Publikacja naukowa - Polski Serwis Naukowy

Publikacja naukowa – artykuł w czasopiśmie naukowym lub w formie książki, spełniający określone, ostre kryteria poprawności, opisujący oryginalne badania naukowe i wynikające z nich wnioski, lub zbierający w formie przeglądu wnioski z wcześniej opublikowanych prac. Publikacje naukowe są zazwyczaj naukowym źródłem pierwotnym.

Teoria to system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy opisujący jakąś wybraną fizyczną lub abstrakcyjną dziedzinę.
Szara literatura (ang. grey literature, niem. graue Literatur, fr. litterature grise) – termin używany przez środowiska naukowe, bibliotekarzy (zwłaszcza w krajach anglosaskich) określający publikacje, które trudno jest znaleźć normalnymi kanałami takimi jak biblioteki. Często określa się tym terminem publikacje, które nie były recenzowane przez niezależnych recenzentów. Szarą literaturą są też publikacje wydawane w mało znanym wydawnictwie lub opublikowane w języku, który nie jest powszechnie używany do wymiany informacji na świecie w danej dziedzinie.

Struktura publikacji

W czasopismach naukowych spotyka się generalnie trzy rodzaje publikacji:

źródłowe - które opisują badania własne autora lub bezpośrednio mu podlegającego zespołu naukowego,

przeglądowe - które zbierają i konfrontują z sobą wnioski z wielu publikacji źródłowych w celu usystematyzowania pewnego obszaru badań,

polemiczne - które odnoszą się do wcześniejszych publikacji, kwestionując część zawartych w nich wniosków, lub wiarygodność opisu zawartych w nich badaniach własnych.

Źródłowa publikacja naukowa składa się zazwyczaj z następujących, stałych działów:

Czasopismo naukowe – rodzaj czasopisma, w którym są drukowane publikacje naukowe. Współcześnie szacuje się, że na świecie jest wydawanych nie mniej niż 54 tys. czasopism naukowych, w których pojawia się nie mniej niż milion artykułów rocznie.
Institute of Scientific Information (ISI) zwany popularnie Instytutem Filadelfijskim - to komercyjna instytucja naukowa, będąca częścią Thomson Reuters Corporation, z siedzibą w Filadelfii (USA), która zajmuje się gromadzeniem, przetwarzaniem i udostępnianiem różnego rodzaju naukowych baz danych tworzonych na podstawie ogólnodostępnych danych, takich jak czasopisma naukowe, książki, patenty i wydawnictwa konferencyjne.

Tytułu, nazwisk autorów i ich adresów służbowych,

Abstraktu, czyli bardzo krótkiego (liczącego zwykle ok. 300 słów) opisu celu badań przedstawionych w artykule, ich metodyki, wyników oraz wniosków ,

Listy słów kluczowych - które ułatwiają odnalezienie artykułu w naukowych bazach danych,

Wstępu - będącego zwykle krótkim omówieniem obecnego stanu wiedzy w zakresie dotyczącym tematu publikacji i wyjaśnienia powodów podjęcia omawianych badań,

Opisu przeprowadzonych badań - który musi być tak napisany, aby inni badacze mogli te badania powtórzyć i ew. zweryfikować,

Wyniki - w których omawia się uzyskane wyniki i relacje między nimi,

Dyskusja wyników - w której zamieszcza się obszerny opis przyjętej metodologii badań, syntezę otrzymanych wyników i wniosków wynikających z tych wyników,

Podsumowanie - w którym streszcza się w krótkiej formie najważniejsze wnioski

Lista cytowań - lista dokładnych odnośników do prac, które zostały zacytowane lub wspomniane w publikacji

Zalecany schemat i styl publikacji naukowych w języku angielskim omówiono dokładniej we "Wskazówkach EASE".

Konferencja naukowa - spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane.
Publikacja popularnonaukowa – publikacja dotycząca zagadnienia naukowego o charakterze przeglądowym, który zwykle nie przechodzi procesu recenzji naukowej. Służą popularyzacji poruszanego tematu wśród czytelników nie będących fachowcami w danej dziedzinie.

Niektóre publikacje źródłowe przyjmują postać tzw. komunikatów - tj. skróconego do minimum opisu wstępnych badań, które są w toku. Komunikaty są w większości czasopism szybciej recenzowane i drukowane niż pełne publikacje źródłowe, a głównych celem ich pisania jest "zaklepywanie" tematu, w momencie kiedy ma się interesujące wyniki badań, w "gorącej" tematyce, która prawdopodobnie jest też badana przez innych naukowców. Komunikaty nie posiadają zwykle wstępu i podsumowania lecz tylko opis badań i ich krótką dyskusję.

Impact factor (IF) – w tłumaczeniu „Miara oddziaływania” – to wskaźnik prestiżu i siły oddziaływania czasopism naukowych, ustalany przez Instytut Filadelfijski (Institute of Scientific Information, obecnie części koncernu wydawniczego Thomson), na podstawie prowadzonego przez ten instytut indeksu cytowań publikacji naukowych.
Raport naukowo-techniczny - dokument opisujący postęp lub rezultaty badań naukowych lub technicznych albo przegląd badań naukowych lub technicznych. Raporty naukowe lub techniczne nie są zazwyczaj recenzowane i często są przygotowane dla sponsora badań naukowych lub technicznych.

Układ publikacji przeglądowej różni się od publikacji źródłowej brakiem opisu przeprowadzonych badań a zamiast dyskusji wyników są kolejne rozdziały opisujące zestawione z sobą wnioski z innych publikacji. W podsumowaniu publikacji przeglądowej autor zamieszcza zwykle własne przemyślenia wynikające z zebranego materiału. Pozostałe działy publikacji przeglądowej wyglądają tak samo jak publikacji oryginalnej.

Prezentacja naukowa - ogólna nazwa wszelkich wystąpień na konferencjach naukowych, których celem jest prezentacja wyników swoich lub cudzych badań. Publikacje oparte na prezentacjach naukowych nie są zazwyczaj recenzowane i są naukowym źródłem wtórnym.
Koteria — grupa ludzi i środowisk powiązanych ze sobą wspólnymi interesami, popierających i broniących się wzajemnie, których celem jest trwanie na różnych poziomach i wymiarach władzy.

Publikacje polemiczne - przyjmują zwykle formę tzw. listu - który przypomina swoją strukturą komunikaty źródłowe. W publikacji polemicznej nie musi jednak znajdować się opis przeprowadzonych badań, lecz mogą się tam znajdować tylko krytyczne uwagi na temat metodologii badań i wniosków zawartych w innej publikacji.

Institute of Scientific Information (ISI) zwany popularnie Instytutem Filadelfijskim - to komercyjna instytucja naukowa, będąca częścią Thomson Reuters Corporation, z siedzibą w Filadelfii (USA), która zajmuje się gromadzeniem, przetwarzaniem i udostępnianiem różnego rodzaju naukowych baz danych tworzonych na podstawie ogólnodostępnych danych, takich jak czasopisma naukowe, książki, patenty i wydawnictwa konferencyjne.
Źródło pierwotne (źródło wywołane) – każda publikacja, która zawiera oryginalny opis badań, obserwacji, spostrzeżeń, teorii, hipotez własnych autora.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)