Puchar Francji w piłce nożnej - Polski Serwis Naukowy

Puchar Francji w piłce nożnej (fra. Coupe de France de football) - cykliczne rozgrywki piłkarskie, organizowane corocznie (co sezon) przez Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF) dla francuskich męskich drużyn klubowych (zarówno amatorskich, jak i profesjonalnych).

Historia

Rozgrywki o piłkarski Puchar Francji powołano do życia 15 stycznia 1917 w Paryżu w siedzibie Comité français interfédéral (bezpośredniego protoplasty FFF), a z inicjatywą ich zorganizowania wystąpił Henri Delaunay. Premierową edycję przeprowadzono w sezonie 1917/1918, zaś wzięło w niej udział 48 zespołów. 16 inauguracyjnych spotkań I rundy odbyło się 7 października 1917, natomiast w pierwszym finale - rozegranym 5 maja 1918 na paryskim stadionie Stade de la rue Olivier-de-Serres - Olympique de Paris (wówczas pod nazwą Olympique de Pantin) pokonał 3:0 FC Lyon.
6 maja 1927, podczas - rozgrywanego na podparyskim Stade Olympique de Colombes - jubileuszowego 10 finału, główne trofeum zwycięzcy (Olympique Marsylia) po raz pierwszy w historii wręczył ówczesny prezydent Francji Gaston Doumergue. Od tego czasu tradycja ta kontynuowana jest co roku przez kolejnych "ojców narodu" i stanowi jeden ze znaków firmowych Pucharu Francji. Od edycji 2002/2003 cechę charakterystyczną stanowi również termin 1/32 finału, gdyż mecze tej rundy odbywają się w pierwszy weekend stycznia nowego roku (większość w sobotę).
Rozgrywek o Puchar Francji - w przeciwieństwie do ligi - nie odwołano nawet w czasie II wojny światowej. Pierwsze i jedyne ich przerwanie miało miejsce dopiero w sezonie 1991/1992 (odwołanie finału) i było związane z największą tragedią w dziejach francuskiego futbolu. 5 maja 1992 na stadionie Furiani, przed półfinałowym meczem (notabene właśnie krajowego pucharu) pomiędzy SC Bastia i Olympique Marsylia, zawaliła się jedna z trybun (wskutek czego śmierć poniosło 18 osób, a 2.300 zostało rannych). Owego spotkania postanowiono nie rozgrywać, podobnie jak i finału (do którego zakwalifikowało się już wcześniej AS Monaco).
Od pierwszej edycji tych rozgrywek do czasów obecnych mecze finałowe organizowano wyłącznie w Paryżu lub na jego przedmieściach - w sumie na 7 stadionach: Stade de la rue Olivier-de-Serres, Parc des Princes, Stade Bergeyre, Stade Pershing, Stade Olympique de Colombes, Stade de Paris de Saint-Ouen i Stade de France (nieprzerwanie od 1998).
Największą widownię w historii rozgrywek zgromadziło - rozegrane 29 kwietnia 2006 na Stade de France - finałowe spotkanie pomiędzy Paris Saint-Germain i Olympique Marsylia, które z trybun podziwiało 79 061 osób.
Triumfator Pucharu Francji ma zagwarantowane miejsce w Pucharze UEFA (jedno z trzech, które posiada do obsadzenia Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF).
Kolejną cechą charakterystyczną Pucharu Francji są - częstsze niż gdziekolwiek indziej - niespodzianki, związane z eliminowaniem faworytów (nierzadko zdecydowanych) przez drużyny z niższych lig i to niemal na każdym etapie rozgrywek. Najwymowniejszym tego przykładem jest awans w sezonie 1999/2000 5-ligowego wówczas Calais RUFC do wielkiego finału - po wcześniejszym wyeliminowaniu m.in. Lille OSC, AS Cannes, RC Strasbourg i Girondins Bordeaux - w którym uległ on 1:2 FC Nantes. Ponadto zespoły amatorskie lub półamatorskie wielokrotnie w historii kwalifikowały się do ćwierćfinału, czy półfinału. Również do samego wielkiego finału docierały mniejsze kluby, często II-ligowe - w ostatniej dekadzie: Nîmes Olympique, En Avant Guingamp, Amiens SC, FC Lorient, SC Bastia, LB Châteauroux, czy CS Sedan.

Klub piłkarski – klub sportowy, którego głównym - i najczęściej jedynym - celem jest udział w rozgrywkach piłkarskich, organizowanych pod egidą konkretnej federacji (krajowej, bądź kontynentalnej - rzadziej światowej) w stosownej kategorii wiekowej, płci i statusie zrzeszonych w nim osób. Obecnie, kluby piłkarskie są najczęściej klubami jednosekcyjnymi (typowo piłkarskimi), choć mogą również stanowić jedną z sekcji klubu wielosekcyjnego (sekcję piłkarską).

Bastia – główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce, główny ośrodek administracyjny departamentu Górna Korsyka. Miasto zostało założone w XIV wieku. Posiada dobrze rozwinięty przemysł metalowy i tytoniowy. Znajduje się tutaj także port lotniczy oraz morski, do którego przypływają statki handlowe oraz promy łączące Bastię z Marsylią i Livorno. Z racji dostępu do Morza Śródziemnego i długiej historii Bastia jest dużym ośrodkiem rekreacyjnym z plażą i kąpieliskami. Oprócz starego miasta posiada inne turystyczne atrakcje takie jak:

Finały Pucharu Francji

1918: Olympique de Pantin : FC Lyon – 3:0

1919: CASG Paryż : Olympique Paryż – 3:2 po dogrywce

1920: CA Paryż : Le Havre AC – 2:1

1921: Red Star Paryż : Olympique Paryż – 2:1

1922: Red Star Paryż : Stade Rennais – 2:0

1923: Red Star Paryż : FC Sète – 4:2

1924: Olympique Marsylia : FC Sète – 3:2 po dogrywce

1925: CASG Paryż : FC Rouen – 1:1 po dogrywce, powtórka 3:2

1926: Olympique Marsylia : AS Valentigney – 4:1

1927: Olympique Marsylia : US Quevilly – 3:0

1928: Red Star Paryż : CA Paris – 3:1

1929: SO Montpellier : FC Sète – 2:0

1930: FC Sète : Racing Paryż – 3:1 po dogrywce

1931: Club Français : Montpellier Hérault SC – 3:0

1932: RC Cannes : RC Roubaix – 1:0

1933: Excelsior Roubaix : RC Roubaix – 3:1

1934: FC Sète : Olympique Marsylia – 2:1

1935: Olympique Marsylia : Stade Rennais – 3:0

1936: Racing Paryż : FCO Charleville – 1:0

1937: FC Sochaux-Montbéliard : RC Strasbourg – 2:1

1938: Olympique Marsylia : FC Metz – 2:1 po dogrywce

1939: Racing Paryż : Lille OSC – 3:1

1940: Racing Paryż : Olympique Marsylia – 2:1

1941: Girondins Bordeaux : SC Fives – 2:0

1942: Red Star Paryż : FC Sète – 2:0

1943: Olympique Marsylia : Girondins Bordeaux – 2:2 po dogrywce, powtórka 4:0

1944: EF Nancy-Lorraine : Stade de Reims – 4:0

1945: Racing Paryż : Lille OSC – 3:0

1946: Lille OSC : Red Star Paryż – 4:2

1947: Lille OSC : RC Strasbourg – 2:0

1948: Lille OSC : RC Lens – 3:2

1949: Racing Paryż : Lille OSC – 5:2

1950: Stade de Reims : Racing Paryż – 2:0

1951: RC Strasbourg : Valenciennes FC – 3:0

1952: OGC Nice : Girondins Bordeaux – 5:3

1953: Lille OSC : FC Nancy – 2:1

1954: Lille OSC : Olympique Marsylia – 2:1

1955: Lille OSC : Girondins Bordeaux – 5:2

1956: CS Sedan : Troyes AC – 3:1

1957: Toulouse FC : SCO Angers – 6:3

1958: Stade de Reims : Nîmes Olympique – 3:1

1959: Le Havre AC : FC Sochaux-Montbéliard – 2:2 po dogrywce, powtórka 3:0

1960: AS Monaco : AS Saint-Étienne – 4:2 po dogrywce

1961: CS Sedan : Nîmes Olympique – 3:1

1962: AS Saint-Étienne : FC Nancy – 1:0

1963: AS Monaco : Olympique Lyon – 0:0 po dogrywce, powtórka 2:0

1964: Olympique Lyon : Girondins Bordeaux – 2:0

1965: Stade Rennais : CS Sedan – 2:2 po dogrywce, powtórka 3:1

1966: RC Strasbourg : FC Nantes – 1:0

1967: Olympique Lyon : FC Sochaux-Montbéliard – 3:1

1968: AS Saint-Étienne : Girondins Bordeaux – 2:1

1969: Olympique Marsylia : Girondins Bordeaux – 2:0

1970: AS Saint-Étienne : FC Nantes – 5:0

1971: Stade Rennais : Olympique Lyon – 1:0

1972: Olympique Marsylia: SC Bastia – 2:1

1973: Olympique Lyon : FC Nantes – 2:1

1974: AS Saint-Étienne : AS Monaco – 2:1

1975: AS Saint-Étienne : RC Lens – 2:0

1976: Olympique Marsylia : Olympique Lyon – 2:0

1977: AS Saint-Étienne : Stade de Reims – 2:1

1978: AS Nancy : OGC Nice – 1:0

1979: FC Nantes : AJ Auxerre – 4:1 po dogrywce

1980: AS Monaco : AJ Auxerre – 3:1

1981: SC Bastia : AS Saint-Étienne – 2:1

1982: Paris Saint-Germain : AS Saint-Étienne – 2:2 po dogrywce, k. 6:5

1983: Paris Saint-Germain : FC Nantes – 3:2

1984: FC Metz : AS Monaco – 2:0 po dogrywce

1985: AS Monaco : Paris Saint-Germain – 1:0

1986: Girondins Bordeaux : Olympique Marsylia – 2:1 po dogrywce

1987: Girondins Bordeaux : Olympique Marsylia – 2:0

1988: FC Metz : FC Sochaux-Montbéliard – 1:1 po dogrywce, k. 5:4

1989: Olympique Marsylia : AS Monaco – 4:3

1990: Montpellier Hérault SC : Racing Paryż – 2:1 po dogrywce

1991: AS Monaco : Olympique Marsylia – 1:0

1992: w związku z tragedią na stadionie w Bastii, finału nie rozegrano

1993: Paris Saint-Germain : FC Nantes – 3:0

1994: AJ Auxerre : Montpellier Hérault SC – 3:0

1995: Paris Saint-Germain : RC Strasbourg – 1:0

1996: AJ Auxerre : Nîmes Olympique – 2:1

1997: OGC Nice : En Avant Guingamp – 1:1 po dogrywce, k. 4:3

1998: Paris Saint-Germain : RC Lens – 2:1

1999: FC Nantes : CS Sedan – 1:0

2000: FC Nantes : Calais RUFC – 2:1

2001: RC Strasbourg : Amiens SC – 0:0 po dogrywce, k. 5:4

2002: FC Lorient : SC Bastia – 1:0

2003: AJ Auxerre : Paris Saint-Germain – 2:1

2004: Paris Saint-Germain : LB Châteauroux – 1:0

2005: AJ Auxerre : CS Sedan – 2:1

2006: Paris Saint-Germain : Olympique Marsylia – 2:1

2007: FC Sochaux-Montbéliard : Olympique Marsylia – 2:2 po dogrywce, k. 5:4

2008: Olympique Lyon : Paris Saint-Germain – 1:0 po dogrywce

2009: En Avant Guingamp : Stade Rennais – 2:1

2010: Paris Saint-Germain : AS Monaco – 1:0

2011: Lille OSC : Paris Saint-Germain – 1:0 (Obraniak, 89')

Osobny artykuł: Puchar Francji w piłce nożnej 2010/11.

Zdobywcy Pucharu Francji

Olympique Marsylia – 10 razy – 1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989

Paris Saint-Germain – 8 razy – 1982, 1983, 1993, 1995, 1998, 2004, 2006, 2010

Lille OSC – 6 razy – 1946, 1947, 1948, 1953, 1955, 2011

AS Saint-Étienne – 6 razy – 1962, 1968, 1970, 1974, 1975, 1977

Red Star Paryż – 5 razy – 1921, 1922, 1923, 1928, 1942

Racing Paryż – 5 razy – 1936, 1939, 1940, 1945, 1949

AS Monaco – 5 razy – 1960, 1963, 1980, 1985, 1991

AJ Auxerre – 4 razy – 1994, 1996, 2003, 2005

Olympique Lyon – 4 razy – 1964, 1967, 1973, 2008

Girondins Bordeaux – 4 razy – 1941, 1986, 1987, 2007

OGC Nice – 3 razy – 1952, 1954, 1997

FC Nantes – 3 razy – 1979, 1999, 2000

RC Strasbourg – 3 razy – 1951, 1966, 2001

CASG Paryż – 2 razy – 1920, 1925

CS Sedan – 2 razy – 1956, 1961

FC Sète – 2 razy – 1930, 1934

FC Sochaux-Montbéliard – 2 razy – 1937, 2007

Stade de Reims – 2 razy – 1950, 1958

Stade Rennais – 2 razy – 1965, 1971

FC Metz – 2 razy – 1984, 1988

Olympique de Pantin – 1 raz – 1918

Club Français Paryż – 1 raz – 1931

SO Montpellier – 1 raz – 1929

RC Cannes – 1 raz – 1932

Excelsior Roubaix – 1 raz – 1933

AS Nancy – 1 raz – 1978

Toulouse FC – 1 raz – 1957

EF Nancy-Lorraine – 1 raz – 1944

Montpellier Hérault SC – 1 raz – 1990

Le Havre AC – 1 raz – 1959

SC Bastia – 1 raz – 1981

FC Lorient – 1 raz – 2002

En Avant Guingamp – 1 raz – 2009

Association de la Jeunesse Auxerroise (w skrócie AJ Auxerre) - francuski klub piłkarski z siedzibą w Auxerre (departament Yonne). Założony 29 grudnia 1905 roku. Założycielem klubu był ksiądz, ojciec Ernest-Théodore Valentin Deschamps. W sezonie 2009/10 drużyna występuje w rozgrywkach Ligue 1.

Gaston Doumergue (ur. 1 sierpnia 1863 w Aigues-Vives, zm. 18 czerwca 1937, tamże) – polityk francuski (partia radykalna), prezydent Francji. Protestant, sędzia w koloniach. W roku 1893 deputowany do sejmu z obozu radykalnego. W latach (1902-1905) minister kolonii, później handlu (1906-1907), oświaty (1909-1910), premier i minister spraw zagranicznych (1913-1914). Do roku 1917. powtórnie minister kolonii. W roku 1917 udał się w misji do Rosji. W roku 1923 prezydent senatu. Prezydent Francji w okresie od 13 czerwca 1924 do 13 czerwca 1931 r. Ustąpił z prezydentury Republiki Francuskiej w 1931. Po ustąpieniu z prezydentury Republiki, odsunął się od czynnego życia politycznego. Dopiero ciężka sytuacja wewnętrzna państwa nakłoniła go do powrotu do rządu. Objął prezesurę "gabinetu narodowego" utworzonego po upadku rządu Daladiera i rozruchach wiosennych w Paryżu. Był premierem od lutego do listopada 1934.