Puchar Narodów Afryki - Polski Serwis Naukowy

Puchar Narodów Afryki – turniej piłkarski rozgrywany o mistrzostwo Afryki.

Historia

Organizowany przez Federację Piłkarską Afryki odbywa się od 1957, przy czym rozgrywki mają charakter regularny od 1968, odkąd turnieje finałowe mają miejsce co 2 lata.

W pierwszym Pucharze Narodów Afryki w 1957 startowały tylko trzy reprezentacje: Egipt, Sudan i Etiopia. Od tego czasu rozgrywki znacznie się rozrosły i obecnie biorą w nich udział niemalże wszystkie afrykańskie państwa. Konieczne stało się rozgrywanie eliminacji do turnieju finałowego, w którym od 1998 uczestniczy 16 zespołów.

Reprezentacja Nigerii w piłce nożnej jest jedną z najbardziej utytułowanych drużyn narodowych w Afryce. Trzykrotnie startowała w mistrzostwach świata, dwa razy triumfowała w rozgrywkach o Puchar Narodów Afryki, ma na swoim koncie liczne sukcesy w futbolu juniorskim i młodzieżowym, a w 1996 roku – jako pierwsza drużyna z Czarnego Kontynentu – zdobyła złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

W maju 2010 roku zmieniono lata rozgrywania Pucharu Narodów Afryki. Od 2013 roku turniej będzie rozgrywany w latach nieparzystych.

Na przestrzeni lat na organizotora imprezy wybrano 18 krajów afrykańskich (Afryka liczy łącznie 53 kraje). Najwięcej turniejów (4) organizował Egipt i Ghana. W 11 turniejach (z 27 wszystkich) wygrywała reprezentacja państwa-gospodarza.

Wyniki

W 1959 trzy drużyny grały systemem każdy-z-każdym. Wygrany 2:1 mecz Egiptu z Sudanem, który zadecydował o mistrzostwie, był także ostatnim spotkaniem turnieju.
W 1976 nie odbył się mecz finałowy. Cztery drużyny, które spotkały się w fazie finałowej, grały systemem każdy-z-każdym.
W 1978 trzecie miejsce (wraz z walkowerem 2:0) zostało przyznane Nigerii, po tym jak Tunezja wycofała się przy stanie wyniku 1:1 w 42. minucie meczu o 3. miejsce.

Reprezentacja Wybrzeża Kości Słoniowej awansowała do afrykańskiej czołówki pod koniec lat 60. Wówczas dwukrotnie – w 1965 i 1968 r. – stawała na podium w Pucharze Narodów Afryki. Po trwającej prawie dwadzieścia lat piłkarskiej zapaści, spowodowanej głównie przemianami politycznymi, Słonie powróciły do elity na przełomie lat 80. i 90. W 1992 r., po zwycięstwie w rzutach karnych nad Ghaną zdobyły jedyny w swojej historii tytuł mistrza kontynentu. Dwa lata później pod selekcjonerskim okiem Polaka Henryka Kasperczaka zajęli w PNA trzecie miejsce.

Reprezentacja Algierii w piłce nożnej największe piłkarskie sukcesy odnosiła w latach 80. Między 1980 a 1988 rokiem trzykrotnie stawała na podium w Pucharze Narodów Afryki, raz zajęła IV miejsce. Wtedy też – w 1982 roku – zadebiutowała w finałach mistrzostwach świata. Podopieczni Rachida Mekhloufiego w inauguracyjnym meczu pokonali przyszłych wicemistrzów świata RFN 2:1. W kolejnym przegrali z Austrią 0:2 i, mimo iż na zakończenie rozgrywek grupowych zwyciężyli Chile 3:2, to nie awansowali do drugiej rundy, tylko dlatego, że mieli gorszy bilans bramek od swoich rywali. W tamtej drużynie grali tacy zawodnicy jak Rabah Madjer, który w 1987 roku zdobył z FC Porto Puchar Mistrzów, strzelec dwóch bramek Salah Assad oraz dwaj późniejsi selekcjonerzy – Ali Fergani i Lakhdar Belloumi.

Ranking triumfatorów

7 wygranych

Egipt

4 wygrane

Kamerun

Ghana

2 wygrane

Nigeria

Zair /

Demokratyczna Republika Konga

1 wygrana

Algieria

Wybrzeże Kości Słoniowej

Etiopia

Maroko

Kongo

Republika Południowej Afryki

Sudan

Tunezja

Zambia

Klasyfikacja startów (1957-2012)

Tabela wszech czasów

Uwagi:

Nigeria, Federalna Republika Nigerii (Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła sie w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

Tunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. pod protektoratem Francji. Od 12 listopada 1956 roku w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis (Sfax), Arjana, Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).

W latach 1957 - 1994 za zwycięstwo przyznawano 2 pkt., od 1996 - 3.

Przypisy

Africa Cup of Nations Cup to move to odd-numbered years (ang.). BBC Sport, 2010-05-16. [dostęp 2010-05-17].

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Puchar Narodów Afryki

Confédération Africaine de Football

Archiwum RSSSF

CAF (fr. Confédération Africaine de Football), Afrykańska Konfederacja Piłkarska - jedna z sześciu kontynentalnych federacji piłkarskich wchodzących w skład FIFA, zrzeszająca związki piłkarskie państw Afryki. Siedzibą CAF jest Kair.

Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w , ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk) – dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.