Puszcza Bukowa - Polski Serwis Naukowy

Puszcza Bukowa (Knieja Bukowa) – kompleks leśny położony przy południowo-wschodnich dzielnicach Szczecina na Wzgórzach Bukowych. Wchodzi w skład Szczecińskiego Parku Krajobrazowego "Puszcza Bukowa", utworzonego w 1981 r. oraz Leśnego Kompleksu Promocyjnego "Puszcze Szczecińskie", utworzonego w 1996 r. Wyróżnia się dominacją dobrze zachowanych żyznych lasów liściastych, zwłaszcza buczyn, które występują tu w wielu postaciach siedliskowych (buczyny kwaśne, żyzne, źródliskowe). Występują tu poza tym lasy łęgowe (w tym rzadki na niżu podgórski łęg jesionowy), olsy, dąbrowy, bory sosnowe i grądy. Czynnikiem sprzyjającym zróżnicowaniu lasów i zachowaniu ich walorów naturalnych jest bogata rzeźba Wzgórz Bukowych i dominacja żyznych siedlisk świeżych i wilgotnych.

Bąk (Botaurus stellaris) - duży wędrowny ptak wodny z rodziny czaplowatych, zamieszkujący północną część Eurazji (podgatunek nominatywny) i Afrykę południową (B. s. capiensis). Zimuje na południu Eurazji i w Afryce. W Europie Zachodniej i Południowej gatunek osiadły. Przeloty w III - IV i IX - XI. W Polsce bardzo nielicznie lęgowy i nielicznie zimujący nad wodami śródlądowymi.
Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

Geografia Puszczy

Najwyższe szczyty to: Bukowiec – 149 m n.p.m., Lisica – 140 m n.p.m., Łowczyn – 138 m n.p.m., Rosocha - 137 m n.p.m., Wodnik - 134 m n.p.m., Klasztorne - 133 m n.p.m., Jelonek – 132 m n.p.m., Kopytnik - 132 m n.p.m., Czajcza Góra – 127 m n.p.m., Glapi Garb - 123 m n.p.m., Kamienna Góra - 121 m n.p.m., Świątek – 119 m n.p.m., Sobolowa Góra – 119 m n.p.m., Słup - 119 m n.p.m.

Piasecznik Duży (Piasecznik Wielki, Kizika, niem. Gross Petznik See) – jezioro bezodpływowe położone na północny wschód od Binowa (gmina Stare Czarnowo, powiat gryfiński, województwo zachodniopomorskie), w zachodniej części Pobrzeża Szczecińskiego w centralnej części Wzgórz Bukowych i Puszczy Bukowej.
Otton z Bambergu, także Otto z Bambergi, niem. Otto von Bamberg (ur. ok. 1060 – zm. 1139) – biskup niemieckiego miasta Bamberg od 1102 roku, kanclerz cesarza Henryka IV, misjonarz, święty katolicki zwany "Apostołem Pomorza".

Strumienie należą do trzech zlewisk:

Płoni (Niedźwiedzianka, Potok Śmierdnicki, Potok Kłobucki i ich dopływy)

Odry (Chojnówka, Rudzianka, Jeziorna, Wełtyński Strumień i ich dopływy)

Krzekny (Słoneczny Potok, Dobropolski Potok, Wężówka, kanał z Jeziora Glinna Wielka i ich dopływy)

Jeziora w Szczecińskim Parku Krajobrazowym wypełniają na ogół naturalne, polodowcowe zagłębienia terenu. Występują głównie w południowej części Parku. W granicach parku znajduje się 17 jezior pochodzenia polodowcowego (największe z nich to Jezioro Binowskie, Glinna Wielka i Piasecznik Wielki) oraz 2 powstałe w wyniku działalności człowieka - Jezioro Szmaragdowe oraz tzw. Nowy Staw (Karasi Staw). W otulinie parku krajobrazowego znajduje się 18 zbiorników wodnych o powierzchni pow. 1 ha, w tym 8 naturalnych (m.in. Żelewko i Płonno) oraz 10 antropogenicznych.

Grąd – wielogatunkowy las liściasty lub mieszany z przewagą grabu i dębu, niekiedy z domieszką lipy drobnolistnej i szerokolistnej, klonu, jawora i świerku. Posiada bogaty podszyt.
Akademia Rolnicza w Szczecinie – akademicka państwowa uczelnia wyższa, po 54 latach istnienia zniesiona razem z Politechniką Szczecińską utworzyła Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. W końcowym okresie istnienia składała się z 4 wydziałów, z których trzy (Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, Wydział Biotechnologii i Hodowli Zwierząt, Wydział Nauk o Żywności i Rybactwa) posiadały prawa habilitowania w 4 dyscyplinach naukowych oraz prawa doktoryzowania w 7 dyscyplinach a Wydział Ekonomiki i Organizacji Gospodarki Żywnościowej - prawo doktoryzowania w zakresie ekonomii.

Większe źródła: Lwia Paszcza, Dobropolskie Źródło, Oczko Marzanny, Ciurkadełko, Oczko Ponikwy, Źródełko pod Bukowcem.

Największe polany: Polana Binowska, Polana Dobropolska, Polana Kołowska, Polana Chlebowska, Jasna Polana

Główne drogi: Droga Bieszczadzka, Droga Binowska, Droga Chlebowska, Droga Chojnowska, Droga Dolinna, Droga Górska, Droga Graniczna, Droga Kołowska, Królewski Bruk, Leśna Szosa, Droga Mazowiecka, Zbójny Trakt, Zygzak

Większe przełęcze: Brama Czwójdzińskiego, Czajcza Przełęcz, Siodło Zielawy, Przełęcz Trzech Braci, Przełęcz Bukowa

Buławnik wielkokwiatowy (Cephalanthera damasonium (Mill.) Druce) - gatunek byliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). W Polsce występuje na niżu i w niższych położeniach górskich. jest gatunkiem rzadkim i w ostatnich latach zmniejsza się liczba jego stanowisk.
Krzekna - rzeka w zachodniej części Pojezierza Zachodniopomorskiego na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, w powiecie gryfińskim. Przyjmuje się, że ta rzeka nizinna zaczynająca swój bieg w Jeziorze Glinna Wielka w Gminie Stare Czarnowo, na zachód od wsi Glinna. Przepływa przez Rezerwat przyrody Trawiasta Buczyna w południowej części Puszczy Bukowej w dolnym biegu tworzy rozlewiska i liczne odnogi. Wpada do Jeziora Będogoszcz.

Flora

Dominującym elementem krajobrazu są lasy pokrywające 74,3% powierzchni. Tereny rolne w formie polan śródleśnych stanowią blisko 17,8% powierzchni, wody zajmują 2,6%, drogi i osiedla pokrywają 3,8%.

Różnorodność siedlisk Wzgórz Bukowych powoduje, że wykształciły się tu wyjątkowo liczne zbiorowiska roślinne z bardzo bogatą florą. Stwierdzono tu 25 zespołów zaroślowych i leśnych, 15 zespołów roślinności wodnej, 38 mokradłowych, 42 zespoły muraw, łąk i okrajków oraz 30 ruderalnych i segetalnych.

Flora Puszczy Bukowej obejmuje ok. 1250 gatunków roślin, w tym 63 gatunki podlegające całkowitej ochronie (m.in. cis pospolity, jarząb szwedzki, rokitnik zwyczajny, bluszcz pospolity, barwinek pospolity, wiciokrzew pomorski, rosiczka okrągłolistna, lilia złotogłów, sasanka łąkowa, storczyk krwisty, buławnik wielkokwiatowy). Na terenie Puszczy w licznych dolinach strumieni występują łęgi: olszowo – jesionowe, jesionowe (podgórskie). W bezodpływowych zagłębieniach terenu z wysokim poziomem wody występują olsy i łozowiska. W południowej części Puszczy funkcjonuje Arboretum w Glinnej.

Płonia (niem. Plöne) – rzeka w północno-zachodniej Polsce o długości 72,6 km; powierzchnia dorzecza wynosi 1171,2 km². Źródła na wysokości ok. 48 m n.p.m. na Pojezierzu Myśliborskim, uchodzi do jeziora Dąbie na wysokości 1 m n.p.m. Średni spadek 0,6 ‰, średni przepływ przy ujściu 4,5 m³/s. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu rzeki wynosi ok. 1,5 m .
Uroczysko Mosty (do 1945 niem. bez nazwy) - uroczysko znajdujące się w zachodniej części Puszczy Bukowej, w pobliżu szczecińskich osiedli Podjuchy i Żydowce.

Fauna

W Puszczy i jej bezpośrednim sąsiedztwie stwierdzono współcześnie występowanie przynajmniej 53 gatunków mięczaków, 692 gatunków pozostałych bezkręgowców, 27 gatunków bezszczękowców i ryb, 13 gatunków płazów, 6 gatunków gadów, 152 gatunki ptaków lęgowych i prawdopodobnie lęgowych, 43 gatunki ptaków spotykanych tylko na przelotach oraz 48 gatunków ssaków. Rzadkie gatunki (podlegające całkowitej ochronie) to między innymi:

Kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata) - gatunek byliny z rodziny storczykowatych. Inne nazwy zwyczajowe w języku polskim: stoplamek krwisty, storczyk krwisty. W Polsce roślina dość pospolita, zarówno na niżu, jak i w niższych położeniach górskich.
Chojnówka (niem. Neun Spring Bach, Mühlbach) – strumień w północno-zachodniej Polsce, prawy dopływ Cegielinki. Płynie przez Puszczę Bukową w województwie zachodniopomorskim.

ptaki – bocian czarny, orzeł bielik, orlik krzykliwy i kania ruda;

węże – żmija zygzakowata, zaskroniec i gniewosz plamisty;

Bardzo bogata jest również fauna motyli, reprezentowana przez około 400 gatunków, przy czym motyle dzienne stanowią około 60 gatunków (m.in. paź królowej, niestrzęp głogowiec i strażnik), odkryto również rzadkie gatunki pajęczaków, chrząszczy i mięczaków. Spośród wszystkich rozpoznanych dotąd w Puszczy Bukowej gatunków fauny 169 objętych jest ochroną. Jeszcze bardziej rygorystycznej ochronie podlegają stanowiska lęgowe orła bielika, kani rudej, orlika krzykliwego i bociana czarnego.W Puszczy Bukowej występują również dziki, jelenie, sarny, lisy, wiewiórki, kuny, jenoty i borsuki. Puszcza Bukowa to miejsce występowania gatunków znajdujących się w spisie Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt Leśnych. Należą do nich między innymi: bąk, kania ruda, orzeł bielik, orlik krzykliwy i ohar.

Szczeżuja wielka (Anodonta cygnea) - gatunek małży z rodziny skójkowatych. Największy małż występujący w Polsce. Żyje w wodach bieżących i stojących. Osiąga długość do 20 cm, ma muszlę delikatną, zamek bez zębów. Żyje w wodach stojących na terenie Europy, spotykana również na Syberii.
Węglino (niem. Gross Waglin See, Gross Woglin See) – jezioro położone w zachodniej części Pojezierza Zachodniopomorskiego na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej w Puszczy Bukowej, na północny wschód od wsi Chlebowo w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)