Szosa Gołdap-Wiżajny jest jedyną drogą asfaltową w polskiej części puszczy

Wiadukty nad niemieckim nasypem kolejowym na południowych obrzeżach puszczy

Jedna z niewielu dróg żwirowych w środku puszczy

Puszcza Romincka (ros. Красный лес, Пуща Роминска, Роминтенская пуща, niem. Rominter Heide, 842.71) – rozległy, zwarty kompleks leśny stanowiący część Pojezierza Litewskiego, zarazem najbardziej na północny wschód wysunięta część Mazur Garbatych, podzielony między Polskę i Rosję (obwód kaliningradzki). Geologicznie, obniżenie terenu samej puszczy stanowi strefę przejściową między mazurskim i litewskim lobem lodowcowym.

Powierzchnia: ok. 35,5 tys. ha, w tym po stronie polskiej ok. 15,5 tys. ha.

Ukształtowanie terenu

Przez puszczę przepływają dwie rzeczki: Rominta (zwana również Błędzianką) i Bludzia, aczkolwiek wiele innych mniejszych strumieni, cieków, torfowisk, bagnisk, źródlisk, jeziornych oczek i podmokłych uroczysk charakteryzuje te tereny morenowe, silnie sfalowane, zbudowane z ilastych glin i piasków polodowcowych. Deniwelacje na terenie puszczy są spore, osiągają nawet 120-140 metrów. Najwyższy punkt wynosi 295,4 m n.p.m., najniższy – 150 m.

Klimat

Klimat dosyć surowy, średnia temperatura stycznia waha się wokół -5 °C, w lipcu osiąga 16-17 °C. Zaśnieżenie utrzymuje się około 100 dni, okres wegetacyjny wynosi 190 dni, a opady dochodzą do 700 mm, choć zróżnicowanie między latami bywa bardzo duże.

Flora i fauna

Puszcza Romincka charakteryzuje się unikalną fauną i florą, przypominającą nieco tajgę. Przeważają drzewostany sosnowo-świerkowe z domieszką dębu, lipy, brzozy i grabu, a w zagłębieniach terenu – olszy. Ze względu na trudno dostępną rzeźbę terenową żyją tu wszystkie polskie gatunki zwierzyny łownej, poza żubrem, tak więc łoś, jeleń, sarna, dzik, wilk, lis, ryś, borsuk, jenot, wydra, kuna leśna i domowa, gronostaj, zając bielak, ryjówka, smużka, wydra, a także bobry. Z ptactwa warto odnotować żurawie, czarne i białe bociany, czaple, orła bielika, orlika krzykliwego, cietrzewie, rybołowy, myszołowy, sowy, puszczyka, rzadkie odmiany dzięcioła i wiele innych. Istnieją tu jedyne na całym niżu Polski stanowiska rzadkiego gatunku storczyka – gółki wonnej.

Rys historyczny

Nazwa puszczy ma niejasną etymologię. Może ona pochodzić od pruskiego ontonimu "Romowe", które było wedle źródeł krzyżackich miejscem kultu pogańskiego i sejmików elity pruskiej, a może również od Rominty. Kultura Prusów, rozwijająca się wokół puszczy (ślady grodzisk i cmentarzysk) załamała się w XIII wieku pod naporem krzyżackim. W XVI wieku rozpoczęła się nowa faza osadnicza, głównie litewska, a w XVII polska (mazowiecka). W XVIII wieku osadziło się w okolicach puszczy 20 tysięcy protestantów z diecezji salzburskiej. W XIX i początkach XX wieku, puszcza była terenem łowieckim cesarza niemieckiego Wilhelma II, który miał swoją rezydencję w Romintach (obecnie Krasnolesie). Drewniany pałacyk myśliwski Wilhelma II po 1945 r. przeniesiono z Romint do Parku Centralnego w Kaliningradzie. W okresie międzywojennym Niemcy zbudowali kolej Gołdap-Tolminkiejmy, znanej z mostów w Stańczykach. Pod koniec II wojny światowej na terenie puszczy i w okolicach Gołdapi miały miejsca bardzo zacięte starcia 3 Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej z Armią Trzeciej Rzeszy. Wiele niemieckich wsi i miejscowości w okolicach puszczy zostało programowo kompletnie zniszczonych przez Armię Czerwoną (zob. np. Golubie). Po wojnie na terenie puszczy kryła się zarówno polska jak i litewska partyzantka antykomunistyczna.

Ochrona przyrody

Edukacja

Ciekawostki

Na terenie puszczy znajduje się kilka ciekawych wiaduktów - pozostałość po rozebranej linii kolejowej Gołdap-Żytkiejmy. Linia działała w latach 1927-1944, miała 36 km długości. Wiadukty znajdują się w miejscowościach:

Przypisy