Puy de Dôme - Polski Serwis Naukowy

Puy de Dôme - szczyt górski w paśmie górskim Chaîne des Puys (Masyw Centralny), wygasły wulkan typu kopułowego. Jego wysokość wynosi 1464 m n.p.m. Jest najmłodszym z wulkanów tego obszaru Francji, ostatnia erupcja miała miejsce około 5760 roku p.n.e. Szczyt położony jest około 10 km na zachód od Clermont-Ferrand, stolicy departamentu Puy-de-Dôme, którego nazwa pochodzi właśnie od tego szczytu. Szczyt położony jest na obszarze Regionalnego Parku Przyrody Wulkanów Owernii.

Merkury (łac. Mercurius) – rzymski bóg handlu, zysku i kupiectwa; także złodziei i celników, posłaniec bogów. Jego imię pochodzi prawdopodobnie od łacińskiego merx, lub też mercator, co oznacza "kupiec". Za jego odpowiednika w mitologii greckiej można uznać Hermesa, zaś w panteonie etruskim – Turmsa.

Tour de France (pol. Wyścig Dookoła Francji) - znany też, jako: Le Grand Boucle (pol. Wielka Pętla) lub Le Tour (pol. Wyścig) – wieloetapowy, trzytygodniowy szosowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Francji - a nierzadko również krajów ościennych - najczęściej w lipcu (czasami na przełomie czerwca i lipca).

Historia

Charakterystyczny, dominujący nad okolicą szczyt Puy de Dôme był uznawany w czasach przedchrześcijańskich za świętą górę. Na szczycie powstawały miejsca kultu, m.in. odkryta w 1873 galoromańska świątynia ku czci Merkurego. Powstała ona w I lub II wieku n.e. na miejscu dawnej świątyni galijskiej. Została opuszczona w III lub IV wieku.

Departament (fr. département) – jednostka podziału administracyjnego Francji, którego odpowiednikiem mógłby być powiat w Polsce, aczkolwiek rola departamentu w systemie administracyjnym jest o wiele bardziej znacząca. Na czele administracji departamentu stoi prefekt, reprezentant władzy centralnej, oraz rada generalna (conseil général) wybierana w głosowaniu powszechnym i bezpośrednim. Departamenty dzielą się na mniejsze okręgi arrondissement, na czele których stoją podprefekci. W latach 70. departamenty zostały połączone w większe zgrupowania – regiony – które obejmują od 2 do 8 departamentów.

Ciśnienie atmosferyczne to stosunek wartości wektora siły, z jaką słup powietrza naciska na powierzchnię ziemi do powierzchni na jaką dany słup naciska (por. ciśnienie). Co za tym idzie, w górach ciśnienie jest niższe, gdyż słup ten jest mniejszy, a na nizinach ciśnienie jest wyższe.

Na tym szczycie przeprowadzone zostały obserwacje mieszkającego w pobliskim Clermont Blaise'a Pascala, dotyczące ciśnienia atmosferycznego. Jego współpracownik Florin Périer wybrał się 1648 z barometrem zawierającym rtęć na Puy de Dôme. Zatrzymując się na trzech różnych wysokościach zmierzył wysokość słupa rtęci. Im wyżej się znajdował tym był on niższy. Udowodnił tym samym twierdzenie Torricellego, że wysokość słupa rtęci zależy od naciskającej masy powietrza.

Rtęć (Hg, łac. hydrargyrum, z gr. ὑδράργυρος hydrargyros - płynne srebro) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym (uznana za pierwiastek przez Lavoisiera). Rtęć jest jedynym metalem występującym w warunkach normalnych w stanie ciekłym.

Wulkan (z . Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.

W 1875 na szczycie powstało laboratorium fizyczne, a w 1956 zbudowano przekaźnik radiowo-telewizyjny.

Na szczyt prowadzi droga asfaltowa. Kilkakrotnie służyła ona jako finisz etapu Tour de France. Ze względu na trudny podjazd finisz ten był szczególnie widowiskowy. W 1964 fascynującą walkę stoczyli Raymond Poulidor i Jacques Anquetil. W 1975 Eddy Merckx został uderzony w brzuch przez jednego z widzów.

Puy-de-Dôme [pɥidˈdoːm] - francuski departament położony w regionie Owernia. Departament oznaczony jest liczbą 63. Jego nazwa wywodzi się od wulkanicznego szczytu Puy de Dôme.

Chaîne des Puys (Monts Dômes) – grupa wulkanicznych szczytów w północnej części Masywu Centralnego, rozciągajaca się z północy na południe na długości około 30 km, równolegle do uskoku organiczającego równinę Limagne. Znajdują się około 10 km na zachód od Clermont-Ferrand w departamencie Puy-de-Dôme (Owernia).

Świątynia Merkurego na szczycie Puy de Dôme

Antena na szczycie

Paralotniarze