Quentin Jerome Tarantino (ur. 27 marca 1963 w Knoxville w stanie Tennessee w USA), amerykański reżyser, scenarzysta, producent i aktor filmowy.

Biografia

Dzieciństwo

Miłość do kina odziedziczył po matce (Connie Tarantino), która urodziła go, mając szesnaście lat. Nadała mu imię zainspirowane postacią pół-Indianina Quinta, granego przez Burta Reynoldsa w serialu Strzały w Dodge City. Ojciec Quentina, Tony, opuścił rodzinę zaraz po narodzeniu syna. Ojca zastąpił ojczym Curt Zastoupil. Jego ojciec jest z pochodzenia Włochem, a matka pół Irlandką, pół Indianką z plemienia Czirokezów.

Po przeprowadzce do Los Angeles w 1965 roku matka bardzo często zabierała Quentina do kina. Na pierwszych seansach bywał już jako dwulatek, a jako dziewięciolatek obejrzał brutalny film Johna Boormana Uwolnienie, gdzie zobaczył scenę gwałtu na Nedzie Beattym. Młody Tarantino zakochał się w kinie i chodził tam przy każdej okazji. Zaczął pochłaniać filmy, co mu pozostało po dziś dzień. Potrafił codziennie oglądać po kilka filmów. Uważa przy tym, że każdy film niesie w sobie jakąś wartość, więc z równie wielką czcią traktuje klasyki kina, jak i podrzędne produkcje klasy "B". Już jako nastolatek zaczął pisać różne historie, jak np. scenariusz Captain Peachfuzz and the Anchovy Bandit, inspirowany filmem Mistrz kierownicy ucieka, który napisał, mając czternaście lat.

Był fatalnym uczniem, z jednym wyjątkiem – uwielbiał lekcje historii. Historia jest jak dobre stare kino. Przed twoimi oczami przesuwają się bohaterowie: zwycięzcy i straceńcy. A ty nie musisz biedzić się nad scenariuszem, bo jest już gotowy – podkreśla Tarantino. Robił za szkolnego przygłupa. Dużo wagarował. W pewnym momencie matka pozwoliła mu na rzucenie szkoły, co też uczynił w wieku szesnastu lat. Powiedział potem: Nienawidziłem pierdolonej szkoły. Nawet nie zadawałem sobie trudu, żeby przejść do następnej klasy. Po rzuceniu szkoły zaczął uczyć się aktorstwa w James Best Acting School, czemu towarzyszyło pisanie scenek dla siebie samego. By zarobić na własne utrzymanie, zaczął pracę w kinie pornograficznym jako bileter, skąd wyrzucono go, gdy odkryto, że nie ma osiemnastu lat. Szybko odkryłem, że kino porno mnie nie kręci. Zasypiałem na seansach – wspomina.

Młodość

W wieku dwudziestu dwóch lat zatrudnił się w wypożyczalni kaset video w Manhattan Beach California, dzięki temu, jak sam twierdzi, mógł oglądać wszystkie filmy, na jakie miał ochotę. Codziennie pochłaniał po kilka obrazów: od niskobudżetowych produkcji rodem z Hongkongu, po dzieła francuskiej „nowej fali”. Opowiada: Oglądałem wszystko, najchętniej krwawe kino klasy "B". Nagle w ręce wpadła mi kaseta z filmem Briana de Palmy "Człowiek z blizną". Obejrzałem go kilka razy i już wiedziałem, jak zrobić własny film. Pracował na jednej zmianie z innym maniakiem kina, Rogerem Avarym (późniejszym współscenarzystą Pulp Fiction) – spędzali oni całe godziny dyskutując o filmach i wymyślając własne fabuły.

W 1985 roku Tarantino wraz z Craigem Hamannem, którego poznał na kursach aktorskich, zaczęli kręcić na taśmie szesnastomilimetrowej film zatytułowany My Best Friend’s Birthday. Niestety, nie został on ukończony. Tymczasem Tarantino brał udział (bez powodzenia) w różnorakich castingach. Na ich potrzeby dopisał sobie w cv udział w dwóch filmach: Świt żywych trupów i Król Lear Godarda. Skomentował to później tak: Rola u Godarda brzmiała naprawdę imponująco, a byłem pewny, że tego filmu nikt nie widział. Miał rację; niektórzy dali się nabrać, bo nawet jakiś czas potem rola ta pojawiła się w kilku leksykonach amerykańskich.

Kariera

Tarantino często pracuje z Robertem Rodriguezem

W 1988 roku napisał scenariusz do Urodzonych morderców i wyprzedał go następnie Oliverowi Stone’owi, który znacznie go przerobił. Gdy Tarantino zrozumiał, jak „zniszczono” jego scenariusz, obiecał sobie, że już więcej nic nie sprzeda. Ale słowa nie dotrzymał. Dwa lata później za pięćdziesiąt tysięcy dolarów sprzedał scenariusz do Prawdziwego romansu. Chciał wykorzystać te pieniądze na potrzeby Wściekłych psów. Żeby móc samemu wyreżyserować ten film, podjął staż w Sundance Institute, gdzie jego wykładowcami byli m.in. Sydney Pollack, Terry Gilliam, Jon Amiel i Volker Schlöndorff. W tym okresie porzucił pracę w wypożyczalni video i zatrudnił się w CineTel, małej hollywoodzkiej firmie produkcyjnej. Dzięki szczęśliwemu trafowi, poznał tam producenta Lawrence’a Bendera, na którego biurko trafił scenariusz Wściekłych psów. Tarantino i zafascynowany scenariuszem Harvey Keitel szybko przekonali pracowników Instytutu Sundance, że warto zainwestować w ów film. Budżet został zwiększony z trzydziestu pięciu tysięcy do półtora miliona dolarów. Po Wściekłych psach (1992) Tarantino stał się znany (zabłysnął w nim jako scenarzysta, reżyser i aktor), lecz miał też kłopoty spowodowane nadmierną brutalnością filmu – z tego właśnie powodu Wściekłe psy były zakazane w Wielkiej Brytanii, jednak ostatecznie pozwolono na ich pokazy. Film otrzymał nagrodę FIPRESCI na festiwalu w Toronto oraz nagrodę krytyków londyńskich.

Dzięki popularności Wściekłych psów, do nowego projektu – Pulp Fiction (1994) – Tarantino pozyskał swoich wymarzonych aktorów: Samuela Jacksona i Johna Travoltę. Film ten uhonorowano Złota Palmą na festiwalu w Cannes. Tarantino dostał Złoty Glob za scenariusz i siedem nominacji do Oscara – walkę o miano najlepszego filmu przegrał z filmem Forrest Gump, ale ostatecznie otrzymał wraz z Avarym statuetkę za najlepszy scenariusz oryginalny.

Po tym sukcesie Tarantino otrzymał wiele próśb o poprawienie scenariuszy. W charakterze tzw. "script doctora" zajmował się m.in. „wygładzaniem” Twierdzy i Karmazynowego przypływu. W 1995 r. zrealizował nowelę Roalda Dahla, Człowiek z południa (Man from the South), która stanowi jedno z opowiadań filmu Cztery pokoje. Zagrał w niej hollywoodzkiego gwiazdora Chestera.

W 1997 roku powstał czarny dramat gangsterski zatytułowany Jackie Brown, jednak nie osiągnął on zysków na miarę Pulp Fiction. Film ten stanowi odniesienie do tradycji kina „blaxploitation”, czyli filmów klasy "B", których bohaterami byli czarnoskórzy mieszkańcy USA. Jest on adaptacją powieści Elmore’a Leonarda, a w ulubionego bohatera Tarantina, Ordella, wcielił się Samuel L. Jackson. W Jackie Brown zagrała także znana właśnie z filmów "blaxploitation" Pam Grier.

W 2003 roku Tarantino zorganizował widzom wielki come back w postaci krwawego, dwuczęściowego Kill Billa. W roku 2009 na ekrany kin wszedł jego najnowszy film – czarna komedia wojenna Bękarty wojny, którego akcja rozgrywa się w okupowanej Francji. Za ów projekt 2 lutego 2010 Tarantino został nominowany do Oscara w kategorii najlepszy reżyser.

Przyjaźni się z Robertem Rodriguezem. Razem wyreżyserowali dylogię filmową Grindhouse składającą się z dwóch segmentów - Planet Terror autorstwa Rodrigueza i Death Proof wyreżyserowany przez Tarantino. Wystąpił w jego filmach, m.in. w Desperado, Od zmierzchu do świtu i Grindhouse Vol. 2: Planet Terror. Jest zresztą współautorem scenariusza przedostatniego z nich. Grał również u Spike’a Lee (Dziewczyna nr 6, 1996) i Stevena Brilsa (Mały Nicky, 2000). Przy trzech filmach (Pulp Fiction, Wściekłe psy, Cztery pokoje) współpracował z polskim operatorem Andrzejem Sekułą. Chętnie angażuje do swoich filmów Harveya Keitela i Tima Rotha. Prowadzi własną firmę producencką A Band Apart Films.

W 2005 roku czytelnicy pisma Empire Magazine uznali Tarantino za Filmową Ikonę Dziesięciolecia.

czytaj dalej: [2], [3]