Ten artykuł dotyczy stanu. Zapoznaj się również z: miasto Querétaro (Santiago de Querétaro).

Querétaro (Querétaro Arteaga) – stan w środkowym Meksyku. Graniczy ze stanami: San Luis Potosí (na północy), Guanajuato (na zachodzie), Hidalgo (na wschodzie), México (na południowym wschodzie), Michoacán (na południowym zachodzie).

Podział administracyjny

Querétaro dzieli się na 18 gmin (hiszp. municipios).

 Zapoznaj się również z: Lista gmin w stanie Querétaro.

Historia

Pierwsze stałe ludzkie osiedla w Querétaro są datowane na ok. 400 n.e. Przez kilka stuleci kwitła tutaj tzw. kultura Teotihuacán. Później teren ten zamieszkiwali Indianie Otomi. Przed przybyciem Hiszpanów obszarem obecnego Querétaro władali Aztekowie. Cortésowi udało się sprzymierzyć z Otomi przeciwko Imperium Azteckiemu. Pierwszym hiszpańskim konkwistadorem, który przybył do tego regionu był Cristóbal de Olid (1522).

W latach 1522-1526 przywódcy Otomi przyjęli katolicyzm i chrześcijańskie imiona – Fernando de Tapia i Nicolás de San Luis Montanez. Także oni założyli miasto Santiago de Querétaro, które szybko sie rozrastało i stało się dużym ośrodkiem rolniczym i handlowym w XVI i XVII w. W 1671 zostało oficjalnie mianowane trzecim miastem Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii. W okresie od 1726 do 1739 powstał tu słynny akwedukt.

Bohaterzy narodowi – Miguel Hidalgo y Costilla i Mariano Matamoros w Querétaro zainicjowali w 1810 ruch niepodległościowy. Po dwóch latach walk powstańcy zostali pokonani a region wrócił pod panowanie rojalistów. Mimo tego w rejonie nadal działały małe oddziałki rebelianckie. W 1821 Meksyk uzyskuje niepodległość a Querétaro staje się jedną z prowincji, w 1824 uzyskuje status stanu. Pierwsza konstytucja stanowa zostaje uchwalona w 1825.

Nieustanne walki o władzę i stan ciągłej wojny domowej sprawiają, że stan doświadcza politycznej i społecznej niestabilności. W latach 1863-1867 Querétaro pozostawało pod okupacją wojsk francuskich, które postanowiły wprowadzić w Meksyku cesarstwo. Cesarz Maksymilian I szukał schronienia na terenie stanu po tym jak Francuzi zostali pokonani przez siły liberałów pod dowództwem Benito Juareza. Maksymilian został jednak tutaj pojmany a następnie stracony 19 czerwca 1867.

Przejęcie władzy przez Juareza wprowadziło upragniony spokój. Okres rozwoju gospodarczego i rozbudowy infrastruktury nastąpił za dyktatorskich rządów – Porfirio Diaza. W tym czasie na terenie stanu swoją działność rozpoczęło kilka kościołów protestanckich (głównie metodyści).

W 1909 wybucha tu strajk kolejarzy, który zostaje brutalnie spacyfikowany przez wojska federalne. Niedługo potem w 1910 rozpoczyna się rewolucja meksykańska, która początkowo skierowana jest przeciwko Diazowi. Po jego obaleniu walki trwają nadal, z tą różnicą, że teraz toczą się one pomiędzy poszczególnymi przywódcami rewolucyjnymi.

W latach 20. dochodzi do walk pomiędzy siłami rządowymi a katolickimi bojówkarzami (tzw. powstanie cristero). Walki dotykają stan jedynie w niewielkim stopniu. Po okresie rewolucji region staje się coraz bardziej uprzemysłowiony, co jest głównie zasługą niewielkiej odległości od stolicy kraju. Sprawująca władzę w sposób autorytarny partia PRI miała w Querétaro dużo mniejsze poparcie niż w reszcie głównie wiejskich stanów. W 1997 pojawiła się tu realna opozycja wobec PRI w postaci konserwatywnej Partii Akcji Narodowej. W 2000 jej kandydat – Vicente Fox został pierwszym prezydentem spoza PRI co nie zdarzyło się przez prawie kilkadziesiąt lat.