Róża Etkin - Polski Serwis Naukowy

Róża Etkin w 1927 r.

Róża Etkin-Moszkowska (ur. 1908 w Warszawie, zm. 16 stycznia 1945 tamże) – polska pianistka żydowskiego pochodzenia.

Biografia

Urodziła się w Warszawie w rodzinie polskich Żydów. Kiedy miała zaledwie kilka lat rodzice zapisali ją na naukę gry na fortepianie. Mając niespełna 10 lat została uczennicą Wyższej Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, w klasie fortepianu Aleksandra Michałowskiego. Na estradzie zadebiutowała 20 czerwca 1920, gdy jako uczennica Wyższej Szkoły Muzycznej wykonała Etiudę Es-dur Paganiniego-Liszta i Marsza weselnego Mendelssohna-Liszta. W 1924 roku wystąpiła z orkiestrą Filharmonii Warszawskiej pod dyrekcją Grzegorza Fitelberga w III Koncercie fortepianowym d-moll op. 30 Siergieja Rachmaninowa. W kwietniu 1926 roku w gmachu Filharmonii Warszawskiej wykonała interpretację I Koncertu fortepianowego Es-dur Ferenca Liszta oraz w październiku interpretację Koncertu fortepianowego d-moll Jana Sebastiana Bacha.

I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina odbył się w dniach 23 - 30 stycznia 1927 roku. Wystąpiło na nim 26 pianistów z 8 krajów. Obowiązywała w nim skala ocen do 12 punktów.

Październik – dziesiąty miesiąc w roku, wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego, ma 31 dni. Jest najdłuższym miesiącem w roku kalendarzowym, ponieważ wypada wtedy zmiana z czasu letniego na zimowy (jest dłuższy o jedną godzinę od pozostałych 31-dniowych miesięcy). Nazwa miesiąca (wg Brücknera) (dawniej również paździerzec) pochodzi od słowa paździerze oznaczającego "odpadki od lnu lub konopi". Obok tego funkcjonowały również nazwy: paździerzec, paździerzeń, pościernik, a także winnik (por. starogermańska nazwa miesiąca Weinmond).

W 1927 roku wzięła udział w I Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina, do którego przygotowywała się pod kierunkiem Aleksandra Michałowskiego i następnie Zbigniewa Drzewieckiego. Została laureatką III nagrody. Była także najmłodszym uczestnikiem konkursu. W maju tego samego roku wyjechała do Berlina, gdzie podjęła studia pianistyczne w Konservatorium Klindworth-Scharwenka u Maurycego Mayera-Mahra. Jej debiut w Berlinie odbył się w sali im. Carla Bechsteina. Został on entuzjastycznie przyjęty przez publiczność.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

W stolicy Niemiec poznała architekta Ryszarda Moszkowskiego, bratanka kompozytora Maurycego Moszkowskiego, z którym wkrótce wzięła ślub. Po powrocie do Polski występowała w audycjach Polskiego Radia, na wieczorach Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej, systematycznie koncertowała w salach Filharmonii Warszawskiej i Konserwatorium.

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (ur. 3 lutego 1809 w Hamburgu, zm. 4 listopada 1847 w Lipsku) – niemiecki kompozytor okresu romantyzmu. Uważany za najwybitniejsze cudowne dziecko po Mozarcie.

Kwiecień – czwarty miesiąc w roku, wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego, ma 30 dni. Nazwa miesiąca (wg Brücknera) pochodzi od kwitnących wtedy kwiatów (por. ukr. квітень; czes. květen ‛maj’). Dawniej używane były również nazwy: łżykwiat (lub łudzikwiat), brzezień – od brzozy (por. czes. březen i ukr. березень ‛marzec’) i dębień (por. czes. duben ‛kwiecień’). Łacińska nazwa Aprilis (zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.

Podczas II wojny światowej Róża Etkin wraz z mężem przebywała w Warszawie, przez cały okres po aryjskiej stronie, i ukrywała się w domach zaprzyjaźnionych Polaków. Jej ostatnią kryjówką był zamaskowany schowek piwniczny, gdzie mieszkała wraz z mężem i sześcioma innymi osobami. Na początku stycznia 1945 roku dym z rozpalonego piecyka zdradził kryjówkę przed Niemcami. 16 stycznia - na dzień przed wyzwoleniem Warszawy - została rozstrzelana na Żoliborzu.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Filharmonia Narodowa – państwowa instytucja kultury z siedzibą w Warszawie. Istnieje od 1901 roku. Cyklicznie organizuje festiwal Forum im. Witolda Lutosławskiego.

Linki zewnętrzne

Róża Etkin na stronie chopin.nifc.pl

Róża Etkin na stronie eszkola.pl

Róża Etkin na stronie diapozytyw.pl