Różaniec - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy modlitwy i koronki. Zapoznaj się również z: miejscowości o tej nazwie.

Klasyczna koronka

Październikowe nabożeństwo różańcowe przed wystawionym Najśw. Sakramentem. Parafia MB. Częstochowskiej, Devonia Rd w dzielnicy Islington w Londynie.

Różaniec (z łac. rosarium, ogród różany) – nazwa katolickiej modlitwy, pierwotnie znanej pod nazwą Psałterza Najświętszej Maryi Panny i kultywowanej od czasów średniowiecznych, przechodzącej liczne przeobrażenia; obdarzonej przez wielu wiernych szczególną czcią i wiązanej z licznymi objawieniami.

Śluby zakonne, profesja zakonna – w Kościele katolickim są zobowiązaniem członka danej wspólnoty do przestrzegania rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa (wobec przełożonych zakonnych oraz papieża).
Róża (Rosa L.) – rodzaj krzewów należących do rodziny różowatych (Rosaceae). Znanych jest 150-200 gatunków występujących na półkuli północnej, czasem podaje się nawet dwukrotnie większą liczbę, co wynika z różnego traktowania taksonów. Większość ozdobnych odmian róży rozmnaża się przez okulizację na podkładkach z dzikich róż.

Słowo „różaniec” odnosi się także do samych paciorków, czyli koronki, używanej do liczenia odmawianych modlitw. Obecna forma paciorków różańcowych ewoluowała wraz z modlitwą. Współcześnie wyrabia się także rodzaj obrączek z 10 guzkami oraz karty modlitewne.

Słowo różaniec oznacza także nabożeństwo różańcowe, czyli wspólne odmawianie modlitwy różańcowej w parafii, najczęściej przed wystawioną monstrancją z Najświętszym sakramentem Eucharystii.

Miłość - w chrześcijaństwie rozumiana jest przede wszystkim jako wlana cnota teologiczna, uzdalniająca do wejścia w relację z Bogiem i bliźnim w wolności i prawdzie poprzez wzajemne obdarowywanie się dobrem.
Cud w Kanie Galilejskiej − według Ewangelii św. Jana Jezus Chrystus przemienił wodę w wino podczas wesela w Kanie Galilejskiej, galilejskim miasteczku w pobliżu Nazaretu. Przemienienie wody w wino jest pierwszym z 37 opisanych w Ewangeliach cudów Jezusa w okresie jego publicznej działalności. Świadkami cudu mieli być Apostołowie i Maryja, Matka Jezusa. Miasteczko obecnie jest identyfikowane z Kafar Kanną.

Historia

Różaniec zapoczątkowany został prawdopodobnie z myślą o nieumiejących czytać psalmów chrześcijanach, by mogli w ten sposób włączać się w Liturgię Godzin Kościoła. Klasztory i opactwa były i są miejscami, w których szczególnie pielęgnuje się tę modlitwę, polegającą na odmawianiu lub śpiewaniu 150 psalmów. W średniowieczu, kiedy powstawał różaniec, nie wszyscy mnisi umieli czytać. Dotyczyło to także wielu świeckich. Różaniec był dla nich formą odmawiania psalmów - poprzez wypowiadanie stu pięćdziesięciu Zdrowaś Maryjo. Modlitwa ta, skomponowana z cytatów biblijnych, uzupełnionych o prośbę o wstawiennictwo Maryi, teraz i w godzinę śmierci naszej, datuje się zgodnie ze starożytnymi rycinami, w miejscach zebrań chrześcijan, na co najmniej początek drugiego wieku. Z czasem rozpoczęto używanie sznura z paciorkami lub koronki, aby liczyć wypowiadane formuły modlitewne.

Paweł VI, Giovanni Battista Montini (ur. 26 września 1897 w Concesio, diecezja Brescia, zm. 6 sierpnia 1978 w Castel Gandolfo) - Sługa Boży Kościoła katolickiego, papież w okresie od 21 czerwca 1963 do 6 sierpnia 1978.
Matka Boża (skr. MB), Theotokos (gr. Θεοτόκος), pot. Matka Boska, Boża Rodzicielka, dawniej Bogurodzica a. Bogarodzica — jeden z dwóch (obok „Najświętsza Maryja Panna”) oficjalnych tytułów Marii z Nazaretu, matki Jezusa, używany m.in. w Kościele katolickim i Kościołach prawosławnych. W wersji współczesnej tytuł ten brzmiałby Matka Boga.

Choć zapisy historyczne wspominają wcześniejsze użycie sznura modlitewnego podczas odmawiania modlitwy Ave Maria, to pierwsze wzmianka o Psałterzu Najświętszej Maryi Panny występuje przy okazji zwycięstwa nad albigensami w 1213. Od XV wieku wydarzenie to łączone jest z podaniem o przekazaniu Różańca świętemu Dominikowi przez Matkę Bożą. Do Polski modlitwę różańcową sprowadził i szeroko propagował ją wśród wiernych dominikanin święty Jacek Odrowąż.

Księga Psalmów [Ps], Psałterz, Psałterz Dawidowy (w średniowiecznej łacinie psalterium od gr. psalterion, z gr. psallo, śpiewać) - wchodzący w skład Biblii (Stary Testament) zbiór 150 utworów poetyckich w języku hebrajskim.
Apostolski symbol wiary (łac. credo – wierzę), w skrócie Symbol Apostolski (potocznie: Skład apostolski, Wierzę w Boga) to jedno z najwcześniejszych i najprostszych sformułowań chrześcijańskiego wyznania wiary.

Forma modlitwy ustaliła się przy końcu XVI wieku i nie zmieniła się, aż do początku XXI wieku w związku z dodatkiem modlitwy fatimskiej. Jej rozszerzenia dokonał papież Jan Paweł II, wprowadzając czwartą część, tajemnic światła (nazywanych niekiedy świetlistymi) w opublikowanym 16 października 2002, w 24. rocznicę swego pontyfikatu, liście apostolskim pod tytułem Rosarium Virginis Mariae. Odmawianie dodanej części papież przedstawił jako propozycję, bez narzucania jej komukolwiek. Inicjatywa papieża została bardzo dobrze przyjęta.

Kłokoczka południowa (Staphylea pinnata L.) – gatunek rośliny z rodziny kłokoczkowatych (Staphyleaceae). Pochodzi ze środkowej i południowej Europy, oraz Azji Mniejszej. Występuje rzadko w południowej Polsce, jest także uprawiany. Jeden z największych okazów (ponad 4,5 m wysokości) kłokoczki południowej w Polsce rośnie w Sieteszy (woj. podkarpackie).
Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Nazwa

Istnieje teoria mówiąca, że nazwa „ogrodu różanego” pochodzi ze średniowiecza (w związku ze zmianami obejmującymi modlitwę). Jego odmawianie porównywano z dawaniem (sadzeniem) Matce Bożej róż. Stąd modlitwę nazwano również „wieńcem różanym”, czyli różańcem.

Znaczenie duchowe

Różaniec jest modlitwą maryjną, czyli duchowo jednoczącą chrześcijanina z osobą Matki Jezusa. Kościół katolicki rozumie tę maryjność różańca w takim sensie, że wierni wypowiadając słowa modlitwy, jednoczą się w duchu świętych obcowania (communio sanctorum) z duchowym macierzyństwem Marii. Razem z nią, niejako jej oczyma, uczą się kontemplować Jezusa Chrystusa. Jan Paweł II zauważył, że Maria za życia sama odmawiała różaniec, dlatego teraz może być nauczycielką w szkole tej modlitwy:

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
Objawienie - pojęcie odnoszące się do religii objawionych. Jest to przesłanie lub wydarzenia, poprzez które Bóg daje się poznać jednostkom lub grupom ludzi.

Różaniec jest więc kontemplacją wraz z Maryją - przewodniczką wiary - tajemnic Zbawienia dokonujących się w Jezusie Chrystusie. Jak podkreślił papież, kontemplacja ma charakter hebrajskiej pamiątki (hebr. zakar), poprzez którą zbawcze wydarzenia nie należą tylko do 'wczoraj'; są także 'dniem dzisiejszym' zbawienia (Rosarium Virginis Mariae, 13).

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
Cnoty teologiczne (poprawnie: teologalne), cnoty wlane, są określane przez Kościół katolicki jako cnoty nadprzyrodzone, należą do nich wiara, nadzieja i miłość. Cnót tych człowiek nie jest w stanie otrzymać w wyniku dziedziczenia, wychowania, czy też swojego działania, są one darem Boga.

Modlitwy używane w różańcu są zdaniami wyjętymi z Ewangelii: Ojcze nasz - Mt 6, 9-13 i par.; Zdrowaś Maryjo - Łk 1,28 i 45. Modlitwa ta uważana jest za jedną z najtrudniejszych z powodu pozornej monotonii spowodowanej wielokrotnym odmawianiem modlitw. Jan Paweł II, w ślad za papieżem Pawłem VI przypomniał, że należy pamiętać, iż modlitwa w trakcie różańca, oprócz wypowiadanych formuł, powinna zawierać element refleksji i zaangażowania się:

Marek Marian Dziekan (ur. 27 marca 1965 w Pacanowie w woj. świętokrzyskim) – prof. dr hab., kierownik Katedry Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki Uniwersytetu Łódzkiego, pracownik Katedry Arabistyki i Islamistyki Uniwersytetu Warszawskiego i Pracowni Języka i Kultury Arabskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Przewodniczący Rady Programowej Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Łódzkim. Ukończył III Liceum Ogólnokształcące w Tarnowie.
Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)