Równina Świdnicka - Polski Serwis Naukowy

Równina Świdnicka (332.12) – wg podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego. Obejmuje środkową część Przedgórza. Jest to obszar położony na północ od właściwych Sudetów, oddzielony od nich wyraźną linią tektoniczną (uskok brzeżny sudecki). Od północnego wschodu graniczy z Niziną Śląską, od południowego wschodu i południa z Masywem Ślęży, od południowego zachodu z Obniżeniem Podsudeckim i od północnego zachodu ze Wzgórzami Strzegomskimi.

Glina – pod kątem genezy, jest to ilasta skała osadowa, powstała najczęściej w okresie czwartorzędu w wyniku nagromadzenia osadów morenowych (skały ilaste starsze niż czwartorzędowe nazywane są najczęściej iłami). Jest to zatem skała złożona z minerałów ilastych, kwarcu, skaleni, substancji koloidalnych, może zawierać okruchy innych skał oraz substancje organiczne (humus, korzenie, bituminy).

Jaworzyna Śląska (niem. Königszelt) - miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie świdnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jaworzyna Śląska. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego. Jaworzyna Śląska jest położona na wysokości 220-238 m n.p.m.[potrzebne źródło]

Pod względem geologicznym obejmuje fragment bloku przedsudeckiego. Podłoże równiny tworzą skały metamorficzne i granit strzegomski. Na tym fundamencie zalegają osady trzeciorzędowe, m.in. zwietrzeliny ilaste oraz osady czwartorzędowe – gliny polodowcowe, piaski, żwiry i muł rzeczne oraz pokrywy utworów pylastych (lessy). Na tych ostatnich występują urodzajne gleby pszenno-buraczane.

Obniżenie Podsudeckie (332.15) – według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka mezoregion wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego.

Pierwsze poglądy na fizycznogeograficzną regionalizację Polski pojawiły się w dziele Jana Długosza, które przez wiele następnych stuleci jako jedyne było źródłem wiedzy geograficznej. Wyraźne ożywienie w tej dziedzinie nastąpiło dopiero na przełomie XIX i XX w., ponieważ większa była już znajomość warunków naturalnych kraju. W okresie tym publikowało wielu geografów, m.in.: Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Antoni Rehman, Wacław Nałkowski, Stanisław Lencewicz czy Ludomir Sawicki. Każdy z nich miał własną koncepcję podziału Polski na regiony fizycznogeograficzne.

Równina jest w większości położona na wysokości 200–230 m n.p.m., na południe od Świdnicy do 281 m.Najwyższym wzniesieniem jest wzgórze Popiel 284,4 m n.p.m.

Na północnym krańcu Równiny Świdnickiej wyodrębniają się Wzgórza Imbramowickie. Równinę przecina dolina Bystrzycy. Równina Świdnicka jest krainą rolniczą, gęsto zaludnioną, z dobrze rozwiniętą siecią dróg i linii kolejowych. Największym ośrodkiem miejskim jest położona w południowej części Świdnica nad Bystrzycą, niegdyś stolica udzielnego księstwa Piastów dolnośląskich. Przy linii kolejowej z Wrocławia do Wałbrzycha leżą miasta: Żarów (ok. 7 tys. mieszkańców) i Jaworzyna Śląska (ok. 5 tys. mieszkańców) z węzłem kolejowym i fabryką porcelany. Wydobywa się tu granit oraz surowce ilaste. W Mietkowie w latach 1974–86 wybudowano na Bystrzycy zaporę, dzięki której powstało Jezioro Mietkowskie o powierzchni 9,29 km² i pojemności 65 mln m³.

Uskok brzeżny sudecki – strefa nieciągłości oddzielająca Sudety od Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, a pod względem geologicznym Sudety od bloku przedsudeckiego. Biegnie w kierunku ESE–WNW. Ciągnie się od okolic Vidnavy (Republika Czeska) do Złotoryi. Dalszy przebieg uskoku na wschód i na zachód jest hipotetyczny. W czasie orogenezy alpejskiej, wzdłuż płaszczyzny uskoku, nastąpiło podniesienie Sudetów w stosunku do przedpola, jednak jego historia jest prawdopodobnie dużo starsza.

Bystrzyca (niem. Weistritz, także Schweidnitzer Weistritz) - rzeka w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, lewy dopływ Odry, odwadniający znaczny obszar Sudetów Środkowych. Jej źródła znajdują się pod Leszczyńcem w Górach Suchych będących częścią Gór Kamiennych, na wysokości około 630 m n.p.m., powyżej Bartnicy, natomiast ujście - we Wrocławiu, na wysokości około 105 m n.p.m.

Bibliografia

Cyprian Skała, ”Świdnica i okolice”, Przewodnik turystyczny, Wydawnictwo Turystyczne "Plan", Jelenia Góra, 2005 r., ISBN 8360044139

Jerzy Kondracki, ”Geografia regionalna Polski”, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2002 r.,ISBN 8301138971

Mapa, Powiat świdnicki, skala 1:55 000 wyd. „PLAN” J. Góra, 2008 r., ISBN 978-83-60975-33-6

Praca zbiorowa, ”Słownik geografii turystycznej Sudetów”, t. 20, Wrocław 2005 r., ISBN 8385773789