Rachunkowość finansowa - Polski Serwis Naukowy

Rachunkowość finansowa jest systemem ewidencji gospodarczej, odzwierciedlającym w formie pieniężnej zjawiska i procesy gospodarcze, zachodzące w danej jednostce. Dzięki zapisom księgowym, możemy przedstawić sytuację majątkowo – finansowej i wyniku finansowego firmy.

W tej odmianie rachunkowości mamy do czynienia z określeniem majątku (aktywa) oraz sposobu jego finansowania (pasywa).

Osoba fizyczna – prawne określenie człowieka w prawie cywilnym, od chwili urodzenia do chwili śmierci, w odróżnieniu od osób prawnych. Bycie osobą fizyczną pociąga za sobą zawsze posiadanie zdolności prawnej, czyli możliwość bycia podmiotem stosunków prawnych (praw i zobowiązań). Osoby fizyczne mają także zdolność do czynności prawnych, uzależnioną jednak od dalszych warunków. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się po osiągnięciu pełnoletności, ograniczoną zdolność do czynności prawnych od chwili ukończenia lat 13. Osoba fizyczna po ukończeniu 13 roku życia może zostać całkowicie pozbawiona zdolności do czynności prawnych, czyli zostać ubezwłasnowolniona całkowicie. Pełnoletni może zostać częściowo pozbawiony zdolności do czynności prawnych, czyli zostać ubezwłasnowolniony częściowo.

Spółka jawna – osobowa spółka prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą i nie będąca inną spółką handlową. Spółka jawna nie posiada osobowości prawnej. Posiada swój majątek, który stanowią wkłady wniesione do spółki oraz mienie nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.

Funkcje rachunkowości

Funkcja informacyjna, dostarcza danych o wynikach finansowych firmy i sytuacji finansowej, oraz danych do podejmowania decyzji gospodarczych przez zarząd. Jest to nadrzędna funkcja rachunkowości.

Funkcja dowodowa, polega na odzwierciedleniu zaszłości gospodarczych w pisemnych dowodach, archiwizowaniu dokumentów, dokonywaniu zapisów księgowych na ich podstawie.

Funkcja rozliczeniowo-obrachunkowa, polega na ścisłym określeniu rozliczeń firmy z otoczeniem i wycenie wewnętrznych powiązań majątkowych i wynikowych.

Funkcja kontrolna, wyraża się w tworzeniu zbiorów informacji o majątku, przebiegu i osiąganych wynikach. Jest też interpretowana jako umożliwienie ochrony majątku przed nadużyciami.

Funkcja sprawozdawcza, polega na sporządzaniu na podstawie danych księgowych zewnętrznych sprawozdań finansowych, wykorzystywanych przez użytkowników zewnętrznych, np. urzędy skarbowe, akcjonariuszy, banki, Główny Urząd Statystyczny.

Funkcja powiernicza, związana z ochroną nienaruszalności powierzonego kapitału.

Systemy rachunkowości

Uproszczony, oparty na pojedynczych zapisach wybranych zasobów lub wyników. Celem jest uproszczenie sposobu naliczania podatku dochodowego z prowadzonej działalności gospodarczej. Formami tego systemu są: podatkowa księga przychodów i rozchodów (k.p. i r.), ryczałt ewidencjonowany i karta podatkowa.

Pełny (księgi handlowe) dotyczy osób prawnych oraz innych większych firm o większych obrotach (zobacz niżej), rejestrujących swoją działalność na zasadzie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. System jest w pełni sprawdzalny przez organa kontrolne. Polega na prowadzeniu zapisów na tzw. kontach ksiąg rachunkowych na zasadzie wzajemnego bilansowania zdarzeń gospodarczych (reguła podwójnego zapisu).

Podmioty zobowiązane do prowadzenia pełnej księgowości:

Podatek dochodowy - obowiązkowe świadczenie (zob. podatek) osoby fizycznej lub osoby prawnej na rzecz państwa, zależne od dochodu i wykorzystanych odliczeń.

Księgi rachunkowe prowadzone są na podstawie dowodów księgowych i ujmują zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym. Obejmują one zbiory zapisów księgowych, obrotów i sald, które tworzą dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych, a także wykaz składników aktywów i pasywów.

osoby prawne

spółki kapitałowe prawa handlowego

instytucje finansowe (banki, ubezpieczyciele, fundusze powiernicze)

jednostki państwowe i samorządowe

wszystkie jednostki otrzymujące dotacje (np. stowarzyszenia)

osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, spółki cywilne, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, których roczny obrót netto za poprzedni rok obrotowy wyniósł w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty 1 200 000 euro.

Linki zewnętrzne

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.)

Przypisy

Teresa Kiziukiewicz: Rachunkowość nie tylko dla księgowych. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2007, s. 13. ISBN 978-83-208-1691-4.