Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego

Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego powstała na zasadzie art. 8 i 13 konstytucji Księstwa, wobec niepowołania wicekróla, który miał bezpośrednio porozumiewać się z każdym z ministrów.

Na czele Rady stał Prezes. W jej skład wchodzili ponadto ministrowie: sprawiedliwości, spraw wewnętrznych, wojny, skarbu oraz policji. W początkowym okresie pełniła funkcję zastępcy króla, jednak dekretem z 24 grudnia 1807 ograniczono znacznie jej zadania: miała mieć ona za zadanie umożliwienie porozumiewania się ministrów w sprawach zastrzeżonych dla króla i nie miała prawa samodzielnie podejmować żadnych decyzji. Rada miała się zbierać "w przytomności" króla tylko na jego rozkaz, zaś w razie nieobecności władcy raz na tydzień.

Minister Sprawiedliwości w Księstwie Warszawskim był jednoosobową naczelną władzą administracyjno-sądową. Choć uprawnienia ministra wobec władz sądowych obejmowały tylko "porządek służbowy" i administrację sądownictwa, to w praktyce mógł ingerować również w orzecznictwo. W kwestii rozstrzygania wątpliwości prawnych mógł zwracać się do króla za pośrednictwem Rady Stanu. Minister miał wielki wpływ na skład całego aparatu wymiaru sprawiedliwości, gdyż on to proponował kandydatów do nominacji lub zatwierdzenia przez króla.

Konstytucja Księstwa Warszawskiego nadana została w Dreźnie 22 lipca 1807 przez Napoleona. Wraz z wprowadzonym równocześnie Kodeksem Cywilnym Napoleona obaliła dawną nierówność stanową. Głosząc zasadę równości wszystkich ludzi wobec prawa, likwidowała odrębne sądy na rzecz jednolitego sądownictwa dla wszystkich obywateli kraju. Znosiła poddaństwo chłopów, zapewniając im wolność osobistą; nie podjęto jednak decyzji o ich uwłaszczeniu. Późniejszy dekret z 21 grudnia 1807 przyznawał dziedzicom pełne prawo własności chłopskich gospodarstw i pozwalał na usuwanie chłopa z ziemi. Zasady Konstytucji Księstwa Warszawskiego wzorowane były w dużej mierze na ustroju Cesarstwa Francuskiego. Księstwo Warszawskie nie miało odrębnej dyplomacji, polityka zagraniczna należała do uprawnień Ministra Spraw Zagranicznych Saksonii. W Warszawie przebywał stały rezydent (przedstawiciel) Francji, faktycznie kontrolujący polskie władze. Armia Księstwa podlegała zwierzchnictwu francuskiemu.

Jednak ze względu na długotrwały pobyt króla Fryderyka Augusta w Saksonii jej faktyczna rola rosła - głównie kosztem Rady Stanu. Dekretem z 20 czerwca 1810 powierzona Radzie Ministrów została kontrola poszczególnych ministrów i całej administracji, a przed wyprawą Napoleona na Moskwę, dekretem Fryderyka Augusta z 26 maja 1812 została ona upoważniona do sprawowania władzy zwierzchniej w kraju w zastępstwie króla, jednak bez prawa dymisjonowania ministrów i dokonywania zmian w sądownictwie.

Minister Spraw Wewnętrznych w Księstwie Warszawskim był jednoosobową naczelną władzą państwową, do której należał cały zarząd kraju, nie przekazany innym władzom: sprawy polityczno-administracyjne, gospodarcze, urządzenia użyteczności publicznej, oświata i wyznania. Podlegała mu administracja terytorialna w departamentach, którą kierowali prefekci. Przeprowadzał pobór, czuwał nad zaopatrzeniem wojska i gwardią narodową. Podlegała mu też Główna Dyrekcja Poczt, pełniąca również funkcje policyjno-wywiadowcze. Od 1809 r. podlegała mu Administracja Generalna Towarzystwa Ogniowego. Do r. 1811 w zakres jego kompetencji wchodził zarząd dobrami narodowymi, sprawowany przez podległą mu Dyrekcję Generalną Dóbr i Lasów Narodowych. Organami doradczymi były Rada Ogólna Lekarska i Rada Handlowa Ogólna. Minister spraw wewnętrznych był członkiem Rady Ministrów.

Zespół archiwalny według oficjalnej definicji, stosowanej w polskiej archiwistyce, stanowi: całość dokumentacji, uznanej wg odrębnych zasad za wieczystą (kategoria archiwalna A) zgromadzona przez jednego, ustrojowo odrębnego twórcę - samodzielny urząd lub osobę fizyczną, w tym zarówno dokumenty wytworzone przez twórcę zespołu, jak i przez niego otrzymane zgodnie z kompetencjami w toku wykonywania czynności. Pojęcia "zespół archiwalny" używa się tylko wobec materiałów zarchiwizowanych, tzn. tych, które znajdują się w zasobie archiwum. Dokumentacja znajdująca się nadal u twórcy zespołu najczęściej określana bywa mianem registratury.

Akta Rady Ministrów z niewielkimi stratami przetrwały II wojnę światową i obecnie znajdują się w Archiwum Głównym Akt Dawnych, tworząc liczący 5 mb zespół Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego.