Rada Najwyższa Ukrainy - Polski Serwis Naukowy

Budynek WR od strony Parku Marińskiego

Rada Najwyższa Ukrainy (ukr. Верховна Рада України, "Werchowna Rada") – jednoizbowy parlament Ukrainy. Nazwa ta jest typowa dla krajów post-radzieckich, których parlamenty często noszą nazwę "Rad Najwyższych" (ros. Верховный Совет). Nazwę taką nosi również parlament Autonomicznej Republiki Krymu. Obecna Rada Najwyższa Ukrainy jest bezpośrednią następczynią Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR, która w 1991 ogłosiła niezależność kraju i odłączenie się od Związku Radzieckiego.

Prawo wyborcze – ogół przepisów prawa i norm prawnych regulujących proces wyborów na który składają się między innymi rozstrzygnięcia w zakresie ordynacji wyborczej i takich kwestii jak na przykład: tryb zgłaszania kandydatów, tryb przeprowadzania wyborów, warunki ważności wyborów, zasady prowadzenia i finansowania kampanii wyborczej.

Komunistyczna Partia Ukrainy – (ukr. Комуністи́чна Па́ртія Украї́ни, rus. Коммунисти́ческая па́ртия Украи́ны), do 1952 roku Komunistyczna Partia Bolszewików Ukrainy (ukr. Комуністична Партія більшовиків України - КПбУ) ukraińska partia polityczna. W latach 1922-1991 część składowa KPZR.

Rada składa się z 450 posłów wybranych w równych, bezpośrednich i tajnych wyborach powszechnych. Ordynacja wyborcza do 2002 stanowiła połączenie ordynacji większościowej i proporcjonalnej. Połowa posłów wybieranych była w okręgach jednomandatowych, a druga połowa - w wyborach proporcjonalnych z listami partyjnymi wystawionymi przez partie polityczne lub bloki wyborcze takich partii.

Ołeksandr Wołodymyrowicz Ławrynowicz, ukr. Олександр Володимирович Лавринович (ur. 28 czerwca 1956 w obwodzie żytomierskim) – ukraiński polityk, były minister sprawiedliwości, parlamentarzysta.

Autonomiczna Republika Krymu (ukr. Автономна Республіка Крим, ros. Автономная Республика Крым, Qırım Muhtar Cumhuriyeti) jest autonomiczną republiką znajdującą się na terenie Ukrainy. Znajduje się na leżącym na północnym wybrzeżu Morza Czarnego półwyspie Krym. Stolicą republiki jest Symferopol.

Od 2006 zmieniono zasady wyborów, rezygnując z wyboru połowy posłów w okręgach jednomandatowych. Aktualnie Ukraina stanowi jeden okręg wyborczy. Listę wyborczą, liczącą do 450 osób, mogą wystawiać wyłącznie zarejestrowane partie polityczne lub bloki wyborcze będące koalicją takich partii. Mandaty dzielone są proporcjonalnie pomiędzy te ugrupowania, które przekroczą wynoszący 3% próg wyborczy. Do parlamentu wchodzą kolejne osoby z listy. Ewentualne objęcie po wyborach jakiejkolwiek funkcji w administracji rządowej, samorządowej czy prezydenckiej wiąże się z koniecznością złożenia mandatu.

Neoklasycyzm (neo- + klasycyzm – łc. classicus ‘pierwszorzędny’) – zespół dwudziestowiecznych, różnorodnych tendencji w sztuce, literaturze, muzyce i architekturze nawiązujących do nurtu klasycystycznego lub baroku. Określany jest także jako nurt kontynuacyjny klasycyzm, konserwatywny w sztuce i literaturze XIX w. w okresie dominacji romantyzmu.

Blok Łytwyna (ukr. Блок Литвина, BL) – koalicja wyborcza ukraińskich partii politycznych powołana przez przewodniczącego Rady Najwyższej Ukrainy w latach 2002–2006 Wołodymyra Łytwyna, biorąca udział w wyborach w 2006 (jako Ludowy Blok Łytwyna) i w przedterminowych wyborach w 2007 (jako Blok Łytwyna).

Kadencja parlamentu trwa 5 lata. W jego skład może zostać wybrany obywatel Ukrainy, który najpóźniej w dniu wyborów ukończył 21 rok życia, dysponuje prawami wyborczymi i przebywa na terytorium Ukrainy od co najmniej pięciu lat. Nie może zostać wybrany do ukraińskiego parlamentu ten, na kim ciąży wyrok za przestępstwo umyślne. Deputowani do parlamentu mogą tworzyć frakcje. W skład każdej z frakcji musi wchodzić co najmniej 14 deputowanych. Terminowe wybory do Rady Najwyższej odbywają się w ostatnią niedzielę ostatniego miesiąca piątego roku kadencji urzędującego składu. Przedterminowe wybory odbywają się w przeciągu sześćdziesięciu dni od dnia opublikowania postanowienia o rozwiązaniu parlamentu.

Adam Iwanowich Martyniuk, ukr. Адам Іванович Мартинюк (ur. 16 sierpnia 1950 w miejscowości Wetły w obwodzie wołyńskim) – ukraiński polityk, absolwent Uniwersytetu im. Łesi Ukrainki w Łucku.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Przed wstąpieniem na stanowisko deputowanego do Rady Najwyższej wymagane jest złożenie przysięgi następującej treści: Przysięgam na wierność Ukrainie. Zobowiązuję się wszystkimi swoimi siłami bronić suwerenności i niezależności Ukrainy, dbać o dobro Ojczyzny i dobrobyt ukraińskiego narodu. Przysięgam przestrzegać Konstytucji Ukrainy oraz ustaw Ukrainy, wykonywać swoje obowiązki w interesie wszystkich rodaków. Odmowa złożenia przysięgi oznacza zrzeczenie się mandatu.

Parlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.

Posłowie Rady Najwyższej Ukrainy VI kadencji – zostali wybrani w przedterminowych wyborach parlamentarnych przeprowadzonych 30 września 2007. Lista posłów uporządkowana według list wyborczych bez uwzględnienia zmian przynależności politycznej w trakcie kadencji.

Rada Najwyższa pracuje w trybie sesyjnym. Obrady Rady Najwyższej są jawne. Mogą zostać utajnione, jeśli decyzję taką podejmie większość konstytucyjnego składu Rady.

Uprawnienia Werchownej Rady

wnoszenie zmian do Konstytucji Ukrainy

ogłaszanie referendum

uchwalanie ustaw

zatwierdzanie budżetu i wnoszenie do niego zmian oraz kontrola nad jego wykonywaniem

kształtowanie zasad polityki wewnętrznej i zewnętrznej

zatwierdzanie ogólnopaństwowych programów rozwoju ekonomicznego, naukowo-technicznego, socjalnego i narodowo-kulturalnego

wysłuchiwanie orędzia prezydenta

ogłaszanie stanu wojny oraz zatwierdzanie traktatów pokojowych, a także zatwierdzanie decyzji prezydenta o wykorzystaniu Sił Zbrojnych Ukrainy oraz innych formacji wojskowych w razie napaści zbrojnej

możliwość usunięcia prezydenta w drodze specjalnej procedury (impeachment)

kształtowanie programu działalności Gabinetu Ministrów

powoływanie na wniosek prezydenta Premiera Ukrainy, Ministra Obrony, Ministra Spraw Zagranicznych, zwierzchnika Służby Bezpieczeństwa Ukrainy; powoływanie na wniosek premiera innych członków Gabinetu Ministrów, głowy Antymonopolowego Komitetu Ukrainy, Głowy Państwowego Komitetu Telewizji i Radiofonii Ukrainy; zwalnianie wyżej wymienionych osób z zajmowanych stanowisk, składanie wniosku o dymisję Premiera Ukrainy oraz innych członków Gabinetu Ministrów

kontrola działalności Rady Ministrów

przyjmowanie regulaminu Rady Najwyższej

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego Głowy oraz innych członków Izby Obrachunkowej

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego Pełnomocnika rady Najwyższej do spraw praw człowieka oraz wysłuchiwanie jego corocznych sprawozdań o stanie dotrzymywania i obrony praw i wolności człowieka na Ukrainie

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego na wniosek prezydenta Ukrainy głowy Narodowego Banku Ukrainy

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego połowy składu Rady Narodowego Banku Ukrainy

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego połowy składu Narodowej Rady Ukrainy do spraw Telewizji i Radiofonii

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego na wniosek prezydenta Ukrainy członków Centralnej Komisji Wyborczej

zatwierdzanie ogólnej struktury, liczebności i wyznaczanie funkcji Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, Sił Zbrojnych Ukrainy, innych utworzonych na podstawie odpowiednich ustaw formacji wojskowych

uchwalanie decyzji o udzieleniu pomocy wojskowej innym państwom, wysyłaniu ukraińskich oddziałów wojskowych na terytorium innych krajów oraz dopuszczaniu na terytorium Ukrainy oddziałów sił zbrojnych innych państw

ustanawianie symboli państwowych Ukrainy

udzielanie zgody prezydentowi Ukrainy na powołanie i zwolnienie ze stanowiska Prokuratora Generalnego Ukrainy, uchwalanie wotum nieufności Generalnemu Prokuratorowi, co skutkuje jego dymisją

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego jednej trzeciej składu Trybunału Konstytucyjnego Ukrainy

powoływania sędziów na termin nieograniczony

rozwiązanie Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krym w przypadku stwierdzenia przez trybunał Konstytucyjny Ukrainy naruszenia przez nią Konstytucji i innych praw Ukrainy; zwoływanie przedterminowych wyborów do Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krym

uchwalanie zmian w strukturze administracyjnej państwa oraz zmiany nazewnictwa poszczególnych jej jednostek

zwoływanie wyborów do organów samorządu terytorialnego

zatwierdzanie w przypadku wydania przez prezydenta odpowiednich ukazów ogólnej lub częściowej mobilizacji oraz uznawanie poszczególnych rejonów za strefy nadzwyczajnej sytuacji ekologicznej

przyjmowanie co najmniej jedną trzecią głosów konstytucyjnego składu Rady Najwyższej wniosku o skierowaniu zapytania do prezydenta Ukrainy

powoływanie na stanowisko oraz zwalnianie z niego kierownika kancelarii Rady Najwyższej oraz zatwierdzanie budżetu Rady Najwyższej oraz struktury jej kancelarii

zatwierdzanie Konstytucji Autonomicznej Republiki Krym oraz wprowadzanych do niej zmian

Siedziba Rady mieści się w neoklasycystycznym budynku przy ulicy Hruszewśkiego w Kijowie.

Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona (ukr. Наша Україна-Народна Самооборона, НУ-НС, Megablok) – koalicja ukraińskich partii politycznych powołana 5 lipca 2007 celem wspólnego startu w wyznaczonych na 30 września 2007 przedterminowych wyborach parlamentarnych.

Próg wyborczy zwany również klauzulą zaporową - minimalny procent poparcia wyborców uprawniający komitet wyborczy do uczestniczenia w rozdziale mandatów.

Kadencje Najwyższej Rady Ukrainy

I kadencja Rady Najwyższej Ukrainy 1990-1994

II kadencja Rady Najwyższej Ukrainy 1994-1998

III kadencja Rady Najwyższej Ukrainy 1998-2002

IV kadencja Rady Najwyższej Ukrainy 2002-2006 - Posłowie Rady Najwyższej Ukrainy IV kadencji

V kadencja Rady Najwyższej Ukrainy 2006-2007 - Posłowie Rady Najwyższej Ukrainy V kadencji

VI kadencja Rady Najwyższej Ukrainy 2007-nadal Posłowie Rady Najwyższej Ukrainy VI kadencji

Prezydium

Wołodymyr Łytwyn (BŁ- przewodniczący (wybrany 9 grudnia 2008)

Ołeksandr Ławrynowicz (PR) - pierwszy zastępca przewodniczącego (od 2 sierpnia 2008 do marca 2010)

Adam Martyniuk (KPU - pierwszy zastępca przewodniczącego (wybrany 11 maja 2010)

Mykoła Tomenko (BJuT) - zastępca przewodniczącego (wybrany 2 sierpnia 2008)

Frakcje

Podział mandatów z wyborów w 2007: niebieski- Partia Regionów, biało-czerwony Blok Julii Tymoszenko, pomarańczowy- Nasza Ukraina - Ludowa Samoobrona, czerwony - Komunistyczna Partia Ukrainy, zielony- Blok Łytwyna

Obecny skład Rady pochodzi z wyborów w 2007.

Blok Łytwyna (ukr. Блок Литвина, BL) – koalicja wyborcza ukraińskich partii politycznych powołana przez przewodniczącego Rady Najwyższej Ukrainy w latach 2002–2006 Wołodymyra Łytwyna, biorąca udział w wyborach w 2006 (jako Ludowy Blok Łytwyna) i w przedterminowych wyborach w 2007 (jako Blok Łytwyna).

Przestępstwo – intencjonalne popełnienie czynu zwykle uznawanego za społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowanego, zabronionego i zagrożonego karą na mocy prawa karnego.

Partia Regionów - 175 deputowanych

Blok Julii Tymoszenko - 156

Nasza Ukraina - Ludowa Samoobrona - 72

Komunistyczna Partia Ukrainy - 27

Blok Łytwyna - 20

Linki zewnętrzne

Rada Najwyższa Ukrainy

Budynku Najwyższej Ukrainy (rus)

Na mapach: 50°26′50.69″N 30°32′19.43″E / 50.4474139, 30.5387306

Promulgacja – pot. ogłoszenie każdego aktu normatywnego. Sensu stricto jest to jedynie ogłoszenie ustawy zarządzone przez głowę państwa, czym w ramach swoich kompetencji potwierdza, że ustawę uchwalono zgodnie z przepisami konstytucji oraz poleca wszystkim adresatom jej stosowanie.

Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem-założycielem ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. Wspólnota Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacja Państw Morza Czarnego. Jedynym skrawkiem Ukrainy w Azji jest wyspa Tuzła w cieśninie kerczeńskiej.