Radiohead - Polski Serwis Naukowy

Radiohead – brytyjski zespół rockowy założony w 1986 roku pod nazwą On a Friday. Od 1991 roku zespół występuje pod obecną nazwą.

Historia

Początki zespołu (1986-1991)

Zespół Radiohead został założony w 1986 roku w Abingdon w hrabstwie Oxfordshire w Anglii przez Thoma Yorke'a, Eda O’Briena, Phila Selway'a oraz Colina i Jonny'ego Greenwoodów. Wszyscy znali się ze szkoły Abingdon School, do której uczęszczali. Pierwsza nazwa zespołu brzmiała On A Friday - członkowie wybrali taką nazwę, ponieważ jedynie w piątki mieli czas na spotkanie i grę razem. Swój pierwszy występ dali pod koniec 1986 roku w klubie Jericho Tavern w Oxfordzie. Jonny Greenwood, który początkowo w zespole grał na keyboardzie, został głównym gitarzystą.

Creep - debiutancki singel angielskiego zespołu Radiohead, który później znalazł się na debiutanckim albumie zespołu o nazwie Pablo Honey. Singel nie odbił się większym echem na branży muzycznej. Za to po reedycji na albumie, piosenka stała się międzynarodowym hitem. Zespół zaczął odnosić się negatywnie do swojego utworu po tym, jak fani uczestniczyli w koncertach zespołu tylko i wyłącznie dla jednej piosenki.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

W roku 1987 Yorke, O'Brien, Selway, i Colin Greenwood opuścili Abingdon i wyjechali na studia, dalej jednak spotykając się w wakacje i weekendy. W czasie studiów wydali trzy dema - Wormwood Demo (1988), Dungeon Demo (1990) i Shindig Demo (1991). W 1991 roku gdy wszyscy (oprócz Jonny'ego) ukończyli studia, zaczęli dawać koncerty w Oxfordzie, a także wydali demo Manic Hedgehog. W późnych latach 80' hrabstwo Oxfordshire posiadało aktywną scenę muzyki niezależnej, jednak tamtejsze zespoły koncentrowały się na shoegazingu, a On A Friday nigdy nie miało wiele wspólnego z tego typu muzyką.

Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. Tradycyjna maoryska nazwa państwa, Aotearoa, jest najczęściej tłumaczona jako Kraj długiej białej chmury. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonych Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.
OK Computer to płyta brytyjskiego zespołu Radiohead, uznawana za najważniejszą w jego dorobku. Została wydana 16 czerwca 1997 roku jako trzeci z kolei longplay grupy. Dotarła do pierwszego miejsca zestawienia brytyjskiej, a w Stanach Zjednoczonych zadebiutowała na 21 miejscu. Album przyczynił się do zwiększenia popularności grupy i był ostatnim wydanym przez nią w Wielkiej Brytanii z opóźnieniem. Od 2007 roku album płyta pokryła się trzykrotną platyną w Wielkiej Brytanii i dwukrotną w Stanach Zjednoczonych . OK Computer zawiera single "Paranoid Android", "Karma Police" oraz "No Surprises".

Abingdon School - szkoła, do której uczęszczali członkowie zespołu

Gdy wzrosła liczba występów na żywo, zespołem On A Friday zainteresowały się wytwórnie i producenci muzyczni. Chris Hufford, współwłaściciel Oxford's Courtyard Studios, uczestniczył w koncercie w klubie Jericho Tavern. Zespół zaimponował mu i wraz z drugim właścicielem studia - Brycem Edge - został producentem ostatniego dema zespołu; obaj zostali jego menedżerami. Są nimi do dziś. Pewnego razu Keith Wozencroft z EMI pojawił się w sklepie, w którym pracował Colin Greenwood i zaproponował podpisanie kontraktu. Pod koniec 1991 roku kontrakt został podpisany z wytwórnią na wydanie sześciu albumów. Za prośbą EMI On A Friday zmienił swoją nazwę. Od tego momentu zespół przyjął nazwę Radiohead - od tytułu piosenki Talking Heads "Radio Head".

Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.
DJ Shadow, właśc. Josh Davis (ur. 29 czerwca 1972 w Hayward), amerykański muzyk-turntablista, twórca muzyki trip-hopowo elektronicznej. Łączy w swoich utworach elementy m.in. muzyki funk, rocka, hip-hopu, jazzu, soulu, ambientu. W marcu 2009 zapowiedział, że pracuje nad nowym albumem.

Pablo Honey, The Bends i wczesne sukcesy (1992–1995)

Debiutancka EP zespołu - Drill - została nagrana w Countryard Studios i wydana w marcu 1992, a producentami znowu zostali Hufford i Edge. Publiczność na występach Radiohead była niewielka, a zespół do nagrania swojego debiutanckiego albumu wynajął Paula Kolderie i Seana Slade'a, którzy pracowali wcześniej z zespołami takimi jak Pixies i Dinosaur Jr. Album był nagrywany w Oksfordzkim studio pod koniec 1992. Wraz z wydaniem singla "Creep" pod koniec 1992 zespół Radiohead zaczął zdobywać uwagę brytyjskiej prasy muzycznej, choć nie wszystkie notki o zespole były pochlebne, a stacja BBC Radio 1 nie puszczała piosenki, ponieważ była "zbyt depresyjna". Radiohead wydał swój debiutancki album Pablo Honey w lutym 1993, a swój styl muzyczny porównywali do grunge, popularnego we wczesnych latach 90. Płyta Pablo Honey nie zrobiła furory na listach przebojów, a single "Stop Whispering" i "Anyone Can Play Guitar" miały podobnie słabą popularność.

No Surprises/Running from Demons to EP brytyjskiego zespołu Radiohead. Płyta ta została wydana 10 grudnia 1997 roku i była wycelowana w rynek japoński aby promować trasę koncertową w tym kraju w styczniu 1998 roku.
R.E.M. – amerykańska grupa rockowa powstała w Athens w 1980 roku. 21 września 2011 roku grupa podjęła decyzję o zakończeniu działalności po 31 latach istnienia zespołu.

Colin Greenwood podczas koncertu w Amsterdamie w 2006

Jednak "Creep" nieoczekiwanie wkroczył z impetem na listy przebojów całego świata. Po jakimś czasie Radiohead zaczęło swoją pierwszą trasę koncertową po USA na początku 1993, a teledysk do "Creep" był często pokazywany w MTV. Utwór wkrótce stał się numerem dwa na liście Modern Rock Tracks tworzonej przez amerykański magazyn Billboard, a po ponownym wydaniu rok później, numerem siedem na brytyjskiej liście najpopularniejszych singli. Był moment, gdy Radiohead był bliski rozwiązaniu z powodu nieporozumień w zespole, związanego z dużym sukcesem grupy. Trasa koncertowa Pablo Honey rozciągnęła się jeszcze na kolejny rok. Zespół opisał ją później jako bardzo frustrujące doświadczenie.

The Beatles – zespół rockowy z Liverpoolu, istniejący od 1960 (jako The Quarry Men od 1957) do 1970. Według RIAA, jego członkowie są najpopularniejszymi muzykami wszech czasów. W historii amerykańskiego rynku fonograficznego nikt nie sprzedał od nich więcej płyt.
Alanis Nadine Morissette (ur. 1 czerwca 1974 w Ottawie) - kanadyjska piosenkarka, autorka tekstów oraz aktorka. Gra na harmonijce ustnej, instrumentach klawiszowych, flecie i gitarze.

Po trasie w Ameryce i chcąc wydać nowy album, Radiohead zaczęło współpracę z weteranem studia Abbey Road - producentem Johnem Leckie. Napięcie było duże, po dużym sukcesie "Creep" oczekiwano od zespołu wydania czegoś przynajmniej równie dobrego. Zespół dla rozluźnienia napięcia zmieniał scenerię, koncertując w Australii i na Bliskim Wschodzie. Konfrontując się ze swą popularnością, Yorke rozczarowywał swoim stylem bycia sprzeciwiającemu się łatwej sprzedaży. EP My Iron Lung z 1994, wspomagana przez singiel o tym samym tytule, zawierała w sobie materiał będący zapowiedzią zmiany stylu zespołu na głębszy i bardziej dojrzały. Singiel uzyskał dużą popularność i zaczął być puszczany przez undergroundowe stacje radiowe. Sprzedaż była nieoczekiwanie wysoka i wokół zespołu po raz pierwszy utworzyła się grupa prawdziwych fanów. Będąc w trasie koncertowej zespół ukończył swój drugi album - The Bends - który został wydany w maju 1995.

Thomas Edward Yorke (ur. 7 października 1968 w Wellingborough, Northamptonshire, Anglia) – wokalista i lider brytyjskiego zespołu Radiohead. Autor tekstów, w zespole gra na gitarze, perkusji i pianinie.
BBC Radio 1 – brytyjska ogólnokrajowa stacja radiowa należąca do publicznego nadawcy, BBC. Powstała w roku 1967, kiedy to uznano, że dotychczasowy kanał radiowy BBC poświęcony muzyce popularnej - BBC Light Programme - nie jest wystarczająco atrakcyjny dla młodych słuchaczy, którzy preferują rozmaite rozgłośnie pirackie. Light Programme został więc podzielony na dwie nowe stacje - adresowane do młodzieży Radio 1 i przeznaczone dla nieco starszego odbiorcy BBC Radio 2. Jest drugą pod względem słuchalności stacją w Wielkiej Brytanii.

W tym czasie zespół był swojego rodzaju outsiderem, ponieważ uwagę mediów najbardziej przykuwał britpop, jednak ostatecznie Radiohead znów odniosło sukces zdobywając albumem The Bends jeszcze większą popularność. Album był utrzymany w głębokiej i dojrzałej atmosferze a single "Fake Plastic Trees", "Just" i "Street Spirit (Fade Out)" zanotowały duże sukcesy na listach przebojów Wielkiej Brytanii. Przez część 1995 zespół występował jako support przed koncertami zespołu R.E.M., który był jedną z inspiracji do powstania Radiohead, a także jednym z największych zespołów rockowych tamtego czasu. Michael Stipe z R.E.M. przed jednym z występów powiedział: "Radiohead jest takie dobre. Przeraża mnie." W 1997 Jonny Greenwood powiedział: "Sądzę, że punkt zwrotny naszej kariery nadszedł w dziewięć lub dwanaście miesięcy po wydaniu albumu The Bends. Utwory stamtąd pojawiały się w głosowaniach best-of do końca roku. To był moment kiedy zacząłem czuć, że zrobiliśmy dobrze zakładając zespół." Pomimo poparcia krytyków muzycznych i stałych fanów zespołu, The Bends nie zbudowało swojej popularności na komercyjnym sukcesie "Creep" poza Wielką Brytanią. Kilka singli stamtąd odniosło sukcesy na świecie a najwyższą pozycją jaką uzyskały na amerykańskiej liście przebojów była pozycja 88 - najniższa ze wszystkich krajów.

John Michael Stipe (urodzony 4 stycznia 1960 roku w Decatur w stanie Georgia) – członek i jeden z założycieli amerykańskiej grupy rockowej R.E.M.. Jest wokalistą, autorem tekstów piosenek, producentem muzycznym i filmowym.
Grunge – styl w muzyce rockowej powstały w drugiej połowie lat 80. w USA, charakteryzujący się dość ostrym, agresywnym brzmieniem, ale zdecydowanie różnym od heavy metalu, bardziej zbliżonym do brzmienia "tradycyjnego" rocka lat 60., odrzuceniem i pogardą dla typowego sztafażu scenicznego muzyków rockowych lat 80., sztucznych brzmień elektronicznych oraz większym zwróceniem uwagi na przekaz, jaki niesie tekst.

OK Computer, sława i uznanie krytyków (1996–1998)

Dwa nowe utwory były już nagrane na nowy album Radiohead - "Lucky" i "Exit Music (For a Film)". Z pomocą producenta Nigela Godricha, współtwórcą utworów "Lucky" i strony B "Talk Show Host", zespół sam wyprodukował swój następny album, zaczynając pracę na początku 1996 roku. Do czerwca razem z Godrichem nagrali cztery piosenki w studio Canned Applause. Zdecydowali się dopracować do doskonałości wykonywanie nowych utworów na żywo, otwierając koncerty Alanis Morissette, przed zakończeniem nagrywania płyty. Reszta albumu została nagrana w XV-wiecznej willi aktorki Jane Seymour - St. Catherine's Court. Sesje nagraniowe były relaksujące - zespół grał całymi dniami w różnych pokojach domu i słuchając The Beatles, DJ Shadow, Ennio Morricone i Milesa Davisa jako inspiracji. Nagrywanie albumu zostało ukończone przed końcem 1996 roku, a w marcu 1997 roku został on zmiksowany i poddany masteringowi.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.
Pyramid Song - pierwszy singel angielskiej grupy Radiohead z jej piątego albumu Amnesiac i zarazem pierwszy od No Surprises z 1997 roku (z płyty Kid A nie wydano oficjalnego singla). Singiel wydano w maju 2001 roku.

Phil Selway podczas koncertu w Amsterdamie w 2006 roku

Radiohead wydało swój trzeci album - OK Computer - w czerwcu 1997 roku. Płyta gromadziła w sobie różne gatunki muzyczne sprowadzające się jednak nadal do alternatywnego rocka. Zespół eksperymentował ze strukturą piosenek umieszczając w nich trochę ambientu, awangardy i elektroniki. OK Computer zadebiutował w Wielkiej Brytanii na pierwszym miejscu listy przebojów co doprowadziło do komercyjnego sukcesu Radiohead na całym świecie. Pomimo że najwyższym miejscem w USA, jakie zanotował album, była pozycja 21, płyta zyskała bardzo duże uznanie mainstreamowych mediów i wkrótce dostała Nagrodę Grammy za najlepszy album muzyki alternatywnej, a także nominację do albumu roku 1997. "Paranoid Android", "Karma Police" i "No Surprises" zostały wydane jako single promujące album z których w USA największy sukces odnotował singiel "Karma Police" uzyskując 14 miejsce na liście przebojów w kategorii Modern Rock.

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki.
Złota płyta jest powszechnie stosowaną na świecie nazwą wyróżnienia przyznawanego wydawnictwom muzycznym. Warunkiem uzyskania przez płytę statusu złotej jest osiągnięcie przez nią określonego progu sprzedaży.

OK Computer spotkał się z wielkim poparciem ze strony krytyków muzycznych. Następstwem wydania OK Computer była trasa koncertowa o nazwie "Against Demons". Grant Gee, reżyser teledysku do No Surprises, towarzyszył zespołowi w trasie i filmował jego poczynania, po czym wydał w 1999 roku film dokumentalny o tytule "Meeting People Is Easy". Film pokazuje członków zespołu niezadowolonych z przemysłu i prasy muzycznej, pokazując go jako wypalający się od pierwszych występów w 1997 roku do kończących trasę koncertową rok później. Przez ten czas zespół wydał kompilację dotychczasowych teledysków - 7 Television Commercials, a także dwie EP (Airbag/How Am I Driving? i No Surprises/Running from Demons), które zawierały strony B z singli do OK Computer.

Just - singel angielskiej grupy Radiohead z jej grugiego albumu The Bends. Singiel wydano 7 sierpnia 1995 roku. Uplasował się na 19. pozycji na UK Singles Chart, a na Modern Rock Tracks dotarł do 37. miejsca. Magazyn muzyczny NME umieścił utwór na 34. miejscu listy 50 Greatest Indie Anthems Ever.
Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe 2 pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej jest zespołowość. Muzyka tworzona zespołowo, trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), jest też często zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.

Kid A, Amnesiac i zmiana w brzmieniu (1999–2001)

Radiohead było dość nieaktywne po trasie koncertowej promującej OK Computer w latach 1997-1998. Po jej zakończeniu pojawili się tylko na jednym publicznym występie w 1998 roku - na koncercie Amnesty International w Paryżu. Na początku roku 1999 zespół zaczął pracę nad następcą OK Computer. Mimo że w zespole nie było już dużego ciśnienia ani nawet nacisku ze strony wytwórni nagraniowej, napięcie w zespole było wysokie. Każdy inaczej widział przyszłość Radiohead, a Yorke nadal miał pisarską "blokadę" co wpłynęło na jego bardziej abstrakcyjną, fragmentaryczną formę pisania utworów. W końcu wszyscy członkowie zgodzili się na nowy kierunek muzyczny, zmieniający ich role w zespole. Odcięli cię od świata razem z Nigelem Godrichem w studio w Paryżu, Kopenhadze i Gloucester, a także w swoim nowo ukończonym studio w Oxfordzie. Po blisko osiemnastu miesiącach pracy, sesje nagraniowe zakończyły się w kwietniu 2000 roku.

Miles Dewey Davis III (ur. 26 maja 1926 w Alton w Illinois, zm. 28 września 1991 w Santa Monica w Kalifornii) – amerykański trębacz, lider grup jazzowych i kompozytor, uznawany za jednego z najbardziej znaczących i innowacyjnych muzyków dwudziestego wieku. Stał na czele niemal każdego istotnego etapu rozwoju jazzu od czasów drugiej wojny światowej po lata dziewięćdziesiąte. Pojawił się na wielu spośród ważnych nagrań bebopowych, był prekursorem jazz rocka i nagrał pierwszy cool jazzowy album. Był jedną z osób odpowiedzialnych za rozwój jazzu modalnego, a jazz fusion powstało w wyniku jego współpracy z innymi muzykami w późnych latach sześćdziesiątych i wczesnych siedemdziesiątych. Free jazz był jedynym powojennym stylem, na który Davis nie miał znaczącego wpływu, jednakże był później uprawiany przez niektórych muzyków występujących w zespołach Davisa. Nagrania, razem z dorobkiem koncertowym jego licznych grup, odegrały kluczową rolę w procesie akceptacji jazzu jako gatunku muzycznego o trwałej wartości. Słynął z ospałego, melodycznego stylu i lakonicznej, czasem konfrontacyjnej osobowości. Był symbolem potencjału komercyjnego muzyki jazzowej.
Shindig Demo to drugie nagranie demo angielskiego zespołu Radiohead. Demo zostało wydane w 1990 roku na kasecie audio a jego nazwa pochodzi od ówczesnej nazwy zespołu (Shindig).

Ed O'Brien podczas koncertu w Blackpool w maju 2006 roku

Radiohead wydali swój czwarty album, Kid A, w październiku 2000 roku - był to pierwszy z albumów z ostatniej sesji nagraniowej. Płyta nie była kontynuacją stylu zawartego na OK Computer - zawierała bardzo nowatorskie brzmienia, była dużo bardziej eksperymentalna od poprzednika. Partie gitarowe został odsunięte na dalszy plan a najważniejsze tym razem były Fale Martenota. Kid A było największym komercyjnym sukcesem w historii grupy, debiutując na pierwszych miejscach list przebojów w wielu państwach, w tym w Stanach Zjednoczonych, gdzie album po raz pierwszy w swojej karierze zanotował pierwsze miejsce na liście Billboard. Choć zespół nie wydał żadnego singla promującego płytę, utwory "Optimistic" i "Idiotique" były grane w radio, a do utworów dołączano migawki i krótkie nagrania wideo, które pokazywane były w muzycznych kanałach telewizyjnych i publikowane w internecie.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Nude – album koncepcyjny brytyjskiej grupy Camel wydany w 1981 roku. Opowiada o japońskim żołnierzu porzuconym na wyspie podczas II wojny światowej, który nie wie, że wojna się skończyła. Tekst piosenek napisała głównie Susan Hoover, za wyjątkiem "Please Come Home", którego twórcą jest Andrew Latimer. Nude jest ostatnią płytą na której zagrał Andy Ward.

Na początku 2001 roku Kid A otrzymało nagrodę Grammy za najlepszy alternatywny album roku i nominację w kategorii najlepszego albumu roku. Zdania krytyków co do albumu były jednak podzielone. Album widziano jako "komercyjne samobójstwo zespołu" i "trudny międzynarodowo". Fani zespołu także byli podzieleni - jedni byli przerażeni lub całkowicie zaskoczeni, inni z kolei uważali album za najlepszy w dotychczasowym dorobku zespołu. Radiohead po wydaniu albumu zaplanowało trasę koncertową po Europie i Ameryce Północnej promującą go.

Jigsaw Falling into Place - pierwszy singel angielskiej grupy Radiohead z jej siódmego albumu In Rainbows. Wydany został 14 stycznia 2008 roku, 15 dni po premierze albumu, z którego pochodzi utwór.
Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Amnesiac, wydany w sierpniu 2001 roku, zawierał utwory nagrane na tych samych sesjach co Kid A. Jego styl muzyczny jest też zbliżony do obecnego na poprzednim albumie w swoim połączeniu muzyki elektronicznej i art rocka, lecz album posiada więcej wpływów jazzowych. Amnesiac odniósł sukces zarówno komercyjny jak i artystyczny otrzymując najwyższe noty od krytyków na całym świecie, docierając do drugiego miejsca w USA, będąc nominowanym do nagrody Grammy a także do Mercury Music Prize. "Pyramid Song" i "Knives Out", pierwsze single Radiohead od 1997 roku, odniosły największe sukcesy, planowany jako trzeci singiel "I Might Be Wrong" doczekał się w końcu wydania tylko na albumie koncertowym I Might Be Wrong: Live Recordings, wydanym w listopadzie 2001 roku i zawierającym nagrania live utworów z płyt Kid A i Amnesiac, a także akustyczne nagranie nie wydanego nigdy wcześniej "True Love Waits". Po wydaniu albumu Amnesiac zespół rozpoczął trasę koncertową po Europie, Ameryce Północnej i Japonii.

Amnesty International – międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie – od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom.
The Wordwood Demo to pierwsze demo brytyjskiego zespołu Radiohead. Zostało wydane w 1988 roku na kasecie audio. Nazwa dema pochodzi od studia gdzie zostało ono nagrane.

Hail to the Thief i czasowe zawieszenie działalności zespołu (2002–2004)

Przez lipiec i sierpień 2002 roku, Radiohead koncertowało po Portugalii i Hiszpanii, grając kilka nowych piosenek. Ukończyli swój szósty album po dwóch tygodniach w studio w Los Angeles razem z Nigelem Godrichem, dodając jeszcze później kilka utworów w Oxfordzie. Członkowie zespołu opisywali czas trwania nagrań jako relaksujący, inny niż podczas nagrywania Kid A i Amnesiac. Nowy album, Hail to the Thief, został wydany w czerwcu 2003 roku. Mieszając różne style z całej twórczości Radiohead, album Hail to the Thief łączył bazujący na gitarze rock z charakterystycznymi, elektrycznymi brzmieniami i słowami. Choć album zdobył uznanie krytyki, wielu krytyków czuło, że zespół przestał wyznaczać nowe trendy i szukać nowych brzmień (co zostało rozpoczęte przez OK Computer). Hail to the Thief odniósł też komercyjny sukces, debiutując na

Philip James Selway (ur. 23 maja 1967 w Abingdon, Oxfordshire, Anglia) - perkusista Radiohead - brytyjskiego zespołu grającego rock alternatywny. Znany również jako Phil Selway.
Support (ang. wsparcie) - pojęcie określające zespoły grające na koncertach przed właściwą gwiazdą, rozgrzewające publikę oraz niejako wypełniające czas pozostały do głównego występu. W czasie tras koncertowych grupy supportujące są zwykle wybierane spośród słabiej znanych okolicznych zespołów, zdarzają się jednak i takie, które towarzyszą grupie przez cały czas trwania trasy. Właśnie dzięki możliwości zaprezentowania własnego stylu i materiału przed szerszą publicznością zespoły supportujące sławnych wykonawców zyskują szansę na zdobycie popularności, toteż niemal każda znana dziś grupa przechodziła przez etap grania supportów; warto tu wymienić chociażby Nirvanę grającą w 1990 roku przed Sonic Youth czy Iron Maiden supportujące m.in Kiss, Judas Priest i UFO we wczesnych latach swojej działalności.

Jonny Greenwood podczas koncertu w maju 2008 roku

trzecim miejscu listy Billboard i zdobywając Platynową Płytę w Wielkiej Brytanii a Złotą Płytę w Stanach Zjednoczonych. Single wydane podczas promocji płyty, "There There", "Go to Sleep" i "2 + 2 = 5", były często puszczane przez modern rockowe stacje radiowe. W 2003 roku album Hail to the Thief został nominowany do nagrody Grammy w kategorii Best Alternative Album, a producenci Nigel Godrich i Darrell Thorp otrzymali nagrodę w kategorii Best Engineered Album.

EMI Group, wcześniej Electric and Musical Industries Ltd – firma muzyczna z siedzibą w Londynie zawierająca głównie EMI Music należące do wielkiej czwórki wytwórni płytowych oraz EMI Music Publishing.
"Paranoid Android" – utwór zespołu Radiohead, pochodzący z trzeciego albumu grupy OK Computer z 1997 roku. Pomimo ponadsześciominutowej długości, czyniącej z "Paranoid Android" najdłuższy wydany utwór Radiohead (wliczając strony B-singli, nie licząc remiksów i całości 10. ścieżki płyty Kid A), był pierwszym singlem promującym OK Computer.

Yorke zaprzeczył, że tytuł Hail to the Thief jest komentarzem do kontrowersyjnych wyborów prezydenckich w USA w 2000 roku, wyjaśniając, że pierwszy raz usłyszał dopiero w Radio 4 dyskusję Johna Quincy Adamsa, "kto ukradł elekcję i kto jest znany jako 'The Thief (złodziej)' poprzez swoją prezydenturę". Yorke wyjaśnił, że choć album był zainspirowany przez wydarzenia na świecie końca roku 2001 i początku 2002, to "denerwuje mnie gdy ludzie mówią, że jest to protest, ponieważ naprawdę jestem dumny z tego, że Radiohead nigdy nie napisało politycznego utworu". Po wydaniu Hail to the Thief zespół zaczął międzynarodową trasę koncertową, która zaczęła się w maju 2003 roku a zakończyła w maju 2004 roku występem na Coachella Festival. W czasie trwania trasy, zespół wydał EP COM LAG (2plus2isfive), zawierającą większość strony B z Hail to the Thief. Po trasie koncertowej zespół spotykał się w swoim studio w Oxfordzie, jednak wkrótce zawiesił swoją działalność wolny od obowiązków po wygaśnięciu kontraktu z Parlophone. Resztę roku 2004 członkowie zespołu spędzili na pracy nad solowymi projektami i odpoczynku.

Keyboard [wym. kibo:d] (ang. klawiatura) – elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy, przeznaczony głównie do wykonywania utworów na żywo oraz nauki gry. Muzyk grający na tym instrumencie to keyboardzista.
Parlophone - wytwórnia płytowa, założona w Niemczech, w 1896 roku, przez Carl Lindström Company (początkowo jako Parlophon). W 1923 utworzona została jej brytyjska filia Parlophone, a w 1927 wytwórnia stała się własnością Columbia Graphophone Company, późniejszej EMI.

In Rainbows i praca niezależna (2005–obecnie)

Członkowie Radiohead zaczęli pracę nad swoim siódmym albumem studyjnym w lutym 2005 roku. W październiku 2005 zespół nagrał bazującą na pianinie piosenkę "I Want None Of This" na charytatywny album Pomoc: A Day in the Life organizacji War Child, z którego dochód został przeznaczony na dzieci będące ofiarami wojny. Album był sprzedawany za pomocą dystrybucji cyfrowej, a "I Want None Of This" był najczęściej pobieranym utworem. Wraz z wydaniem COM LAG (2plus2isfive) wygasł kontrakt Radiohead z EMI i zespół nie był związany z żadną wytwórnią płytową. Członkowie zespołu zaczęli więc nagrywać nowy album na własną rękę, a następnie z producentem Mark Sentem, ale pod koniec roku 2006 ponowili współpracę z Nigelem Godrichem. Album został ukończony w lipcu 2007, a w następnym miesiącu został poddany masteringowi w New York City studio.

Jonathan Richard Guy Greenwood (ur. 5 listopada 1971 w Oxfordzie) – muzyk, gitarzysta brytyjskiego zespołu Radiohead. Gra również na skrzypcach, banjo, perkusji, harmonijce organach i flecie prostym. Odpowiada także za elektroniczne brzmienia zespołu. Jest autorem muzyki do oskarowego filmu: Aż poleje się krew. Został nominowany do nagrody Grammy. Magazyn Rolling Stone umieścił go na 60. miejscu w liście 100 najlepszych gitarzystów wszech czasów. Jego starszy brat Colin Greenwood również należy do Radiohead.
Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.

Thom Yorke podczas koncertu w Amsterdamie w 2006 roku

Siódmy album studyjny Radiohead, In Rainbows, został wydany 10 października 2007 roku za pomocą dystrybucji elektronicznej, gdzie każdy użytkownik samodzielnie dla siebie ustalał cenę albumu. Pierwszego dnia po ukazaniu się płyty odnotowano liczbę 1.2 miliona sprzedanych kopii. Dochody Radiohead z tego albumu prześcignęły dochody ze sprzedaży elektronicznej wszystkich pozostałych albumów razem wziętych. "Discbox" zawierający bonus CD z sesji nagraniowej, winylową edycję albumu i książkę w twardej oprawie z artworkami został wydany na początku grudnia 2007 roku. Wersja CD In Rainbows została wydana 31 grudnia 2007 roku, gdy już zespół miał podpisaną umowę z nową wytwórnią XL Recordings. Album od razu pojawił się na pierwszych miejscach list w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. W USA płyta zanotowała największy sukces od czasu pojawienia się Kid A w 2000 roku a w Wielkiej Brytanii był to piąty album Radiohead który pojawił się na pierwszym miejscu w notowaniach. "Jigsaw Falling into Place", pierwszy singiel z albumu, wydany został w UK w styczniu 2008 roku. Drugi singiel, "Nude", zadebiutował na 37 miejscu na liście Billboard Hot 100 i był to pierwszy singiel Radiohead który pojawił się na tej liście od "High And Dry" w 1995 roku, i pierwszy który pojawił się w pierwszej czterdziestce od "Creep" z 1992 roku

Mastering - finalny etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału. Ma to na celu ujednolicenie brzmienia wszystkich utworów (zwłaszcza, gdy materiał nagrywany był w różnych studiach) oraz dostosowanie brzmienia materiału do obowiązujących standardów. Podstawą dla masteringu jest poprzednio przeprowadzone poprawnie brzmiące miksowanie.
Hail to the Thief jest szóstym studyjnym albumem zespołu Radiohead. Wydany został 9 czerwca 2003 roku w Wielkiej Brytanii i 10 czerwca w Stanach Zjednoczonych (zob. rok 2003 w muzyce).

Album In Rainbows (nominowany do Mercury Music Prize w 2008 roku) otrzymał niezwykle pozytywne recenzje, jedne z najlepszych w karierze Radiohead. Krytycy docenili album za bardziej przystępne brzmienia i osobliwe teksty niż w poprzednich wydawnictwach zespołu, jednak pojawiły się też rzadkie słowa krytyki, szczególnie pod adresem stosunkowo niewielkiej nowatorskości albumu. W 2008 Radiohead odbył trasę koncertową promującą In Rainbows po Ameryce Północnej, Europie, Ameryce Południowej i Japonii. W lipcu 2008 roku wydana została kompilacja zatytułowana Radiohead: The Best Of wydana przez EMI - nie zawiera ona jednak utworów z In Rainbows, ponieważ EMI nie posiada praw do wydawania utworów z ostatniej płyty zespołu.

Pablo Honey - debiutancki album brytyjskiego zespołu Radiohead wydany 22 lutego 1993 roku. Nagrany w latach 1992-1993. Najbardziej znany z wydanej rok wcześniej na singlu piosenki "Creep". Tytuł albumu pochodzi ze skeczu grupy Jerky Boys, gdzie pada kwestia "Pablo, honey? Please come to Florida!". Ten fragment można usłyszeć w utworze "How do you?".
The Dungeon Demo – trzecie nagranie demo brytyjskiego zespołu Radiohead, wydanemu w 1991 roku na kasecie audio. Nazwa tego dema pochodzi od studia gdzie zostało ono nagrane. Choć tylko jeden utwór z tego nagrania doczekał się wydania płycie długogrającej, kaseta ta przekonała menedżerów Radiohead (wtedy znanego jeszcze jako On A Friday) do nagrania dema Manic Hedgehog.

Thom Yorke podczas koncertu Radiohead w Poznaniu 2009

25 sierpnia 2009, Radiohead zagrali koncert w Polsce, w poznańskim parku Cytadela. To był ich drugi występ w Polsce. Na ich koncert przyszło ponad 30 tysięcy widzów. Po raz pierwszy w Polsce wystąpili w 1994 r. w Sopocie.

19 lutego 2011 nastąpiło oficjalne wydanie nowego albumu The King of Limbs. Od lutego 2012 trwa trasa koncertowa obejmująca USA, Kanadę, Europę, kraje azjatyckie oraz Australię i Nową Zelandię.

Nagrody Grammy - przyznawane corocznie przez amerykańską Narodową Akademię Sztuki i Techniki Rejestracji, honorują wyróżniające się osiągnięcia w muzyce. Ceremonie rozdania nagród uświetniają występy cenionych artystów, zaś sama Grammy uważana jest poniekąd za muzycznego Oscara.
There There (The Boney King of Nowhere.) - pierwszy singel angielskiego zespołu Radiohead z ich szóstego albumu Hail to the Thief. Wydany został 26 maja 2003 roku, natomiast trwająca 7:45 minuty wersja demo pojawia się na jednym z kolejnych singli, 2 + 2 = 5. W roku 2004 piosenka była nominowana do Nagrody Grammy w kategorii Best Rock Performance by a Duo or Group with Vocal, ale nagrodę otrzymali Bruce Springsteen i Warren Zevon za "Disorder in the House".

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)