Radiokomitet - Polski Serwis Naukowy

Radiokomitet – potoczne określenie Komitetu do Spraw Radiofonii "Polskie Radio", a następnie Komitetu do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja". Była to instytucja w latach 1951-1993 zajmująca się kontrolą i organizacją pracy państwowych stacji radiowych i telewizyjnych, działająca głównie w okresie PRL. Pod jego kontrolą były wszystkie ogólnopolskie i lokalne stacje Polskiego Radia i Telewizji Polskiej. W skład jego wchodzili: Przewodniczący, zastępcy przewodniczącego (do spraw radia, do spraw telewizji, do spraw technicznych) oraz członkowie. Formalnie było to ciało kolegialne, w praktyce cała władza była skupiona w rękach przewodniczącego.

Prezes Rady Ministrów (potocznie premier) jest szefem rządu w ustroju politycznym Polski. Zwyczajowo Prezes Rady Ministrów nazywany jest premierem. W Polsce występuje w podwójnej roli, jako przewodniczący Rady Ministrów oraz jako odrębny naczelny organ administracji rządowej.

Włodzimierz Sokorski, ps. Andrzej Sokora (ur. 2 lipca 1908 w Aleksandrowsku zm. 2 maja 1999 w Warszawie) – polski wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, pisarz, dziennikarz i publicysta, działacz partyjny i państwowy, minister kultury i sztuki (1952–1956), przewodniczący Komitetu ds. Radia i Telewizji (1956–1972), zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR, poseł do Krajowej Rady Narodowej (1945–1947) i poseł na Sejm Ustawodawczy, poseł na Sejm PRL I, IV V i VI kadencji, prezes Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (1980–1983).

Historia

Komitet do Spraw Radiofonii "Polskie Radio" został utworzony przy Radzie Ministrów 1 października 1951 (dekretem z dnia 2 sierpnia 1951). Został on określony jako organ rządu w zakresie tworzenia i przekazywania programów radiofonicznych i telewizyjnych dla powszechnego odbioru. Do jego zakresu działania należało m.in. ustalenie wytycznych rozwoju radiofonii i telewizji, także w zakresie programowym, tworzenie programów informacyjnych, muzycznych, literackich, teatralnych i oświatowych, budowa, urządzanie i eksploatacja na zasadach wyłączności rozgłośni radiofonicznych i telewizyjnych oraz popieranie twórczości artystycznej, literackiej i naukowej w dziedzinie radiofonii i telewizji, jak też współpraca międzynarodowa. Jednocześnie zniesiono poprzednio istniejący Centralny Urząd Radiofonii. Przewodniczący Komitetu był mianowany i odwoływany przez Prezydenta RP na wniosek premiera.

Zbigniew Romaszewski (ur. 2 stycznia 1940 w Warszawie) – polski polityk, działacz opozycji w okresie PRL, jedyny senator RP sprawujący nieprzerwanie urząd od czasu ponownego powołania Senatu w 1989 (I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji), od 2007 wicemarszałek Senatu VII kadencji.

Janusz Zaorski (ur. 19 września 1947 w Warszawie) – polski scenarzysta, reżyser i producent filmowy, były przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

8 grudnia 1960 Komitet do Spraw Radiofonii przekształcono w Komitet do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (ustawą z 2 grudnia 1960), określony jako centralny organ administracji państwowej w sprawach radiofonii i telewizji dla powszechnego odbioru. Zadania Komitetu pozostały zbliżone (doszło do nich m.in. opracowywanie i przedstawianie właściwym organom państwowym wniosków w sprawach planów produkcyjnych odbiorników radiowych i telewizyjnych). Od 1985 do zadań Komitetu doszło ponadto określanie wysokości abonamentu radiowo-telewizyjnego. Przewodniczący Komitetu powoływany był przez Prezesa Rady Ministrów. Przy Komitecie działały: Rada Programowa i Rada Naukowo-Techniczna, jako organy doradcze i opiniodawcze. W okresie stanu wojennego (13 grudnia 1981 - 22 lipca 1983) władzę w Komitecie sprawował pełnomocnik Komitetu Obrony Kraju - komisarz wojskowy gen. bryg. Albin Żyto.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Komitet do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" zniesiono z końcem lutego 1993 (ustawą z dnia 29 grudnia 1992). Część jego zadań przeszła na publicznych nadawców radia i telewizji, a kompetencje administracyjne na nowo utworzoną Krajową Radę Radiofonii i Telewizji.

Jerzy Urban, właśc. Jerzy Urbach, pseudonimy: Jerzy Kibic, Jan Rem, Klakson (ur. 3 sierpnia 1933 w Łodzi) – rzecznik prasowy rządu PRL w latach 1981–1989, dziennikarz, publicysta, pisarz i polityk, redaktor naczelny tygodnika "NIE" i właściciel wydającej go spółki Urma.

Polskie Radio (PR) – jednoosobowa spółka akcyjna Skarbu Państwa z siedzibą w Warszawie, której celem działalności jest wypełnianie zadań radiofonii publicznej w Polsce.

Przewodniczący Radiokomitetu

Włodzimierz Sokorski od kwietnia 1956 do października 1972

Maciej Szczepański od października 1972 do sierpnia 1980

Józef Barecki od sierpnia 1980 do września 1980

Zdzisław Balicki od września 1980 do lipca 1981

Władysław Loranc od lipca 1981 do grudnia 1982

Jerzy Bajdor, kierownik od grudnia 1982 do marca 1983

Mirosław Wojciechowski od marca 1983 do lipca 1986

Janusz Roszkowski od lipca 1986 do kwietnia 1989

Jerzy Urban od kwietnia 1989 do września 1989

Andrzej Drawicz od września 1989 do 7 stycznia 1991

Marian Terlecki od 12 stycznia 1991 do 22 października 1991

Janusz Zaorski od 22 listopada 1991 do 19 maja 1992 i od 5 czerwca 1992 do 31 marca 1993

Zbigniew Romaszewski od 22 maja 1992 do 5 czerwca 1992