Radomin - województwo kujawsko-pomorskie

Radomin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin, przy drodze wojewódzkiej nr 534.

W okresie II RP miejscowość była siedzibą gminy Płonne. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie toruńskim. Obecnie siedziba gminy Radomin.

W miejscowości mieści się gminny stadion, na którym swe mecze rozgrywają drużyny seniorów i juniorów klubu "KS Sokół Radomin". W centrum mieszczą się także dwie szkoły: Szkoła Podstawowa i Publiczne Gimnazjum. W Radominie znajduje się również gminny ośrodek kultury oraz wąskotorowa stacja kolejowa, przez którą przebiega nieczynna linia Dobre-Brodnica.

Wacław Szczygielski (ur. 20 marca 1905 w Wilczogębach w powiecie węgrowskim, zm. 16 czerwca 1989 w Łodzi) – polski historyk, autor prac z okresu Konfederacji Barskiej. Współpracownik Polskiego Słownika Biograficznego.

Kolej Cukrowni Ostrowite – niedziałająca kolej wąskotorowa w województwie kujawsko-pomorskim. Kolej w latach 1988–2011 figurowała w rejestrze zabytków.

Zabytki

Według rejestru zabytków KOBiDZ na listę zabytków wpisane są obiekty:

kościół par. pw. św. Mikołaja, XIV, XVIII/XIX, nr rej.: A/260 z 4.07.1980

park dworski z aleją bukową, pocz. XIX, nr rej.: 499 z 1.10.1985

Nieistniejący dwór z początków XIX w. uszkodzony podczas działań wojennych w 1945 r., znacjonalizowany w ramach reformy rolnej, zdewastowany, rozebrano po 1960 r..

Reforma rolna w Polsce. 6 września 1944 r. PKWN wydał dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1944 r. Nr 4, poz. 17). Dekret ten został wydany niezgodnie z ówcześnie obowiązującą Konstytucją Polski. Jednak o dobrach majątku martwej ręki (związków wyznaniowych) zadecydował Sejm Uchwałodawczy (Art. 2 część (1), podpunkt e) Dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej) mówi o tym Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. z 1950 r. Nr 9, poz. 87). Został powołany Państwowy Fundusz Ziemi, któremu przekazano bez odszkodowania grunty wraz z inwentarzem oraz budynkami należące do Skarbu Państwa, obywateli niemieckich, zdrajców narodu oraz wszystkie majątki przekraczające 50 ha użytków rolnych bądź 100 ha powierzchni ogólnej. Na terenie województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego konfiskowano wszystkie gospodarstwa powyżej 100 ha bez względu na ilość gruntów użytkowanych rolniczo.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Bitwa pod Radominem 14 września 1769 r.

14 września 1769 r. w czasie Konfederacji Barskiej doszło do bitwy pod Radominem. Stacjonujące w miejscowym dworze wojska rosyjskie pod dowództwem ks. Wołkońskiego, zostały zaatakowane przez konfederatów barskich pod dowództwem płk. Antoniego Morawskiego. Bitwa miała charakter wielogodzinnego pojedynku strzeleckiego. W bitwie poniosło śmierć ok. 350 Rosjan, zginął też miejscowy proboszcz, trafiony rosyjską kulą armatnią na progu kościoła. Moskale wymordowali szereg osób w tym dziedzica Ignacego Pawłowskiego i zrabowali dwór i plebanię, spłonęło szereg zabudowań, m.in. plebania i archiwum parafialne, w odwecie za powiadomienie konfederatów barskich, stacjonujących w pobliskim Golubiu-Dobrzyniu.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Gmina Radomin (dawn. gmina Płonne) – gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie toruńskim.

Ciekawostki

W lipcu lub sierpniu 1824 r. odwiedził Radomin oraz był we dworze Cissowskich Fryderyk Chopin, przebywający na wakacjach w Szafarni.

Przypisy

KOBiDZ: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo kujawsko-pomorskie. [dostęp 23 września 2008].
↑ za: Historia dworu w Radominie (zdjęcie) (pol.). [dostęp 26 stycznia 2009].
Wacław Szczygielski, Konfederacja Barska w Wielkopolsce, Warszawa, 1970
nazwisko za Jędrzej Kitowicz, Pamiętniki, czyli Historia polska, wg innych źródeł właścicielami Radomina w XVIII w. byli Cissowscy (Cisowscy). Prawdopodobnie Cisowscy objęli dwór po zamordowaniu przez żołnierzy rosyjskich poprzedniego dziedzica, Ignacego Pawłowskiego 14 września 1769 r.
za: J. Kitowicz, "Pamiętniki..." i Diecezja płocka: Radomin parafia pw. św. Mikołaja (pol.). [dostęp 26 stycznia 2009].
Narodowy Instytut Fryderyka Chopina: Kalendarium życia Fryderyka Chopina - rok 1824 (pol.). [dostęp 26 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne

Historia Radomina (pol.). [dostęp 26 stycznia 2009].

Strona internetowa Gminy Radomin.

Strona internetowa Parafii Św. Mikołaja w Radominie.

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Zobacz też

Radomin

Radomina