Radomsko - Polski Serwis Naukowy

Położenie miasta Radomska na mapie powiatu radomszczańskiego

Klasztor oo. Franciszkanów

Neobarokowy kościół św. Lamberta

Ratusz (obecnie siedziba Muzeum Regionalnego)

Ratusz nocą

Miasto nocą przed świętami

Pomnik św. Jadwigi Andegaweńskiej na Placu 3 maja

Ulica Przedborska

Ulica Krakowska

Ulica Reymonta

Ulica Reymonta nocą przed świętami

Jedna z kamienic przy ulicy Piłsudskiego

Miejski Dom Kultury

Miejska Biblioteka Publiczna

Budynek Sądu Rejonowego w Radomsku

Radomszczański ZUS

Szpital Powiatowy w Radomsku (oddany w pełni do użytku w czerwcu 2011 roku)

Bank PEKAO SA w Radomsku

Staw w Parku Świętojańskim

Fabryka firmy INDESIT przy miejskiej obwodnicy (ulica Unii Europejskiej, ul. A.Merloniego, rondo Edmunda Osterloffa.)

Radomsko – miasto i gmina w południowo-centralnej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim. Położone jest na Wyżynie Przedborskiej, nad rzeką Radomką. Radomsko jest siedzibą gminy Radomsko i powiatu radomszczańskiego.

Kościół Świętej Marii Magdaleny w Radomsku - murowano-drewniany kościół parafialny w mieście Radomsko, w województwie łódzkim. Mieści się przy ulicy Krakowskiej.
Jan Brzechwa, właśc. Jan Wiktor Lesman (ur. w Żmerynce na Podolu, zm. 2 lipca 1966 w Warszawie) – polski poeta pochodzenia żydowskiego, autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci, satyrycznych tekstów dla dorosłych, a także tłumacz literatury rosyjskiej.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 48 220 mieszkańców.

Jest ósmym pod względem ludności i trzecim pod względem powierzchni miastem w województwie.

Położenie

Według danych z roku 2008 Radomsko ma obszar 51,43 km², w tym:

tereny zurbanizowane: 13,81 km²

użytki rolne: 34,96 km²

użytki leśne: 2,17 km²

nieużytki: 0,49 km²

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 51,43 km². Miasto stanowi 3,57% powierzchni powiatu.

Położone jest w zachodniej części Wzgórz Radomszczańskich nad rzeką Radomką.

Dow Baer (Berek) Joselewicz (ur. 17 września 1764 w Kretyndze – zm. 5 lub 8 maja 1809 pod Kockiem) – polski kupiec pochodzenia żydowskiego, pułkownik wojska polskiego, oficer Legionów Polskich we Włoszech.
Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967 w Poznaniu, zm. 17 czerwca 1025) – książę Polski od 992 roku, pierwszy koronowany władca Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 był także księciem Czech jako Bolesław IV.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa piotrkowskiego.

Sąsiednie gminy: Gmina Radomsko, Dobryszyce, Kodrąb, Ładzice, gmina Kruszyna

Dzielnice Radomska

Bartodzieje: Bankowe, Podleśne i Włościańskie

Bogwidzowy

Centrum

Folwarki

Kopiec (Na Kopcu)

Kowalowiec: Stary i Nowy

Miłaczki

Młodzowy

Osiedle Adama Mickiewicza

Osiedle Tysiąclecia: Wschód i Zachód

Saniki

Stobiecko Miejskie

Sucha Wieś

Wymysłówek

Pozostałe osiedla

Aniołów

Elżbietów

Wymysłówek Kolonia

Osiedle Brzeźnicka

Zakrzówek

Stawki

Psia Górka

Osiedle Jagiellońskie (część Osiedla Tysiąclecia)

Osiedle Piastowskie (część Osiedla Tysiąclecia)

Kolonia Młodzowy

Kierków

Borowe

Bęczków

Komunikacja i transport

Szlaki Drogowe

Miasto położone jest przy szlakach komunikacyjnych:

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (ang. The European Economic and Social Committee; EESC) – organ doradczy i opiniodawczy Unii Europejskiej, powołany do życia w 1957 na mocy traktatu rzymskiego. Reprezentuje na forum unijnym przedstawicieli szeroko rozumianego zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, wywodzących się z różnych grup zajmujących się działalnością gospodarczą i społeczną. Są to m.in. pracodawcy, związki zawodowe, rolnicy, konsumenci i pozostałe grupy interesów. Głównym zadaniem Komitetu jest sprawowanie funkcji doradczej wobec Rady Unii Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej w kwestiach dotyczących polityki gospodarczej i społecznej. Trzy podstawowe funkcje Komitetu Ekonomiczno-Społecznego zostały określone w następujący sposób:
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

droga krajowa nr 1 (planowana autostrada A1) Gdańsk – Łódź – Radomsko – Częstochowa – GOP – Cieszyn – granica z Czechami

droga krajowa nr 42 Kamienna – Gorzów Śląski – Pajęczno – Radomsko – Końskie – Skarżysko-Kamienna – Rudnik

droga krajowa nr 91 Piotrków Trybunalski – Radomsko – Częstochowa

droga wojewódzka nr 784 Radomsko – Gidle – Święta Anna

Miasto posiada już fragment zachodniej obwodnicy na odcinku od ul. Brzeźnickiej do ul. Krasickiego, przechodzący przez teren Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Obecnie jej projekt obejmuje całą część północną od ul. Brzeźnickiej do ul. Narutowicza. Rozpoczęcie budowy obwodnicy planowane jest na kwiecień 2011.

Armia Ludowa (AL) – zbrojna konspiracyjna organizacja wojskowa Polskiej Partii Robotniczej w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944. Jej pierwszym Naczelnym Dowódcą był Michał Żymierski "Rola".
Brydż sportowy, zwany inaczej brydżem porównawczym, jest odmianą gry w brydża wykorzystującą elementy współzawodnictwa. Podstawową różnicą jest to, że wynikiem rozdania w brydżu jest rezultat uzyskany przy pojedynczym stoliku natomiast w brydżu sportowym wynik rozdania wynika z porównania rezultatu przy stoliku z innymi rezultatami uzyskanymi takimi samymi kartami przy innych stolikach (na co najmniej jednym, a czasami wieloma). Pojedynczy rezultat (zarówno w brydżu jak i w brydżu sportowym) zawsze jest zależny od otrzymanych kart. Porównanie wyniku z innymi wynikami powoduje, że rezultat w brydżu sportowym jest mniej zależny od szczęścia a bardziej od zdolności pary do uzyskania dowolnymi kartami najlepszego wyniku.

Komunikacja autobusowa

Na terenie miasta i okolicy działa komunikacja autobusowa obsługiwana przez MPK Radomsko, której właścicielem jest Miasto Radomsko. Przedsiębiorstwo obsługuje 15 linii:

6 miejskich (linie 0, 4, 8, 9, 10, 13)

1 międzymiejska (linia 1)

1 międzypowiatową (23)

8 podmiejskich (linie 2, 3, 5, 7, 12, 24, 25)

W mieście działa też PKS Radomsko. Firma jest największym radomszczańskim przewoźnikiem wożącym pasażerów na liniach krajowych i zagranicznych. Zapewnia bezpośrednie połączenia do Łodzi, Wrocławia, Częstochowy, Krakowa, Włoszczowy, Pajęczna, Piotrkowa Trybunalskiego, Bełchatowa, Pabianic, Przedborza i in.

Janusz Groszkowski (ur. 21 marca 1898 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1984 w Warszawie) – naukowiec zajmujący się elektroniką i radiotechniką, inżynier, prezes Polskiej Akademii Nauk, polityk, poseł na Sejm, przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu i zastępca przewodniczącego Rady Państwa.
Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Kolej

Przez Radomsko przebiega od 1846 roku dawna Kolej Warszawsko-Wiedeńska, obecnie jest to linia kolejowa nr 1: Warszawa – Skierniewice – Koluszki – Radomsko – Częstochowa – Zawiercie – Granica (Maczki), z odgałęzieniem do Łodzi Fabrycznej.

W planach na 2009 rok jest zakończenie budowy bocznicy kolejowej do ŁSSE.

Demografia

Dane demograficzne:

MiG-15 (ros. МиГ-15) - radziecki samolot myśliwski, skonstruowany w końcu lat czterdziestych. Ten typ maszyn brał udział w wojnie koreańskiej. Oznaczenie NATO - "FAGOT".
Władysław Gomułka, ps. Wiesław (ur. 6 lutego 1905 w Białobrzegach Franciszkańskich (obecnie dzielnica Krosna), zm. 1 września 1982 w Konstancinie) - polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (1943-1948), I sekretarz KC PZPR (1956-1970), poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.

Zapoznaj się również z: Ludność Radomska.

Historia

Osobny artykuł: Historia Radomska.

Kalendarium

XI w. – pierwsze osadnictwo.

1243 – pierwsza pisemna wzmianka o Radomsku.

1266 – nadanie praw miejskich przez Leszka Czarnego.

1288 – sprowadzenie Franciszkanów.

XIV w. – utworzenie powiatu radomszczańskiego.

1382 – pierwszy zjazd szlachty w sprawie wyboru Króla Polski.

1384 – drugi zjazd szlachty, wybór Jadwigi Andegaweńskiej na Króla Polski.

XV w. – utworzenie starostwa niegrodowego.

1624 – splądrowanie i spalenie miasta przez Lisowczyków.

1771 – 28 listopada, Kazimierz Pułaski na czele 600–konnego oddziału zatrzymuje się na postój w Radomsku. Otrzymuje tu wiadomość o podejrzewaniu go o usiłowanie królobójstwa i o porażkach konfederatów (wg Wiesław A. Zalewski: Co Kazimierz Pułaski w Radomsku porabiał – Gazeta Radomszczańska, 3 czerwca 2004).

1789 – delegaci miasta biorą udział w czarnej procesji.

1793 – w wyniku II rozbioru Polski miasto trafia pod zabór pruski.

1807 – miasto wchodzi w skład Księstwa Warszawskiego.

1815 – upadek Księstwa Warszawskiego, miasto znalazło się w granicach Królestwa Kongresowego.

1828 – zatwierdzenie planu regulującego zabudowę miasta.

1830 - w Radomsku stacjonuje 4 szwadron 1 Pułku Strzelców Konnych Królestwa Kongresowego. Pułk został sformowany w 1815 roku. Za udział w walkach pułk otrzymał 2 krzyże kawalerskie, 44 złote i 42 srebrne.

1846 - Kolej Warszawsko-Wiedeńska.

1857 – wybudowanie nowego Ratusza; siedziby władz miejskich, oraz zmiana nazwy miasta na nazwę zaborczą - Nowo-Radomsk (obowiązywała do 1922).

1859 - pracę w Radomsku podejmuje Feliks Fabiani, wybitny nauczyciel i społecznik.

1863 - 22 stycznia padają w Radomsku pierwsze strzały Powstania Styczniowego.

1869-1876 – wybudowany został na miejscu dawnego nowy kościół pw. św. Lamberta.

1874 - sierpień Henryk Sienkiewicz wraz z narzeczoną Marią Kellerówną przebywa w pobliskim Strzałkowie w majątku Biedrzyckich [1].

1879 - przemysłowcy francuscy po wykupieniu fabryki ceraty od Szai Ruziewicza zakładają Anonimowe Towarzystwo Metalurgiczne Przemysłu w Rosji w Noworadomsku.

1879 – Francuz Piotr Chanove założył fabrykę "Metalurgia".

1881 – Bracia Thonet z Wiednia wybudowali fabrykę mebli giętych.

1881 - 23 październik, utworzenie Ochotniczej Straży Ogniowej.

1884 - Henryk Siemiradzki nabywa dworek w Strzałkowie k. Radomska, gdzie przez wiele lat spędzał wraz z rodziną letnie wakacje, a w 1901 zachorował, stracił mowę i tamże zmarł w 1902 roku.

1908 – wybudowanie synagogi.

1912 – wybudowanie Fabryki Maszyn.

1912 – wybudowanie cerkwi prawosławnej

1917 – wybuch epidemii tyfusu.

1919 - utworzenie Rady Delegatów Robotniczych, istniejącej do 1921 r.

1920 – przeniesienie do miasta Huty Szkła.

1921 - powstaje Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”

1921 – nadanie Józefowi Piłsudskiemu tytułu Honorowego Obywatela Radomska.

1935 – 27 październik, uroczyste otwarcie nowego budynku dworca kolejowego wzniesionego wg projektu inż. arch. M. Michalskiego.

1935 - 26 grudnia zmarł Telesfor Mickiewicz i został pochowany z wielkimi honorami na radomszczańskim Cmentarzu Starym, a jego pogrzeb był manifestem niepodległościowym, na który licznie przybyli wysoko postawieni przedstawiciele władzy i wojska.

1939 – 1 września ok. 5 rano na Radomsko spadają pierwsze bomby - ginie około 30 osób ludności cywilnej i legło w gruzach centrum miasta.

1939 – 3 września Niemcy zajmują miasto - do miasta wkraczają oddziały 10 armii gen. Waltera von Reichenau.

1939 – 4 września Niemcy rozstrzelali kilkanaście osób na Folwarkach, Bartodziejach, w Stobiecku Miejskim.

1939 - 3–5 września w rejonie Radomska toczą się zacięte walki powietrzne. W pobliżu Radziechowic zestrzelony zostaje niemiecki samolot rozpoznawczy Henschel Hs 126, a na wschód od Radomska zestrzelono polski samolot bombowo-rozpoznawczy PZL.23 Karaś. Załoga Karasia pochowana została w mogile znajdującej się na terenie przykościelnym w miejscowości Bugaj. W najbliższych okolicach Radomska znajdują się także inne mogiły [2] polskich lotników poległych w czasie tych walk.

1939 – powstają pierwsze oddziały ZWZ AK i później jest to największa org. zbrojnego podziemia w centralnej Polsce (jednym z dowódców zostaje por. Stanisław Sojczyński).

1941 – aresztowanie przez Niemców w Radomsku 151 osób. Egzekucje były dokonywane na tzw. kopcu oraz w pobliskich miejscowościach jak: na Wygodzie, w Dmeninie, Pławnie, Strzałkowie.

1943 – likwidacja radomszczańskiego getta i masowe mordy na Żydach przez niemieckich okupantów; Armia Krajowa pod dowództwem porucznika Sojczyńskiego dokonuje akcji odbicia 51 więźniów (40 Polaków i 11 Żydów) z hitlerowskiego gestapo w Radomsku.

1943 – 12 grudnia, na drodze z Radomska do Pławna (Wygoda Las) żołnierze AK dokonali skutecznego zamachu na Otto Schwarzmeira, komendanta żandarmerii w Gidlach, wykonując tym samym wydany wcześniej wyrok śmierci. W odwecie Niemcy rozstrzelali w tym miejscu dwudziestu zakładników przywiezionych z Częstochowy. Miejsce to znaczy dziś mogiła pomnik (Gazeta Radomszczańska z 7 października 2004 r.).

1944 – 12 września rozegrała się największa bitwa na ziemi radomszczańskiej – bitwa pod Ewiną. Oddziały III Brygady Armii Ludowej im. gen. Bema przyjęły bitwę z 10-krotnie liczebniejszym wojskiem niemieckim.

1945 – 16 stycznia Armia Czerwona na prośbę AK przyśpiesza zajęcie miasta w walce, ginie około 20 żołnierzy rosyjskich (mogiła zbiorowa - pomnik na Nowym Cmentarzu).

1945 – kwiecień, kpt. Stanisław Sojczyński ps."Warszyc" wspólnie z byłymi żołnierzami Armii Krajowej zakłada największe w centralnej Polsce antykomunistyczne Konspiracyjne Wojsko Polskie (KWP) do walki z komunistycznymi władzami Polski.

1946 – 19-20 kwietnia oddział Jana Rogólki ps. "Grot" z KWP opanował chwilowo Radomsko i uwolnił 57 aresztowanych z więzienia powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa.

1946 – w czerwcu UB aresztuje legendarnego "Warszyca" i jego dowódców, rozbijając KWP, choć nieliczne oddziały walczyły do 1947 r., a resztki organizacji pozostały w podziemiu aż do 1954 r.

lata 50. - budowa i uruchomienie jednej z największych w Europie fabryk mebli giętych FAMEG - obecnie w upadłości.

1957 - elektryfikacja linii kolejowej - pierwsze pociągi elektryczne.

1962 - w katastrofie lotniczej, w czasie pokazów organizowanych przez Aeroklub Częstochowski w Borowiecku/ k. Radomska ginie 11 osób. W czasie startu zespołu samolot CSS-13 holujący Szybowiec SZD 12 Mucha 100 wpada w tłum widzów. Szybowiec pilotowany przez instr. Leona Sztukę, dzięki umiejętnościom i refleksowi pilota, wyczepia się i bezpiecznie ląduje, niestety samolot holujący CSS-13 pilotowany przez Zdzisława M. z powodu małej prędkości nie słucha sterów i wali się w tłum widzów.

1964 - 28 stycznia inauguracyjne przedstawienie kabaretu „Nietoperz” [3] w kawiarni „Stylowa”. Wystąpili: Dyzma Krasoń – twórca kabaretu, Janusz Niezabitowski, Wiesław Witczak, Mirosław Kaliszczak, Maria Grabiec, i inni.

1964 - Przeprowadzenie I Liceum Ogólnokształcącego [4] do nowo wybudowanej siedziby przy ulicy Górnej.

1967 – wybudowanie Miejskiego Domu Kultury.

1967 - katastrofa lotnicza radzieckiego myśliwca szkolno-bojowego MiG 15 UTI pod Radomskiem (Sucha Wieś). Prawdopodobną przyczyną była eksplozja silnika turbo-odrzutowego, co najmniej jeden pilot katapultował się bezpiecznie.

1967 - rozpoczęcie budowy "Osiedla Tysiąclecia".

1968 - w zakładach pracy wiece "poparcia" dla PZPR i tow. Wiesława - Władysława Gomułki w związku z tzw. wydarzeniami marcowymi.

1970 – otwarcie Muzeum Regionalnego im. Stanisława Sankowskiego.

1979 – powstanie Radomszczańskiego Klubu Sportowego.

1980 – powstanie radomszczańskich struktur NSZZ Solidarność z przew. Józefem Kowalczykiem z FMR na czele.

1991 – pierwsze wolne wybory do Rady Miejskiej w Radomsku.

1997 – wybudowanie Hali Sportowej przy PSP nr 6.

2003 – podpisanie umowy partnerskiej z miastem Makó.

2004 – podpisanie umowy partnerskiej z miastem Wozniesieńsk.

2006 – podpisanie umowy partnerskiej z miastem Lincoln.

2008 – wybudowanie pierwszego w mieście "ORLIKA".

2008 – utworzenie w MDK "europejskiej Sceny Teatru im. Stefana Jaracza".

2009 – otwarcie małej obwodnicy Radomska (przedłużenie ul. Tysiąclecia)

2010 – otwarcie ronda im. Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Gmina Ładzice (do 1953 gmina Radziechowice) - gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.
Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych, Towarzystwa Biblijnego w Polsce oraz Aliansu Ewangelicznego w RP. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik Chrześcijanin. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest wpisany do rejestru Kościołów i związków wyznaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dziale A, pod numerem 15. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp Marek Kamiński.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)