|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Wilhelm Conrad Roentgen, odkrywca promieni X, urodził się w 1845 r. w Lennep w Niemczech. W 1869 r. uzyskał doktorat na uniwersytecie w Zurychu. Przez następne dziewiętnaście lat pracował na paru uniwersytetach, zyskując so... W środę w warszawskim szpitalu zmarł na zawał serca prof. Janusz Maciejewski - poinformował PAP w czwartek wieczorem dr Wojciech Kaliszewski z Instytutu Badań Literackich PAN, uczeń i współpracownik profesora. Prof. Janusz Maciejewski był histo... Malarz Jerzy Nowosielski został laureatem Nagrody Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich. Uroczystość wręczenia nagrody, której wysokość wynosi 100 tys. zł, odbyła się w poniedziałek na Zamku Królewskim na Wawelu. Nagroda jest wy... Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Uroczystość wręczenia dyplomu odbyła się podczas posiedzenia senatu AGH. Senat uczelni uhonorował prof. Je... Kolumb wierzył, że płynąc na zachód przez Ocean Atlantycki, dotrze do Chin. W rzeczywistości odkrył nie znaną Europejczykom Amerykę. W czasie dwu pierwszych wypraw opłynął Wyspy Karaibskie. Podczas trzeciej i czwart...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp.
7
odp. Reklama:
RadziwiłłowieCzy wiesz że...? Książę Mikołaj Faustyn Radziwiłł herbu Trąby (ur. 21 maja 1688, zm. 2 lutego 1746 w Dzięciole) – syn Dominika Mikołaja, brat Jana Mikołaja. Był miecznikiem wielkim litewskim od 1710 oraz wojewodą nowogródzkim w latach (1729 - 1740). Michał Kazimierz Radziwiłł herbu Trąby (ur. 26 października 1635 – zm. 14 listopada 1680 w Bolonii) – książę, podkanclerzy litewski od 1668, hetman polny litewski od 1668, wojewoda wileński od 1667, kasztelan wileński od 1661, podczaszy wielki litewski od 1656, krajczy wielki litewski od 1653, stolnik wielki litewski od 1652, VI ordynat nieświeski, IV ordynat ołycki, III pan na Białej, starosta upicki, przemyski, człuchowski, kamieniecki, chojnicki, lidzki, telszewski, rabsztyński, chotenicki, homelski, ostrski, krzyczewski, propojski, gulbiński, niżyński, tędziagolski, wisztyniecki. Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Grossherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo wchodzące w skład Prus (pozostające poza Związkiem Niemieckim) powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające zaspokoić narodowe aspiracje wielkopolskich Polaków, wobec odłączenia decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 całkowicie zniesiona. Administracja pruska zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy), nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II. Radziwiłłowie (lit. Radvila) – najpotężniejszy litewski ród magnacki herbu własnego (Trąby Odmienne). Połoneczka (biał. Паланэчка) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim. Znajdował się tu jeden z majątków rodziny Radziwiłłów.
Barbara Radziwiłłówna (ur. 6 grudnia 1520 lub 1523 w Wilnie, zm. 8 maja 1551 w Krakowie), druga żona Zygmunta Augusta, królowa polska, wielka księżna litewska. HistoriaNa Litwie występuje pierwszy raz w dokumencie unii polsko-litewskiej w 1401. W XVI w. podzielił się na kilka linii, z których dwie przyjęły kalwinizm, z czego jedna tylko przez 2 pokolenia i pod koniec XVI w. przeszła na katolicyzm, ale druga pozostała mu wierna aż do wygaśnięcia pod koniec XVII wieku. Świetność rodu podkreśliło uzyskanie 14 grudnia 1547 od władcy Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Ferdynanda I Habsburga, tytułu książąt, potwierdzonego w Rzeczypospolitej na mocy aktu unii lubelskiej z 1569 r., przez poszczególne linie w kolejności: Michał Karol Radziwiłł herbu Trąby (ur. po 1614, zm. 1656), wnuk Albrechta, ojciec Stanisława Kazimierza. Ordynat na Klecku, podczaszy wielki litewski i podskarbi wielki litewski.
Stefania Radziwiłłówna (ur. 1809 Paryż – Bad Ems 1832) dziedziczka ogromnej fortuny radziwiłłowskiej. Tzw. “schedy wittgensteinowskiej”. Była córką Dominika Radziwiłła (1786-1813) XI ordynata na Nieswieżu i IX ordynat na Ołyce i jego drugiej żony Teofilii Morawskiej. Potęgę rodu zbudowali w XVI w. bracia stryjeczni: Mikołaj Radziwiłł Czarny (zm. 1565) – założyciel linii na Ołyce i Nieświeżu i Mikołaj Radziwiłł Rudy (zm. 1584) – założyciel linii na Birżach i Dubinkach. Mikołaj Radziwiłł Rudy doprowadził do małżeństwa swojej siostry Barbary Radziwiłłówny z królem Zygmuntem Augustem. Obaj uzyskali dla siebie i potomków w 1547 tytuły książęce od cesarza Karola V. Krzysztof Mikołaj Radziwiłł zw. Piorunem herbu Trąby (ur. 1547 - zm. 20 listopada 1603 w Łosośnej) – hetman wielki litewski od 1589, wojewoda wileński od 1584, kasztelan trocki i podkanclerzy litewski od 1579, hetman polny litewski od 1572, podczaszy wielki litewski od 1569, krajczy wielki litewski od 1566, starosta kokenhauski, solecki, żyżmorski, urzędowski, aiński, borysowski, nowomyski.
Język litewski (lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy. Zdobyli oni stanowisko dominujące w stosunku do innych magnatów i szlachty i stali się najzaciętszymi obrońcami odrębności W. Księstwa, zarazem protektorami różnowierstwa na Litwie. Po ich śmierci utrzymał ród Radziwiłłów dawną potęgę, przeszedłszy na katolicyzm wydał szereg jednostek o niezwykłej religijności i dobroczynności, oraz zastęp wybitnych wodzów. Krzysztof Mikołaj Radziwiłł (ur. 29 lipca 1898 w Zegrzu, zm. 24 marca 1986 w Warszawie) – arystokrata polski, książę, ziemianin, działacz polityczny, senator RP, poseł na Sejm Ustawodawczy, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego.
Biała Podlaska – miasto na prawach powiatu na wschodzie Polski, w województwie lubelskim, siedziba ziemskiego powiatu bialskiego i gminy Biała Podlaska. Radziwiłłowie walczyli o hegemonię na Litwie z Sapiehami oraz przez krótki czas, w II poł. XVII w., z Pacami. Wrodzone poczucie wielkości rodowej, buta i ambicja sprawiły, że w XVII w. byli w dalszym ciągu rzecznikami separatyzmu litewskiego i wydali kilku rokoszan i zdrajców. Jednakże byli wśród nich także znakomici wodzowie gromiący wrogów Rzeczypospolitej jak np. Jerzy Radziwiłł Herkules, Mikołaj Radziwiłł Rudy, Krzysztof Radziwiłł Piorun, Janusz Radziwiłł. Książę Stanisław Radziwiłł herbu Trąby (ur. 12 maja 1559 w Wilnie, zm. 19 marca 1599 w Pasawie), syn Mikołaja Radziwiłła Czarnego, ordynat ołycki od 1586, marszałek wielki litewski od 1592 oraz starosta generalny żmudzki. Wychowywany w kalwinizmie, przeszedłszy na katolicyzm zasłynął gorliwością religijną, stąd otrzymał przydomek „Pobożny”, brał udział w wyprawach moskiewskich Batorego, na ogół jednak stronił od życia publicznego, zatopiony w dziełach religijnych i studiach naukowych; wybitny poliglota, władał szeregiem obcych języków.
Zakon Rycerzy i Szpitalników świętego Łazarza z Jerozolimy (łac. Ordo Militaris et Hospitalis Sancti Lazari Hierosolymitani), potoczne nazwy: lazaryci, lazaryści, łazarzyści, lazarianie. Z powodu swojej potęgi Radziwiłłowie mogli sobie pozwolić na prowadzenie polityki sprzecznej z wolą władców Rzeczypospolitej. W 1655 (potop szwedzki) pochodzący z kalwińskiej linii Janusz i Bogusław Radziwiłłowie próbowali zerwać unię Litwy z Koroną i uznali protektorat Szwecji nad Litwą. Jednak inna gałąź Radziwiłłów z linii na Ołyce i Nieświeżu wystąpiła przeciwko nim. W XVIII w. Radziwiłłowie bronili ustroju Rzeczypospolitej przed reformatorami. W czasach króla Augusta II Mocnego i później przestali odgrywać pierwszoplanową rolę polityczną, za to posiadali w swej galerii szereg typów niezwykle charakterystycznych dla ówczesnego społeczeństwa. Przyćmiewając inne rody magnackie ogromem fortuny, założyli kilka ordynacji. Do 1831 roku wydali 1 kardynała, 3 biskupów, 21 ministrów i 37 wojewodów. Spowinowaceni i spokrewnieni kilkakrotnie z Hohenzollernami w XIX w. (np.Wilhelm Paweł Radziwiłł syn Ludwiki Hohenzollern posiadali znaczne wpływy na dworze pruskim i odgrywali pewną rolę w obozie centrum niemieckiego. W czasie Powstania listopadowego Michał Gedeon Radziwiłł pełnił funkcję Naczelnego Wodza wojsk powstańczych. Ordynacje Radziwiłłów – ordynacje rodowe w Rzeczypospolitej Obojga Narodów z ośrodkami w Nieświeżu, Ołyce i Klecku, założone na podstawie układu grodzieńskiego z 16 sierpnia 1586 roku zawartego przez synów Mikołaja Radziwiłła Czarnego. Zatwierdzone przez Sejm w 1589 roku. Powstanie tych trzech majoratów dało początek trzem liniom radziwiłłowskim. Od Mikołaja Krzysztofa Sierotki, najstarszego syna Mikołaja Czarnego, wywodziła się linia nieświeska; od Albrychta linia klecka, a od Stanisława linia ołycka.
Goniądz – miasto w woj. podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Goniądz, położone na skraju Kotliny Biebrzańskiej, nad Biebrzą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego. Według danych z 31 grudnia 2005 miasto miało 1903 mieszkańców. Ośrodek rolniczy i usługowy dla rolnictwa; leży przy turystycznym szlaku wodnym Biebrzy łączącym jeziora Równiny Augustowskiej i Pojezierza Ełckiego z Narwią. W polskim życiu publicznym do dziś pojawiają się potomkowie Radziwiłłów. Radziwiłłowie sprawowali najważniejsze urzędy: wojewodów wileńskich, kanclerzy, hetmanów wielkich litewskich, polnych litewskich, biskupów krakowskich. Główne miasta radziwiłłowskich latyfundiów to: Birże, Kleck, Kiejdany, Nieśwież, Szydłowiec, Ołyka, Towiany i Połoneczka. Inne posiadłości to m.in. Mir (z zamkiem), Radziwiłłów, Biała (Podlaska), Nieborów, Szpanów, Antonin (powiat ostrowski). EtymologiaPolskie formy Radziwiłł lub Radźwił (patronimiki Radziwiłłowic(z), Radźwiłowic(z)) pochodzą od pierwotnie białoruskiego Radzivil' , czyli derywatu na il od podstawy Radziv-, pochodzącej ze skróconej formy imienia Radzivón (z v usuwającym rozziew od cerkiewnego Rodi.ón, porównaj Larivón od Lari.ón (Ilarión) czy Ljavónt od Le.ón), podobnie jak Stanil' od Stanislav. Do litewskiego przejęte jako Radzivìlas, Radzvilà. Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.
Marcin Mikołaj Karol Radziwiłł herbu Trąby (ur. 11 listopada 1705 w Ciemkowiczach - zm. 11 stycznia 1782 w Słucku), krajczy wielki litewski, generał lejtnant armii Wielkiego Księstwa Litewskiego, w 1757 roku odznaczony Orderem św. Aleksandra Newskiego. Znani członkowie roduPokolenie 0Pokolenie 1Pokolenie 2Pokolenie 3Pokolenie 4Pokolenie 5Pokolenie 6Pokolenie 7Pokolenie 8Pokolenie 9Pokolenie 10Pokolenie 11Pokolenie 12Pokolenie 13Pokolenie 14Pokolenie 15Pokolenie 16Pokolenie 17Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat włączenia zespołu pałacowego na listę UNESCO
Zobacz teżLinki zewnętrznePrzypisy
Bogusław Radziwiłł herbu Trąby (ur. 3 maja 1620 w Gdańsku, zm. 31 grudnia 1669 pod Królewcem) – książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, wielokrotny poseł na Sejm Rzeczypospolitej, starosta barski, koniuszy wielki litewski od 1646, chorąży wielki litewski od 1638, feldmarszałek szwedzki, generalny namiestnik Prus Książęcych w latach 1657-1669.
Książę Leon Hieronim Radziwiłł herbu Trąby (ur. 10 marca 1808 w Warszawie, zm. 8 listopada 1885 w Paryżu), wnuk Michała Hieronima. Był dziesiątym ordynatem na Klecku. Fligeladiutant carski oraz generał rosyjski.
Czy wiesz że...? beta Jan Radziwiłł herbu Trąby ( ur. 1516, zm. 27 września 1551 ), syn Jana - marszałka ziemskiego litewskiego, brat Mikołaja Radziwiłła zwanego Czarnym. Był krajczym wielkim litewskim od 1544. Nie miał dzieci.
Karol Andrzej Radziwiłł herbu Trąby (ur. w Szpanowie w 1821 r., zm. tamże w 1886 r.) - syn Michała Gedeona Radziwiłła i Aleksandry ze Steckich. W 1852 r. pojął za żonę Jadwigę Sobańską (1830-1900). Właściciel dóbr Szpanów, dóbr Czarkowy na sandomierszczyźnie i Królikarni pod Warszawą, z których dwa ostatnie majątki był zmuszony sprzedać. Szpanów przekazał w spadku swemu jedynemu synowi Michałowi Piotrowi Radziwiłłowi.
Książę Aleksander Ludwik Radziwiłł herbu Trąby ( ur. 4 sierpnia 1594 w Nieświeżu, zm. 30 marca 1654 w Bolonii) – marszałek wielki litewski w latach 1637- 1654, marszałek nadworny litewski od 1635, wojewoda połocki, wojewoda brzeskolitewski od 1631, krajczy wielki litewski od 1630, stolnik wielki litewski od 1626, starosta słonimski, lipicki, bracławski, szadowski, nowowolski, jurborski i olicki, V ordynat nieświeski, hrabia szydłowiecki, II pan na Białej - jej właściciel w latach 1616-1654, jego zasługi dla miasta to:
Książę Jan Mikołaj Radziwiłł herbu Trąby (ur. 17 maja 1681, zm. 20 stycznia 1729 w Czernawczycach), syn Dominika Mikołaja, brat Michała Antoniego i Mikołaja Faustyna, ojciec Marcina Mikołaja.
Anna Barbara Olimpia z Radziwiłłów Mostowska - powieściopisarka. Nieznane są dokładne daty jej urodzin i śmierci, w encyklopediach można spotkać się z ramami czasowymi ok. 1762 - przed 1833. W rzeczywistości ustalenie jej daty urodzin przez Jana Gebethnera na ok. 1762 r. to czysta spekulacja, nieoparta na faktach. Co się zaś tyczy daty śmierci ostatnie badania pozwoliły umieścić ją w przedziale czasowym 1810-1811.
Janusz Radziwiłł (młodszy) herbu Trąby (ur.12 grudnia 1612, w Popieli, zm. 31 grudnia 1655, w Tykocinie) – hetman wielki litewski od 1654, wojewoda wileński od 1653, starosta generalny żmudzki i hetman polny litewski od 1646, podkomorzy wielki litewski od 1633, starosta kamieniecki, kazimierski, sejwejski.
Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |