Rajd na Makin - Polski Serwis Naukowy

Rajd na Makin następujący w dniach 17 - 18 sierpnia 1942 roku był dywersyjnym atakiem Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych na japońskie siły wojskowe stacjonujące na wyspie Butaritari w atolu Makin na Pacyfiku. Celem 211 ludzi ppłk. Carlsona było zniszczenie japońskich instalacji, wzięcie do niewoli japońskich żołnierzy, zebranie informacji na temat obszaru Wysp Gilberta oraz odwrócenie japońskiej uwagi od planowanego lądowania sprzymierzonych na wyspach Guadalcanal i Tulagi.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.
Wojna na Pacyfiku – całokształt działań militarnych w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i na obszarach Pacyfiku w okresie od 1937 do 1945 r., które przybrały formę szczególnie natężonego konfliktu w okresie od 7 grudnia 1941 (atak na Pearl Harbor) do 2 września 1945 (bezwarunkowa kapitulacja Japonii), będąc wówczas częścią II wojny światowej. Wojna prowadzona była z jednej strony przez Cesarstwo Japonii i jej nielicznych sojuszników, a z drugiej przez siły alianckie ze Stanami Zjednoczonymi na czele.

Przygotowania i organizacja

Rajd należał do jednych z pierwszych lądowych operacji ofensywnych USA podczas wojny. Jedynymi amerykańskimi siłami walczącymi aktywnie na frontach były w tym okresie 32 i 41 dywizja na Nowej Gwinei, 1 Dywizja Marines i 23 dywizja na Guadalcanal, a także 3 i 9 Dywizja Piechoty wraz z 2 dywizją pancerną w Afryce Północnej.

Butaritari, atol położony na Pacyfiku w archipelagu Wysp Gilberta, wchodzący w skład państwa Kiribati, trzy kilometry na północny wschód od Butaritari znajdują się trzy wysepki (Makin, Kiebu i Onne) znane pod wspólną nazwą Makin. W okresie II wojny światowej Butaritari było znane Amerykańskim sztabowcom jako Makin, a współczesne wyspy Makin jako Makin Meang lub Little Makin.
Walki o Wyspy Gilberta – kombinowana operacja desantowa, przeprowadzona w listopadzie 1943 w ramach operacji Galvanic przez wojska amerykańskie w czasie wojny na Pacyfiku, mająca za zadanie odbicie z rąk japońskich atoli Tarawa i Makin w archipelagu Wysp Gilberta.

Do tej operacji wyznaczono małą grupę dowodzącą oraz dwie kompanie wchodzące w skład drugiego batalionu uderzeniowego (ang."Carlson's Raiders"). Z uwagi na małą ilość miejsca na pokładzie batalion dowodzący, kompanię A i 18 żołnierzy z kompanii B (łącznie 121 żołnierzy) przetransportowano na okręcie podwodnym USS Argonaut (SS-166), zaś pozostałych z kompanii B (90 żołnierzy) zabrał drugi okręt podwodny USS Nautilus (SS-168). Siły zostały przyłączone do Task Force 7.15.

Kwajalein – największy atol w archipelagu Wysp Marshalla w grupie Ralik. Wyspy zajmują powierzchnię 28,5 km². Miejsce lokalizacji wojskowej bazy lotniczej i morskiej USA, przede wszystkim zaś poligonu antybalistycznego Ronald Reagan Ballistic Missile Defense Test Site.
Medal Honoru (ang. Medal of Honor) – najwyższe odznaczenie wojskowe w Stanach Zjednoczonych, nadawane za wyjątkowe akty odwagi na polu bitwy. Ustanowiony 12 lipca 1862, w czasie wojny secesyjnej.

Atak

Widok na Makin z peryskopu USS Nautilus

Marines wyszli w morze na małych pontonach wyposażonych w silniki przyczepne krótko po północy 17 sierpnia. Warunki na morzu nie były łatwe: silny wiatr, deszcz, a co za tym idzie wzburzone morze doprowadziły do zatopienia kilku łodzi i uszkodzenia wielu silników motorowych. Aby operacja przebiegała dalej sprawne pontony zaczęły holować uszkodzone. W końcu Amerykanie wylądowali o 5:30 szybko pokonując japoński garnizon na wyspie w sile od 83 do 160 żołnierzy.

Nowa Gwinea (ang. New Guinea, indonez. Irian) – wyspa w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Melanezji. Druga, po Grenlandii, pod względem wielkości wyspa świata. Od zachodu przylega do niej Archipelag Malajski, od wschodu – Archipelag Bismarcka i Wyspy Salomona, a od południa – Australia oddzielona od niej Cieśniną Torresa. Wnętrze wyspy zajmują potężne pokryte lodowcami, wznoszące się na blisko 5000 m n.p.m. Góry Śnieżne.
Wyspy Gilberta (kirib.: Tungaru) - grupa atoli na Oceanie Spokojnym, w Mikronezji. Najważniejsze z atoli to: Bataritari, Tarawa, Abemama, Nonouti, Beru i Arorae.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)