Rajko Mitić - Polski Serwis Naukowy

Rajko Mitić (ser. Рајко Митић, ur. 19 listopada 1922 w wiosce Dolac koło Bielej Palanki w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców, zm. 29 marca 2008), były piłkarz jugosłowiański grający na pozycji pomocnika (łącznika). Członek Zvezdiny zvezdy - grona najwybitniejszych piłkarzy w historii Crvenej zvezdy.

Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

OFK Belgrad (serb.: ОФК Београд) – serbski klub piłkarski ze stolicy kraju, Belgradu, grający obecnie w Meridijan Superlidze. Nazwa klubu, Omladinski Fudbalski Klub znaczy po polsku Młodzieżowy Klub Piłkarski.

W reprezentacji Jugosławii rozegrał 59 meczów i strzelił 32 gole (34-krotnie będąc jej kapitanem). W czasie swojej piłkarskiej kariery reprezentował barwy zespołu Košutnjaka (1937–1938), BSK Belgrad (1938–1944) oraz Crvenej zvezdy, dla której w latach 1945–1958 strzelił 262 gole w 572 meczach, stając się pierwszą z wielkich legend belgradzkiego klubu.

Pomocnik (ang. midfielder) to zawodnik w piłce nożnej, który gra w środku pola między atakującymi napastnikami a broniącymi obrońcami. Rozróżnia się pomocników: defensywnych, środkowych, ofensywnych, bocznych oraz cofniętych skrzydłowych.

Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (skr. "Królestwo SHS"; serb.-chorw. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca) – państwo europejskie powstałe 1 grudnia 1918 po zakończeniu I wojny światowej i po rozpadzie Austro-Węgier. W obiegu nieoficjalnym nazywane "Jugosławią" - krajem południowych Słowian. W 1929 formalnie przemianowane na Jugosławię.

Jeszcze w czasie trwania swojej kariery piłkarskiej Mitić współpracował z jugosłowiańskimi czasopismami sportowymi, m.in.: "Sport" i "Tempo". Do końca życia był związany był z zespołem Zvezdy, w której działał zarówno jako członek zarządu (dwukrotnie był wiceprezydentem klubu), jak i wolontariusz. Ogromna rola, jaką odegrał w historii belgradzkiego klubu, została nagrodzona zaliczeniem Miticia do grona najwybitniejszych postaci - grona zwanego Zvezdina zvezdy. Był jednym z najbardziej lubianych jugosłowiańskich piłkarzy - cenionym nie tylko za wyjątkowe umiejętności piłkarskie, ale przede wszystkim za swoją postawę na boisku i poza nim.

Mistrzostwa Świata w piłce nożnej, potocznie nazywane mundialem (hiszp. – światowy) jest to międzynarodowy turniej piłkarski rozgrywany przez seniorskie reprezentacje narodowe, będące członkami FIFA. Mistrzostwa są organizowane co cztery lata od 1930 roku, za wyjątkiem 1942 i 1946 roku, co spowodowane było trwaniem II wojny światowej. Obecnymi mistrzami są Hiszpanie, którzy wygrali mistrzostwa w RPA w 2010 roku.

Stadion Maracanã (oficjalna nazwa port. Estádio Jornalista Mário Filho) w Brazylii w Rio de Janeiro – jeden z największych obecnie stadionów piłkarskich świata mogący pomieścić w różnych latach, wg różnych źródeł od 95 do 200 tysięcy widzów. Zbudowany w latach 1948-1950 (1965).

Karierę piłkarską rozpoczynał jako niespełna 16-letni chłopiec w zespole Košutnjak w maju 1938. Wkrótce przeniósł się do stołecznego zespołu BSK, w którym najpierw świętował sukcesy juniorskie (mistrzostwo kraju), a następnie zadebiutował w dorosłej piłce. Debiut wypadł wyjątkowo okazale - Mitić zdobył w nim 5 bramek. Świetnie zapowiadającą się karierę zahamował wybuch II wojny światowej. W czasie działań wojennych los zetknął go z duetem Predrag Dzajić - Jovan Jezerković (walczyli w jednym oddziale), z którymi w marcu 1945 wybiegł w pierwszym meczu nowo powstałego zespołu Crvenej zvezdy Belgrad.

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

Reprezentacja Indii w piłce nożnej została powołana do życia w 1937 roku, gdy kraj ten był kolonią Wielkiej Brytanii, ale dopiero po uzyskaniu niepodległości w 1948 została przyjęta do FIFA i od tej chwili mecze Indii uważa się za oficjalne.

Jako kapitan przez niemal 14 lat prowadził zespół Zvezdy na boisku. Poprowadził belgradzką drużynę do pięciu mistrzowskich tytułów i czterech triumfów w krajowym pucharze (w tym trzech z rzędu). Szczególnie w pamięć Miticia zapadło pierwsze zwycięstwo w rozgrywkach o mistrzostwo kraju, gdy Crvena zvezda odrobiła straty do prowadzącego Dinamo w trzech ostatnich kolejkach i wyprzedziła rywali lepszym stosunkiem bramek (różnica na korzyść Crvenej wyniosła 0,018).

Mitić uchodził za niezwykle sprawnego gracza i tylko raz w karierze zdarzył mu się dłuższy rozbrat z futbolem - po operacji stawu kolanowego. Karierę zakończył 29 listopada 1958 r. po kolejnym triumfie w pucharze kraju. Odejście 36-latka na sportową emeryturę odbyło się przy owacji na stojąco fanów zgromadzonych w kompleksie rekreacyjnym na wzgórzu Topčider (Topčidersko Brdo).

Był szczególnym typem kapitana i przywódcy. W pamięci kibiców zapisał się m.in. dwiema decyzjaMI boiskowymi. Po raz pierwszy, gdy polecił swemu bliskiemu przyjacielowi z zespołu Crvenej, Branko Stankoviciowi, udać się do szatni za niewłaściwe zachowanie na placu gry i po raz drugi, gdy w czasie meczu z Hajdukiem w Splicie (07.04.1957 r.) nakazał całej drużynie Zvezdy opuścić murawę (po tym, jak Bora Kostić został trafiony kamieniem rzuconym z trybun stadionu). To drugie zdarzenie miało miejsce w 71 minucie spotkania, przy stanie 1:1. Komisja dyscyplinarna jugosłowiańskiej federacji zawiesiła na miesiąc niemal wszystkich graczy Zvezdy (poza Kosticiem i Bearą), ale władze klubu nie zdecydowały się wnosić apelacji. Mitić stał się dla fanów belgradzkiej drużyny żywym symbolem.

W reprezentacji Rajko Mitić debiutował w 1946 r. Pierwszego gola zdobył w pojedynku z Czechosłowacją w Pradze (09.05.1946 r.), a mecz zakończył się zwycięstwem Jugosłowian 2:0. W czasie całej swojej reprezentacyjnej kariery (lata 1946–1957) zdobył 32 bramki, w tym trzykrotnie zaliczył hat-trick (przeciwko Duńczykom w 1950 r., przeciwko Hindusom dwa lata później i w 1953 r. przeciwko Walijczykom). Ale, jego zdaniem, najważniejsze trafienie w barwach narodowych zaliczył w 1954 r. w Belgradzie - zwycięska bramka Miticia w starciu z Anglikami na trwałe wpisała się w historię piłki nożnej w Jugosławii.

Mitić dwukrotnie sięgał po olimpijskie srebro (Londyn 1948 oraz Helsinki 1952). Był kapitanem jednej z najwspanialszych drużyn przełomu lat 40. i 50. XX wieku - olimpijskiej reprezentacji Jugosławii, w składzie której brylowali Beara, Stanković, Crnković, Cajkovski, Horvat, Boskov, Ognjanov, Mitic, Vukas, Bobek, Zebec). Oba mecze przeciwko ZSRR były w tym okresie szczególnym wydarzeniem dla Jugosławii.

Zdecydowanie mniej szczęśliwe były dla Miticia udziały w finałowych turniejach MŚ. W 1950 r., wychodząc na słynną Marakanę w Rio de Janeiro przed spotkaniem z gospodarzami turnieju, gwałtownie uniósł głowę i uderzył nią w metalową pokrywę. Spore rozcięcie i krwawienie mu towarzyszące udało się zatamować dopiero po kilkudziesięciu minutach. Na boisku Mitić pojawił się w drugiej połowie.

W latach 1960-66 Rajko Mitić pełnił funkcję szkoleniowca Crvenej zvezdy, by następnie dowodzić kadrą Jugosławii (od 23.04.1966 r. do 18.11.1970 r.). Jego największym sukcesem jako trenera kadry było srebro w Meksyku w 1968 r. Co ciekawe, zespołem na boisku rządził wielki następca Miticia w barwach Zvezdy, Dragan Džajić.