Rak żołądka - Polski Serwis Naukowy

Endoskopowy obraz linitis plastica, typu raka w którym dochodzi do zajęcia całego żołądka

Gruczolakorak żołądka – duża zmiana guzowata w wałowato wywiniętymi brzegami i owrzodzeniem powierzchni guza

Owrzodzenie nowotworowe żołądka

Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy żołądka wywodzący się z nabłonka błony śluzowej żołądka.

Błona śluzowa, śluzówka (gr. mucosa) - wyściółka przewodów i jamistych narządów wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym organizmu kręgowca. Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającej naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, często różne receptory, gruczoły czy mięśnie gładkie.
Sieć większa (łac. omentum majus) – zdwojona blaszka otrzewnej, zwisająca z krzywizny większej żołądka, tworząca "fartuch" pokrywający od przodu pętle jelitowe. Sięga często aż do spojenia łonowego i na wysokość więzadeł pachwinowych.

Epidemiologia

Dla populacji polskiej współczynnik zachorowalności, według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2006 roku wyniósł dla mężczyzn 18,7, a dla kobiet 9,5 co stawia ten nowotwór odpowiednio na 6. i 9. miejscu pod względem zapadalności. Do krajów o wysokim współczynniku zapadalności na raka żołądka należą Węgry, Chiny, Kolumbia, Kostaryka, Chile, Japonia, Białoruś. Spadek częstości zachorowań notowany jest w Japonii, USA i większości krajów Europy Zachodniej.

Sieć mniejsza (łac. Omentum minus) - twór otrzewnej będący jej zdwojeniem. Uważana za część tylną krezki brzusznej. Znajduje się pomiędzy wątrobą (ściślej jej powierzchnią trzewną) a żołądkiem (krzywizna mniejsza). Dociera też do przełyku (jego najniższej części brzusznej, położonej przy połączeniu z żołądkiem oraz dwunastnicy (tym razem do jej początkowej, położonej także przy żołądku części). Sieć ta jest ustawiona w płaszczyźnie strzałkowej, czyli mniej więcej równolegle do płaszczyzny dzielącej ciało człowieka na dwie (pozornie)symetryczne części. Jej obie blaszki- przednia i tylna- z obydwu stron obejmują wspomniane narządy. Wyodrębnia się 3 części albo 2 więzadła: Części:
Kwas askorbinowy (witamina C) - organiczny związek chemiczny, pochodna glukozy o wzorze sumarycznym C6H8O6. W warunkach standardowych jest białym, krystalicznym ciałem stałym. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, roztwór ma odczyn kwasowy.

Ryzyko wystąpienia raka żołądka wzrasta wraz z wiekiem jednak zdarzają się przypadki zachorowania w każdej grupie wiekowej.

Czynniki ryzyka

Czynniki genetyczne

To, że w ok. 20% przypadkach raka żołądka stwierdza się zwiększoną częstość rodzinnego występowania tego nowotworu, może wskazywać na obecność genetycznej predyspozycji.

Rak żołądka rozwija się także niekiedy w przebiegu niektórych zespołów dziedzicznej predyspozycji do nowotworów. Do tego typu zespołów należą:

Chilijczycy - młody naród mieszanego pochodzenia, głównie europejsko-indiańskiego. W związku z tym metysi stanowią ponad 90% społeczeństwa Chile, a rdzenni Indianie są 7 procentową mniejszością. Językiem ojczystym Chilijczyków jest hiszpański odziedziczony po byłych kolonizatorach - Hiszpanach. Chilijczyków jest ponad 15 milionów, a dominującym wśród nich wyznaniem jest katolicyzm grupujący 81% narodu. Pozostali to protestanci - 6.1% oraz bezwyznaniowcy stanowiący 12.8% z nich.
Wymioty, zwracanie (łac. vomitus, emesis) – wydostanie się na zewnątrz treści pokarmowej z żołądka (bądź nawet z dwunastnicy) poprzez przełyk, spowodowane nagłymi skurczami mięśni brzucha i przepony.

dziedziczny niezwiązany z polipowatością raka jelita grubego; zespół Lyncha (mutacje genów MSH2, MLH1, MSH6, a także MLH3, PMS1, PMS2 i TGFBR2)

dziedziczny rak piersi i jajnika (mutacje genów BRCA1 i BRCA2)

rodzinna polipowatość gruczolakowata jelita grubego (mutacje genu

APC)

zespół Cowden (mutacje genu PTEN)

zespół Peutz-Jeghersa (mutacje genu STK11)

zespół Li-Fraumeni (mutacje genu TP53)

zespół Blooma (mutacje genu BLM)

Specyficzność narządową wykazuje jedynie opisany genetycznie uwarunkowany zespół predysponujący do dziedzicznego raka żołądka spowodowany występowaniem mutacji genu E-kadheryny (CDH1; HDGC od ang. Hereditary Diffuse Gastric Cancer). Do rozwoju raka żołądka dochodzi w tym zespole w bardzo wczesnym wieku (nawet już w wieku 16 lat). Inne nowotwory występujące u nosicieli mutacji w CDH1 to rak piersi typu zrazikowatego, rak jelita grubego i rak prostaty.
Należy podkreślić, że w zdecydowanej większość przypadków dziedzicznego występowania raka żołądka nie udało się dotychczas ustalić ich genetycznego podłoża.

Trzustka (łac. pancreas) - gruczoł położony w górnej części jamy brzusznej składający się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonalnej, odpowiedzialnej za wytwarzanie m.in. insuliny i glukagonu) i zewnątrzwydzielniczej (trawiennej, produkującej sok trzustkowy). Jej przeciętna masa wynosi 70-100 g. Mierzy ok. 12 - 30 cm.
Histologia (z gr. histos – tkanka, logos – wiedza, nauka) – nauka o rozwoju, budowie i funkcjach tkanek, w przeciwieństwie do anatomii, zajmuje się ona badaniem mikroskopowej budowy ciała. Nauka o chorobach tkanek nosi nazwę histopatologia.

Czynniki żywieniowe i związane ze stylem życia

nawyki żywieniowe związane z przynależnością etniczną: Japończycy, Chilijczycy, Kostarykanie, Chińczycy, Islandczycy, mieszkańcy Europy Wschodniej (w przypadku emigracji do krajów o niskim ryzyku zachorowania, ryzyko rozwoju choroby zmniejsza się dopiero u dzieci)

dieta obfitująca w pokarmy wędzone, marynowane, solone (bogata w azotany i azotyny)

niskie spożycie warzyw i owoców (niedostateczna podaż witaminy C)

palenie tytoniu (1,5-2-krotny wzrost ryzyka zachorowania)

Choroby (stany przedrakowe)

Za jedyny stan przedrakowy uznawana jest neoplazja śródnabłonkowa.

Zespół Li-Fraumeni (zespół Li-Fraumeni 1, ang. Li-Fraumeni syndrome, LFS, LFS1) – rzadki, uwarunkowany genetycznie zespół predyspozycji do nowotworów. Dziedziczony jest autosomalnie dominująco, spowodowany jest mutacją w genie TP53, jednym z najważniejszych genów supresorowych nowotworów.
Zespół Blooma (ang. Bloom syndrome, BS, BLS) – rzadka choroba uwarunkowana genetycznie, charakteryzująca się zwiększoną predyspozycją do uszkodzeń chromosomów. Chorobę odkrył i opisał w 1954 roku David Bloom.

Objawy

Objawy dyspeptyczne:

przewlekłe bóle brzucha, zwłaszcza o stałym charakterze, zlokalizowane w nadbrzuszu, nasilające się po posiłku, a zmniejszające się na czczo, nieustępujące po lekach zobojętniających sok żołądkowy

nudności i wymioty

brak apetytu (szczególnie niechęć do jedzenia mięsa) i utrata masy ciała

pojawienie się uczucia sytości wkrótce po rozpoczęciu jedzenia

objawy związane z niedokrwistością

dysfagia

smolisty stolec

stan podgorączkowy

zespoły paraneoplastyczne, np. acanthosis nigricans

ewentualnie wyczuwalny guz w nadbrzuszu (późny objaw)

powiększona wątroba, puchlina brzuszna

objaw Troisiera (powiększony węzeł Virchowa)

Kostaryka (Costa Rica, Republika Kostaryki - República de Costa Rica) – państwo w Ameryce Środkowej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą - 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km.
Wodobrzusze, puchlina brzuszna (łac. ascites) to stan, w którym dochodzi do nagromadzenia płynu w jamie otrzewnowej niezależnie od przyczyny czy cech płynu, nazywanym również płynem puchlinowym. Nie jest więc chorobą, a jedynie objawem innych chorób.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)