|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Przedstawiciele Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej podpisali 1 lipca porozumienie o wspólnym powołaniu Parku Biotechnologicznego. Będą w nim działać m.in. firmy biotechnologiczne, medyczne i ochrony... Lepszej ochronie puszczy ma służyć Białowieski Program Rozwoju (BPR). Ministerstwo Środowiska planuje pozyskać 75 mln zł na poszerzenie Białowieskiego Parku Narodowego o ok. 12 tys. hektrów. Organizacje ekologiczne oceniają ten plan jako ni... Park Krajobrazowy Mużakowa otrzymał certyfikat światowego geoparku. Oznacza to, że jest niezwykle cenny geologicznie, archeologicznie i kulturowo. To pierwszy taki obiekt w Polsce - poinformował PAP Urząd Marszałkowski w Zielonej Górze. We wrześni... 28 świętokrzyskich studentów chcących podjąć działalność gospodarczą wyjedzie na szkolenie biznesowe, żeby dowiedzieć się, jak założyć firmę. Kielecki Park Technologiczny zorganizował dla nich bezpłatne turnusy szkoleniowe w ośrodku narciarskim na S... 6 żubrów chce jeszcze w grudniu wysłać do hodowli w Czechach Białowieski Park Narodowy - poinformował dyrektor tego parku Zdzisław Szkiruć. Żubry mają trafić w Czechach do dwóch pokazowych hodowli zamkniętych w miejscowościach Mimon i Prachatice, któr...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Rangers F.C.To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Old Trafford – stadion Manchesteru United, zwany często Teatrem Marzeń. Dzielnica Manchesteru, w której położony jest stadion i od której wzięła się jego nazwa, znajduje się na zachód od centrum miasta. Alexander Alex McLeish (ur. 21 stycznia 1959 w Barrhead, Szkocja) - szkocki piłkarz występujący na pozycji środkowego obrońcy, a potem trener. W swojej karierze występował w Aberdeen i Motherwell. Rozegrał 77 spotkań w reprezentacji Szkocji. Od 2007 roku jest menedżerem Birmingham City. Rangers Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Glasgow w Szkocji, obecnie grający w Scottish Premier League, najwyższej szkockiej klasie rozgrywkowej. Przydomki klubu to "The Gers", "Teddy Bears" (pluszowe misie) i "Light Blues"; kibiców zwie się "Bluenoses" (niebieskie nosy). Nazywając klub często używa się określenia Glasgow Rangers jednakże jest ono nieprawidłowe, gdyż przedrostek Glasgow nie występuje w nazwie. Klub jest zarejestrowany, jako The Rangers Football Club plc. Rangers grają mecze na posiadającym zadaszone i wyposażone w 51 082 krzesełka trybuny, Ibrox Stadium (znanym również, jako Ibrox Park), położonym w południowo-zachodniej części Glasgow. Fudbalski klub Crvena zvezda (serbski: Фудбалски клуб Црвена звезда, w anglojęzycznym świecie jako Red Star Belgrade, popularne także tłumaczenia nazwy klubu w innych językach) - serbski klub piłkarski z siedzibą w Belgradzie, stolicy Serbii, założony w 1945 roku, grający w sezonie 2009/2010 w rozgrywkach serbskiej ekstraklasy.
Paul Gascoigne (ur. 27 maja 1967 w Gateshead) – były angielski piłkarz występujący na pozycji pomocnika, były gracz reprezentacji Anglii, uczestnik m.in. finałów Mistrzostw Świata 1990 i Mistrzostw Europy 1996. Nosi przydomek "Gazza". Rangers wygrali 54 razy rozgrywki o mistrzostwo kraju, więcej niż jakikolwiek klub na świecie. Dodatkowo The Gers mają na swoim koncie najwięcej Pucharów Ligi Szkockiej – 27 oraz 33 Puchary Szkocji. W 1961 roku Rangers zostali pierwszym brytyjskim zespołem, który awansował do finału europejskich rozgrywek. Rangers zdobyli swój pierwszy i jak na razie jedyny europejski tytuł w 1972 roku wygrywając Puchar Zdobywców Pucharów, dodatkowo byli finalistami w latach 1961 i 1967, a także w 2008 roku w rozgrywkach Pucharu UEFA. Na finał tychże rozgrywek do Manchesteru pojechało blisko 200 000 kibiców Rangers, co jest kolejnym rekordem na skalę światową. Brian Laudrup (ur. 22 lutego 1969 w Wiedniu) – były duński piłkarz występujący na pozycji napastnika. Brat Michaela, w marcu 2004 roku znalazł się na liście 125 najlepszych piłkarzy stulecia FIFA ogłoszonej przez Pelégo.
Old Firm (sc. Auld Firm) - popularna nazwa piłkarskich derbów Glasgow, rozgrywanych pomiędzy Celtic F.C. a Rangers F.C. Dotychczas rozegrano 388 spotkań, z których Rangersi wygrali 155, Celtic tryumfował 140 razy, a w 94 przypadkach był remis (stan na 4 maja 2010). Oba kluby zmonopolizowały rozgrywki szkockiej ekstraklasy, zdobywając łącznie do 2010 roku 67 puchary Szkocji i 95 tytuły mistrzowskie na 111 możliwych; od stosunkowo długiego czasu trwają spekulacje, czy nie powinny zatem zostać włączone w obręb angielskiej Premiership, która w zgodnej opinii prezentuje wyższy poziom piłkarski. Terminu Old Firm używano początkowo w ironicznym znaczeniu, podkreślając monotonię szkockiej ligi. Derby odbywają się 4 razy w roku i są najważniejszym wydarzeniem piłkarskim w kraju. Obecnie piłkarze i kibice Rangers wywodzą się z wielu krajów, mają różne przynależności religijne i polityczne, mimo iż klub ma tradycje protestanckie w przeciwieństwie do kojarzonego z katolicyzmem Celticu. HistoriaZałożenie klubu i pierwsze lataCzterej założyciele Rangers – bracia Moses i Peter McNeil, Peter Cambell oraz William McBeath – spotkali się w 1872 i nadali nazwę swojemu zespołowi wzorując się na angielskiej drużynie rugby. W maju tego samego roku w parku Glasgow Green rozegrano pierwszy towarzyski mecz z nieistniejącym już klubem Callander F.C., zakończony bezbramkowym remisem. Za oficjalną datę założenia klubu uznaje się jednak dopiero 15 lipca 1873 roku, kiedy to odbyło się pierwsze oficjalne spotkanie władz klubu, a także dokonano wtedy wyboru sztabu szkoleniowego. Pierwszy sezon Rangers upłynął pod znakiem meczów towarzyskich. Ponieważ nie udało się zgłosić klubu do Scottish Football Association, klub nie wziął udziału w premierowych rozgrywkach Pucharu Szkocji. W 1876 roku Moses McNeil, jako pierwszy piłkarz Rangers w historii zagrał w meczu międzypaństwowym Szkocja – Walia, a w 1877 The Gers po raz pierwszy wystapili w finale Pucharu Szkocji, gdzie po rozegraniu aż trzech meczów (w przypadku remisu mecz powtarzano) ulegli klubowi Vale of Leven. Pierwszy mecz Old Firm odbył się w 1888 r. Spotkanie towarzyskie, w którym w składzie Celticu wystapili głównie zawodnicy Hibernian zakończył się wygraną Celtów 5-2. Liverpool Football Club (wymawiaj:/ˈlɪvərˌpul/) – zawodowy angielski klub piłkarski z siedzibą w Liverpoolu. W sezonie 2009/2010 gra w Premier League. Jest to jeden z najbardziej utytułowanych zespołów w Anglii, 18-krotnie zostawał mistrzem kraju (wraz z Manchesterem United jest rekordzistą pod tym względem), 7-krotnie zdobywał Puchar Anglii oraz Puchar Ligi. Poza tym pięć razy wygrywał rozgrywki Pucharu Europy/Ligi Mistrzów, co jest najlepszym osiągnięciem wśród angielskich klubów.
W rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów brały udział drużyny które w swoich krajach zdobyły puchar kraju. PZP rozgrywany pod patronatem UEFA organizowany był w latach 1961-1999. Gdy rozwiązano Puchar Zdobywców Pucharów zwycięzcy pucharu danego kraju zaczęli startować w rozgrywkach Puchar UEFA. W sezonie 1890/91 zainaugurowano rozgrywki Scottish Football League, a Rangers byli jednym z jej 10 członków. W tym czasie rozegrano pierwszy mecz na Ibrox Park przeciwko Hearts, wygrany przez gospodarzy 5-2. Po zakończeniu rozgrywek na pierwszym miejscu uplasowali się ex-equo Dumbarton i Rangers, więc o tytule miał zdecydować dodatkowy mecz rozegrany pomiędzy tymi zespołami. Wynik tego meczu brzmiał 2-2 i w związku z tym po raz pierwszy i jedyny mistrzostwo przyznano obu klubom. Był to pierwszy spośród zdobytych już 53 tytułów najlepszej drużyny w Szkocji. The Gers wygrali swój pierwszy Puchar Szkocji w 1894 roku, pokonując w finale Celtic 3-1. Do końca XIX wieku Rangers zdobyli w sumie 2 Mistrzostwa i 3 Puchary. Lorenzo Pier Luigi Amoruso (ur. 28 czerwca 1971 roku w Bari) – były włoski piłkarz grający na pozycji obrońcy. Były zawodnik m.in. AC Fiorentiny i Glasgow Rangers.
Aberdeen Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Aberdeen w Szkocji, obecnie grający w Scottish Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Przydomki klubu to "The Dons" i "The Sheep" (owce), a główną barwą - czerwony. Aberdeen gra mecze na Pittodrie Stadium, posiadającym 22 199 krzesełek. Największe sukcesy klub odnosił pod wodzą Sir Alexa Fergusona w latach 80. ubiegłego stulecia. Lata WiltonaNa przełomie wieków Rangers byli czołowym zespołem w Szkocji. Pomiędzy 1900 a 1918 rokiem zdobyli siedem tytułów mistrzowskich (w tym cztery z rzędu). Szczególnie warte zapamiętania były rozgrywki ligowe w sezonie 1899/1900, w których Rangers wygrali wszystkie 18 meczów, ustanawiając wspaniały i dotąd niepobity rekord. Villarreal Club de Fútbol – hiszpański klub piłkarski został założony 10 marca 1923 roku w miejscowości Vila-real. Pierwsza rada dyrektorów została utworzona przez José Calduch Almela, który został prezydentem. Pracownikiem bankowym został Jose Mart, administratorem poczty Carlos Calatayud, Juan Bebot jako skarbnik. Pozostali członkowie, którzy tworzyli wtedy zarząd to Alfonso Saera, Manuel Calduch, Pascual Arrufat Catal á, Vicente Cabedo Meseguer i Manuel Amorós Fortun.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W latach 1902-1910 niepodważalną pozycję numer 1 miał Celtic, który sześciokrotnie triumfował w lidze. W 1909 roku Rangers mieli szansę za zdobycie Pucharu Szkocji. W finałowych spotkaniach z The Bhoys padały remisy, ale SFA postanowiła nie przyznawać trofeum żadnej z drużyn z powodu skandalicznego zachowania pijanych kibiców po meczu na Hampden Park. Oba kluby były także zmuszone do wypłacenia rekompensaty miejscowemu Queen's Park za zniszczenia na stadionie. Steven Smith (ur. 30 sierpnia 1985 w Bellshill, Szkocja) – szkocki piłkarz występujący na pozycji obrońcy. Obecnie Smith występuje w drużynie aktualnego Mistrza Szkocji – Rangers.
Scottish Football Association - zwany krócej SFA lub The Scottish FA jest ogólnokrajowym związkiem piłkarskim, działającym na terenie Szkocji, posiadający osobowość prawną i będący jedynym prawnym reprezentantem szkockiej piłki nożnej, zarówno mężczyzn i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych, w kraju i za granicą. W 1902 roku na Ibrox Park miała miejsce tragedia. 5 kwietnia podczas meczu Szkocja – Anglia zawaliła się zachodnia trybuna w wyniku czego śmierć poniosło 25 osób a 517 zostało rannych. Utracony w 1919 roku tytuł mocno zmotywował piłkarzy i w kolejnym sezonie wygrali oni ligę zdobywając aż 106 bramek. Był to jeden z najlepszych sezonów pod wodzą William Wiltona. Jednakże w maju 1920 roku trener Rangers zginął w wypadku łodzi i nowym menedżerem został Bill Struth. Era StruthaSezon 1920/21 był początkiem nowego okresu w dziejach Rangers. The Gers zdominowali rozgrywki ligowe i do 1939 roku (z powodu II wojny światowej rozgrywki zawieszono) zdobyli 14 tytułów mistrzowskich. W tym okresie zanotowano rekordową liczbę widzów na trybunach. W trakcie rozgrywanych 2 stycznia 1939 r. Old Firm Derby na Ibrox Park przyszło 118 567 kibiców. Zienit Sankt Petersburg (ros. Футбольный клуб "Зенит" Санкт-Петербург, Futbolnyj Kłub "Zienit" Sankt-Pietierburg) – rosyjski klub piłkarski z siedzibą w Sankt Petersburgu, występujący w sezonie 2009 w Rosyjskiej Premier Lidze, w sezonie 2007/2008 zespół wygrał Puchar UEFA. Właścicielem klubu jest rosyjski gigant gazowy Gazprom. Po mistrzostwach świata 2006 szkoleniowcem Zenitu został Holender Dick Advocaat.
Od czasu założenia Rangers F.C. w 1873 r. w klubie funkcję menedżera pełniło 15 osób. Trzech z nich stanowisko szkoleniowca piastowało przez kilka dni, będąc tymczasowymi opiekunami The Gers. Jock Wallace i Walter Smith dwukrotnie obejmowali posadę menedżera w Rangers. Po wojnie Rangers ponownie zostali mistrzami, ale późniejsze lata nie obfitowały już w tak częste sukcesy jak wcześniej. W 1947 roku prezes James Bowie sugerując 71-letniemu Struthowi odejście i zwolnienie miejsca młodszym, wywołał rewolucję w klubie. Władze klubu zostały zmienione i Bowie musiał odejść. Wściekły oświadczył, że jego noga nie postanie więcej na Ibrox. Unione Calcio Sampdoria – włoski klub piłkarski z siedzibą w Genui grający obecnie w rozgrywkach Serie A. Został założony 1 sierpnia 1946 roku w wyniku fuzji dwóch istniejących już drużyn, których korzenie sięgają 1890 roku – Sampierdarenese oraz Andrea Doria. W wyniku połączenia nazw obu zespołów wzięła się też obecna nazwa klubu. Drużyna nosi przydomek "Blucerchiati" symbolizujący barwy zespołu.
Camp Nou (Nou Camp, katal. El Nou Estadi del Futbol Club Barcelona) – stadion piłkarski w Barcelonie, na którym na co dzień gra FC Barcelona. Na jego trybuny może wejść 98 772 osób, więc jest to jeden z największych stadionów w Europie (zob. Stadion Strahov) i na świecie. Według UEFA stadion zasługuje na 5 gwiazdek, ponieważ jest to arena spełniająca najwyższe standardy. Jest również stadionem reprezentacji Katalonii. Pod wodzą SymonaScot Symon rozpoczął pracę w Rangers w czerwcu 1954 i kontynuował sukcesy za kadencji Billa Strutha zdobywając sześć tytułów mistrzowskich oraz wygrywając pięciokrotnie Puchar Szkocji i czterokrotnie Puchar Ligi Szkockiej. Symon stał się także drugim menedżerem, który zdobył krajową potrójną koronę (Mistrzostwo, Puchar Szkocji i Puchar Ligi) w sezonie 1963/64. Sotirios Kyrgiakos (gr. Σωτήριος Κυργιάκος; ur. 23 lipca 1979 r. w Trikali) – grecki piłkarz występujący na pozycji obrońcy w Liverpoolu.
Celtic Football Club – profesjonalny klub piłkarski z siedzibą w Glasgow, w Wielkiej Brytanii, założony w 1888 roku. 42-krotny Mistrz Szkocji, 34-krotny zdobywca Pucharu Szkocji, 14-krotny zdobywca Pucharu Ligi Szkockiej oraz triumfator Pucharu Europy w 1967. Jest jednym z najstarszych klubów piłkarskich w Szkocji i na świecie. W sezonie 1956-57 Symon został pierwszym trenerem The Gers, pod wodzą którego klub wystąpił w Pucharze Europy. Mimo zwycięstwa w premierowym meczu z zespołem Nice, ostatecznie to Francuzi zwycięsko wyszli z tej konfrontacji. W kolejnym sezonie Rangers doznali najwyższej jak dotąd porażki z Celticiem przegrywając w finale Pucharu Ligi 1-7. W 1960 r. Rangers awansowali do półfinału Pucharu Zdobywców Pucharów, w którym rozstali rozgromieni w dwumeczu przez Eintracht Frankfurt 4-12. Rok później Szkoci zostali pierwszym brytyjskim klubem, który wystąpił w finale europejskiego pucharu; mecz zakończył się triumfem włoskiego zespołu Fiorentina 4-1 w dwumeczu. W 1967 Rangers kolejny raz wystąpili w finale Pucharu Zdobywców Pucharów, w którym znów przegrali, tym razem po dogrywce 0-1 z Bayernem Monachium Szkocki Parlament (ang. Scottish Parliament, gael.: Pàrlamaid na h-Alba; sc.: Scottish Pairlament) znajduje się w stolicy Szkocji, Edynburgu i pełni rolę lokalnej Władzy ustawodawczej, mając jednak dość ograniczone pole działania.
Hibernian Football Club – zawodowy klub piłkarski z siedzibą w Leith, w Edynburgu, w Szkocji, w Wielkiej Brytanii. Założony został w 1875 przez irlandzkich imigrantów. Tożsamość irlandzka została później zbagatelizowana, ale nadal jest widoczna w nazwie i herbie. Półfinalista Pucharu Europy oraz Pucharu Miast Targowych. Hibernia to łacińska nazwa Irlandii. Po tych rozczarowujących wynikach i tryumfie Celticu, zarówno w Europie, jak i na krajowym podwórku Symon odszedł, odrzucając propozycję objęcia stanowiska dyrektora generalnego, a jego miejsce zajął dotychczasowy asystent, David White. Za działalności White'aDavid White został mianowany czwartym menedżerem Rangers w listopadzie 1967 roku. White został pierwszym, który nie zdobył z klubem żadnego ważnego trofeum. Brak sukcesów był spowodowany głównie świetną grą Celticu i absolutną ich dominacją w Szkocji. White objął zespół w trudnym okresie, więc jego pierwszy sezon, w którym The Gers odnieśli tylko jedną domową porażkę (2-3 z Aberdeen należy uznać za nienajgorszy, mimo zajęcia drugiego miejsca w lidze. W 1969 r. Rangers stanęli przed dużą szansą na zdobycie Pucharu Szkocji, jednak finałowy rywal – Celtic nie pozostawił złudzeń wygrywając 4-0. Tottenham Hotspur Football Club (wymowa: /tɒtnəmˈhɒtspɜr/) – angielski klub piłkarski założony w 1882 roku jako Hotspur F.C. dwukrotny mistrz Anglii, ośmiokrotny zdobywca Pucharu Anglii, zwycięzca Pucharu Zdobywców Pucharów oraz dwukrotny triumfator rozgrywek o Puchar UEFA.
Claudio Alejandro Reyna (ur. 20 lipca 1973 roku w Livingston) – były piłkarz amerykański występujący na pozycji rozgrywającego. Obecnie zakończył karierę. Poprzednio piłkarz takich klubów jak Bayer Leverkusen, VfL Wolfsburg, Glasgow Rangers, Sunderland A.F.C. i Manchester City, Red Bull New York. Może już nie tak szybki jak kiedyś, ale przegląd pola, precyzja podania, to wciąż są atuty tego 35 letniego rozgrywającego rodem z USA. Jego przekleństwem są kontuzje. Z tego też powodu po Mistrzostwach Świata w Niemczech zakończył trwającą 12 lat reprezentacyjną karierę. Reprezentacja 1994-2006: 112A-8 goli. W Europie drużyna White'a spisywała się całkiem nieźle. W Pucharze Miast Targowych Rangers zanotowali dwa bardzo udane starty. W sezonie 1967/68 Szkoci doszli do fazy ćwierćfinałowej, gdzie ulegli w dwumeczu Leeds United 0-2. Rok później The Gers awansowali jeszcze dalej, bo do półfinału, w którym lepszy okazał się Newcastle United także wygrywając dwumecz 2-0. W kolejnym sezonie nie było juz jednak tak dobrze. Po dwóch porażkach 1-3 z Górnikiem Zabrze White pożegnał się z pracą menedżera, a tymczasowym szkoleniowcem został Willie Thornton. Ibrox Stadium, dawniej Ibrox Park - stadion piłkarski w Glasgow, Szkocja. Na tym mogącym pomieścić 51 082 widzów obiekcie, swoje mecze rozgrywa klub Rangers F.C..
Mistrzowie Szkocji w piłce nożnej - zwycięzcy najwyższej ligi piłkarskiej w Szkocji, którą jest obecnie Scottish Premier League. Zespoły pogrubione to te, które zdobyły Puchar Szkocji w danym sezonie. Drużyny pochyłą czcionką zdobyły Puchar Ligi Szkockiej w danym sezonie. Europejski sukces i narodowa tragedia2 stycznia 1971 roku – ta data została zostanie zapamiętana do końca życia przez wiele szkockich rodzin. Tego dnia na Ibrox odbywały się Old Firm Derby, kontynuując tradycję noworocznych spotkań Rangers-Celtic. Kiedy w końcówce meczu Jimmy Johnstone zdobył bramkę dla gości, wielu kibiców Rangers zaczęło wychodzić ze stadionu. Wtedy wyrównującego gola zdobył Colin Stein i fani The Gers postanowili wrócić na swoje miejsca. Konstrukcja nie wytrzymała naporu zawalając się i zabijając 66 ludzi w wieku od 8 do 43 lat. Według późniejszego dochodzenia, zdarzenie miało miejsce 10 minut po końcowym gwizdku i było wywołane przez kogoś wchodzącego po schodach. Po tej tragedii Rangers i Celtic zaczęli zbierać fundusze dla rodzin ofiar. Tragedia na Ibrox stała się powodem do przebudowy stadionu. Nowy obiekt jest wzorowany na Westfalenstadion. Puchar Ligi Szkockiej w piłce nożnej - Co-operative Insurance Cup, szkockie rozgrywki piłkarskie, rozgrywane przez zespoły Scottish Football League oraz Scottish Premier League. Pierwsza edycja Pucharu Ligi odbyła się w sezonie 1946/1947 i zakończyła się triumfem Rangers F.C., którzy pokonali Aberdeen F.C. 4–0. Obecnym posiadaczem Pucharu jest Rangers F.C., który w fianłowym meczu na Hampden Park pokonał zespół St Mirren F.C. 1-0.
Hamilton Academical – klub piłkarski z siedzibą w Hamilton w Szkocji, aktualnie grający w Scottish Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Przydomek klubu to "The Accies", a główną barwą - czerwony. Hamilton gra mecze na New Douglas Park, posiadającym 6 078 krzesełek. W 1972 Rangers pokonując w Barcelonie Dynamo Moskwa zdobyli swój pierwszy i jak na razie jedyny europejski tytuł – Puchar Zdobywców Pucharów. Kapitan The Gers, John Greig otrzymał trofeum w małym pomieszczeniu wewnątrz Camp Nou, ponieważ na murawę stadionu, tuż po końcowym gwizdku wbiegli kibice Rangers, aby cieszyć się razem z piłkarzami. Fudbalski klub Zeta - (czar. Фудбалски клуб Зета) drużyna piłkarska mająca siedzibę na przedmieściach stolicy Czarnogóry, Podgoricy, o nazwie Golubovci. Wszyscy zawodnicy tej drużyny są Czarnogórcami. Drużyna uczestniczy w rozgrywkach państwowych Prva Liga. W sezonie 2007/2008 uczestnik eliminacji Ligi Mistrzów w których awansowała do drugiej rundy. W pierwszej fazie pokonując FBK Kowno 3:1 i przegrywając mecz na Litwie 2:3. W drugiej fazie na drużynę z Golubovci trafił Glasgow Rangers i choć Czarnogórcy długo utrzymywali korzystny wynik (w pierwszym meczu do połowy było 0:0) to jednak Zeta nie awansowała przegrywając obydwa mecze. Najpierw 0:2, a u siebie 1:0.
Dirk Nicolaas "Dick" Advocaat (wym. /ˈdɪk ɑtfo(ʊ̯)ˈkaːt/, uproszczona polska /dik atfo(ł)kat/; ur. 27 września 1947 w Hadze) – holenderski trener piłkarski i były piłkarz, występujący na pozycji pomocnika. Wcześniej, bo w 1970 r. Rangers zakończyli okres 6 lat bez trofeum wygrywając Puchar Ligi. W finałowym spotkaniu The Gers zwyciężyli Celtic 1-0, dzięki bramce 16-letniego Dereka Johnstone'a. Jock Wallace zostaje menedżeremZadaniem Jocka Wallace'a było zdetronizowanie Celticu, który wygrywał kolejne tytuły mistrzowskie. Jego pierwszy sezon przyniósł pierwsze trofeum i choć nie było to mistrzostwo, a Puchar Szkocji, to przyniósł wiele radości, gdyż finałowym przeciwnikiem byli The Bhoys. Dziewięć lat dominacji w lidze zostało zakończone w sezonie 1974/75, kiedy to Rangers zdobyli tak długo wyczekiwany tytuł Mistrza Szkocji. W kolejnym sezonie nowa liga składająca się z 10 zespołów została wygrana ponownie przez Rangers, a dodatkowo w tym samym sezonie udało się wygrać krajowe puchary. Następny sezon nie przyniósł trofeów, ale rozgrywki 1977/78 stały znów pod znakiem The Gers, którzy kolejny raz zdobyli potrójną koronę. Te sukcesy uczyniły Rangers najlepszym szkockim klubem. Bayern Monachium (po niemiecku: Fußball-Club Bayern München) to niemiecki klub sportowy z siedzibą w Monachium w Bawarii. Jest to najbardziej znany i najbardziej utytułowany niemiecki klub. 22 razy zdobył tytuł Mistrza Niemiec i 14 razy wygrał Puchar Niemiec.
Società Sportiva Lazio – włoski klub sportowy ze stolicy Włoch. Lazio jest największym klubem sportowym w Europie, klub posiada aż 41 sekcji sportowych. W 1978 roku niespodziewanie swoją dymisję ogłosił Jock Wallace, nie ujawniając powodów swojego odejścia. Następcą na stanowisku menedżera został dotychczasowy kapitan, John Greig. Greig: od kapitana do menedżeraGreig miał obiecujący początek pracy w nowej roli. W pewnym momencie sezonu była szansa na zdobycie poczwórnej korony, jednak skończyło się na wygraniu tylko krajowych pucharów. Mistrzem został Celtic, a w Pucharze Mistrzów Rangers odpadli w ćwierćfinale. Kolejne sezony przynosiły rozczarowanie i przede wszystkim brak jakichkolwiek trofeów. W lidze Rangers nie byli w stanie przeciwstawić się nie tylko Celticowi, ale nawet Nowym Firmom (New Firm) – Aberdeen i Dundee United. W sezonie. Zdarzyło się, że Rangers zakończyli rozgrywki ligowe na 5 pozycji! Stadion Highbury (właśc. Arsenal Stadium) - stadion piłkarski położony w północnym Londynie, w dzielnicy Highbury, na którym swe mecze rozgrywała od 1913 do 2006 r. drużyna Arsenalu.
Maurice "Mo" John Giblin Johnston (ur. 13 kwietnia 1963 w Glasgow) – były piłkarz szkocki grający na pozycji napastnika. Podczas kariery piłkarskiej mierzył 175 cm wzrostu, ważył 67 kg. Słabych wyników w lidze nie przesłoniło zdobycie Pucharu Szkocji w 1981 r. i Pucharu Ligi rok później. Greig czując rosnącą presję zakończył pracę w klubie, składając dymisję w październiku 1983 r. W okresie Greiga frekwencja na trybunach Ibrox spadła średnio o 8 tysięcy. Powrót Wallace'a
Nadzieje Rangers na sukcesy spowodował powrót do klubu Jocka Wallace'a, po jego emigracji do Anglii, gdzie pracował w Leicester City. Wallace nie był celem numer 1, ale nie udało zatrudnić się Jima McLeana i Alexa Fergusona, którzy byli menedżerami w Dundee United i Aberdeen. Dumbarton Football Club - szkocki zespół piłkarski z miasta Dumbarton, założony w 1872 roku. Klub był pierwszym w historii mistrzem Szkocji (wraz z Glasgow Rangers).
UEFA (ang. Union of European Football Associations), Unia Europejskich Związków Piłkarskich – organizacja założona 15 czerwca 1954 r. w Bazylei zrzeszająca związki piłkarskie Europy. UEFA jest organizatorem europejskich pucharów (Liga Mistrzów UEFA, Liga Europejska, Superpuchar Europy UEFA) oraz organizuje Mistrzostwa Europy. Obecnie siedziba organizacji znajduje się w mieście Nyon w Szwajcarii. Organizacja zrzesza obecnie 53 federacje narodowe (w tym polski PZPN). Celem nowego menedżera było przywrócenie klubowi chwały sprzed lat. Początki Wallace'a były udane, gdyż Rangers wygrali Puchar Ligi, pokonując w finale Celtic 3-2 dzięki hat-trickowi Ally'ego McCoista. Kolejny sezon nie przyniósł jednak zmian w lidze. Aberdeen wraz z Dundee United i Celticiem kontynuował dominację w lidze. W sezonie 1985/86 Rangers spadli na 5 miejsce w tabeli i koniec Wallacce'a w klubie wydawał się nieunikniony. 7 kwietnia 1986 r. Jock Wallace przestał być menedżerem Rangers. Po odejściu menedżera nowym prezesem klubu został David Holmes, który zastąpił Johna Patona. Ibrox Stadium, dawniej Ibrox Park - stadion piłkarski w Glasgow, Szkocja. Na tym mogącym pomieścić 51 082 widzów obiekcie, swoje mecze rozgrywa klub Rangers F.C..
Dundee United Football Club – klub piłkarski z siedzibą w Dundee w Szkocji, aktualnie grający w Scottish Premier League, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Przydomki klubu to "The Terrors" (terroryści), "The Tangerines" (mandarynki) i "The Arabs" (Arabowie), a główną barwą - pomarańczowy. Dundee United gra mecze na Tannadice Park, posiadającym 14 209 krzesełek. Największe sukcesy klub odnosił pod wodzą Jima McLeana w latach 80. ubiegłego stulecia, kiedy z powodzeniem walczył o Mistrzostwo Szkocji i grał w finale Pucharu UEFA Rewolucja SounessaHolmes zatrudnił Graeme'a Sounessa w charakterze grającego menedżera, pierwszego w historii klubu. Szkot występował wcześniej we Włoszech, grając w Sampdorii. Do Glasgow przybył za 300 000 funtów. Zatrudnił także Waltera Smitha, jako asystenta i Dona Mackaya – trenera zespołu rezerw. Souness skorzystał z decyzji o wykluczeniu angielskich klubów z europejskich rozgrywek nałożonej przez UEFA po tragedii stadionu Heysel i był w stanie zatrudnić wielu znanych piłkarzy z Anglii. Pierwszymi nabytkami byli Chris Woods i Terry Butcher. Sezon 1986/87 był pierwszym od 8 lat, w którym Rangers zdobyli Mistrzostwo Szkocji. Bramkarz, Chris Woods pobił rekord czasu bez wpuszczonej bramki na Wyspach Brytyjskich – 1196 minut. Rangers zachowywali czyste konto przez 14 spotkań – od zremisowanego 1-1 meczu z Borussią Mönchengladbach 26 listopada 1986 r. do przegranego 0-1 meczu Pucharu Szkocji z Hamilton Academical 30 stycznia 1987 r. Flaga Wielkiej Brytanii (zwana Union Jack) – niebieska z czerwonym Krzyżem św. Jerzego (patrona Anglii) w białym obramowaniu, a w tle po przekątnych nakładające się na siebie krzyże: czerwony św. Patryka (patrona Irlandii) i biały św. Andrzeja (patrona Szkocji). Formalnie nazwa flagi jako flagi narodowej brzmi Union Flag czyli "Flaga Unijna", zaś nazwa Union Jack ("Proporzec Unijny") formalnie odnosi się do tej flagi tylko w sytuacji, gdy jest wywieszona jako proporzec na okręcie wojennym. Jednak w praktyce znacznie częściej używa się terminu Union Jack znanego także szeroko poza granicami Wielkiej Brytanii.
Alistair (Ally) McCoist (ur. 24 września 1962 w East Kildire) – szkocki trener piłkarski i były piłkarz grający na pozycji napastnika. 61-krotny reprezentant Szkocji. Obecnie trener Rangers F.C.. Kolejny sezon nie był już tak udany, pomimo zakupu takich graczy jak Trevor Francis, Ray Wilkins, czy Richard Gough, za którego zapłacono milion funtów. Stał on się pierwszym Szkotem, za którego wydano tak duże pieniądze. Nine in a RowDziewięć z rzędu (ang. Nine in a Row) tytułów mistrzowskich to rekord w historii Rangers. Absolutna dominacja na szkockich boiskach przypadła na lata 1988-1997. Pierwsze trzy tytuły The Gers zdobyli za kadencji Graeme'a Sounessa (trzeci wspólnie ze Smithem), a pozostałe, gdy menedżerem był nastepca Sounessa – Walter Smith. Frank de Boer (ur. 15 maja 1970 w Hoorn, Holandia) – holenderski piłkarz grający na pozycji obrońcy, młodszy o 10 minut brat bliźniak Ronalda. W reprezentacji w latach 1990-2004 rozegrał 112 meczów i strzelił 13 goli.
Liga Europy UEFA ( – międzynarodowe klubowe rozgrywki piłkarskie, organizowane przez Europejską Federację Piłkarską, w których biorą udział zespoły zajmujące czołowe lokaty w narodowych rozgrywkach najwyższego szczebla, z wyłączeniem drużyn biorących udział w Lidze Mistrzów. Utworzone zostały w 2009 roku jako kontynuacja Pucharu UEFA (1971 – 2009). Lata SounessaSezon 1988/99 był początkiem wspaniałej serii sukcesów Rangers. Gdy drużyna Sounessa wygrała rozgrywki ligowe z przewagą 6 punktów nad Aberdeen nikt nie spodziewał się, że domonacja w lidze będzie trwać przez kolejne osiem sezonów. Przed sezonem klub ponownie zainwestował w angielskich piłkarzy, sprowadzając Gary'ego Stevensa z Evertonu i Kevina Drinkella z Norwich City Scottish Premier League (SPL, obecnie Clydesdale Bank Premier League od nazwy sponsora rozgrywek) jest najwyższą, profesjonalną ligą piłkarską w Szkocji.
Andrew Lewis Goram (ur. 13 kwietnia 1964 w Bury, Anglia) to były piłkarz, grający na pozycji bramkarza. Grał dla Oldham i Hibernianu, ale został zapamiętany jako piłkarz Glasgow Rangers. W 2001 został wybrany przez kibiców Rangers najlepszym bramkarzem klubu wszech czasów. Po okresie gry w Rangers krótko grał w Motherwell F.C., Notts County, Sheffield United F.C., Queen of the South i Coventry City, a nawet w Manchesterze Utd. Okres przygotowawczy spędzony we Włoszech doskonale przygotował drużynę do sezonu. Rangers byli niepokonani w sierpniu i wrześniu, a w Old Firm Derby rozgromili Celtic 5-1. The Gers nie utracili nawet na chwilę inicjatywy w lidze i pewnie wygrali zdobywając 56 punktów w 36 meczach, wygrywając 26. W tym samym sezonie udało zdobyć się także Puchar Ligi Szkockiej po pokonaniu Aberdeen 3-2, mimo prowadzenia drużyny z Granitowego Miasta 2-1. Spotkanie to było najbardziej zapamiętane, dzięki brutalnemu faulowi zawodnika Aberdeen, przez który pomocnik Rangers, Ian Durrant leczył kontuzję ponad trzy lata. Nie udało się jednak zdobyć potrójnej korony, gdyż w finale Pucharu Szkocji lepszy okazał się Celtic, wygrywając 1-0. John Fleck (ur. 24 sierpnia 1991 w Glasgow, Szkocja) – szkocki piłkarz występujący na pozycji pomocnika. Obecnie Fleck występuje w drużynie aktualnego Mistrza Szkocji – Rangers.
Raymond Colin Wilkins (ur. 14 września 1956 w Hillingdon) – angielski piłkarz, reprezentant kraju, uczestnik mistrzostw Europy we Włoszech (1980), mistrzostw świata w Hiszpanii (1982) oraz mistrzostw świata w Meksyku (1986). Po zakończeniu kariery piłkarskiej trener. 2 czerwca 1989 roku nowym właścicielem klubu został David Murray, który zastąpił Davida Holmesa. Murray od początku swojego pobytu w Rangers zniechęcił do siebie kibiców. 10 lipca 1989 r. The Gers zatrudnili byłego piłkarza Celticu – Mo Johnstona, który dodatkowo był katolikiem. Decyzja ta spowodowała wściekłość zarówno fanów Rangers, którzy nie chcieli w drużynie wyznawcy religii rzymskokatolickiej, jak i Celticu, uznają przejście Johnstone'a na Ibrox jako zdradę. Ronald de Boer, właśc. Ronaldus de Boer (ur. 15 maja 1970 w Hoorn) – brat bliźniak Franka de Boera, holenderski piłkarz, występujący na pozycji ofensywnego pomocnika, gracz roku 1994 i 1996 w Holandii.
Rangers rozegrali swój pierwszy mecz w europejskich pucharach 2 października 1956 r. Spotkanie miało miejsce w drugiej rundzie Pucharu Europy przeciwko francuskiemu OGC Nice i zakończyło się triumfem The Gers, którzy na własnym boisku wygrali 2-1, dzięki bramkom Maxa Murraya (pierwszy gol Rangers w Europie) i Billy Simpsona. Początek sezonu 1989/90 był fatalny – dwie porażki i tylko dziewięć punktów w pierwszych ośmiu meczach. Przełom nastąpił 4 listopada, gdy Rangers wygrali Old Firm Derby 1-0 po bramce... Mo Johnstona. Seria meczów bez porażki doprowadziła The Gers na pierwsze miejsce w tabeli i drugie z rzędu mistrzostwo. Było to jednak jedyne trofeum wywalczone w tym sezonie, ponieważ z Pucharu Szkocji Rangers wyeliminował Celtic, a finał Pucharu Ligi wygrał Aberdeen. Leicester City Football Club – angielski klub piłkarski z miasta Leicester, grający obecnie w drugiej lidze angielskiej – Football League Championship. Klub został założony w 1884 roku jako Leicester Fosse.
Leeds United Association Football Club – angielski klub piłkarski z siedzibą w Leeds w hrabstwie Yorkshire, rozgrywający swoje mecze na stadionie Elland Road. Klub ten powstał w 1919 roku jako kontynuator tradycji klubu Leeds City F.C. założonego w 1904 roku. Obecnie występuje w rozgrywkach 3. ligi angielskiej. Kolejny sezon był zarazem ostatnim pod wodzą Graeme'a Sounessa. Szkot odszedł 16 kwietnia 1991 r. i przeszedł do byłego klubu, Liverpoolu. Decyzja była tym bardziej zaskakująca, że rozgrywki ligowe wkraczały w decydującą fazę, ale Souness stwierdził, że "doszedł tak daleko, jak tylko mógł". Ostatecznie udało się wygrać ligę, trzeci raz z rzędu, dzięki zwycięstwu w ostatniej kolejce nad Aberdeen. Udało się zdobyć Puchar Ligi, ale Puchar Szkocji nadal pozostawał poza zasięgiem Rangers. Chelsea Football Club (wymowa: /ˈtʃɛlsiː/) – angielski klub piłkarski mający swoją siedzibę w zachodnim Londynie, w dzielnicy Hammersmith and Fulham. Został założony w 1905 roku, obecnie gra w Premier League i większość sezonów spędził w najwyższej klasie rozgrywkowej w Anglii. Chelsea była czterokrotnie mistrzem Anglii, sześć razy wygrała Puchar Anglii, cztery Puchar Ligi Angielskiej i dwukrotnie triumfowała w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów.
FBK Kaunas – litewski klub piłkarski z siedzibą w Kownie. Został założony w 1960 roku. W 2009 roku przez konflikt z federacją LFF został zdegradowany do trzeciej ligi, jednak szybko awansował do drugiej ligi, gdzie w 2010 roku wygrał wszystkie 27 spotkań i w 2011 roku będzie grać w A Lyga. Czas prowadzenia Rangers przez Sounessa był niezapomniany. Klub zaczął odnosić sukcesy i znów stał się najlepszym szkockim klubem. Jednak nie wszyscy kibice byli zadowoleni działaniami menedżera. Sprowadzanie wielu Anglików, a przede wszystkim Mo Johnstona nie przysporzyło mu sympatii. Wielu fanów długo nie mogło zrozumieć, dlaczego Szkot nagle odszedł do Liverpoolu. Nie można zapominać o tym, że Souness w Rangers był także piłkarzem, ale wyróżniał się głównie kontuzjami i kartkami – już w pierwszym meczu po 34 minutach musiał opuścić boisko po dwóch żółtych kartkach. Mimo wszystko trzeba oddać mu, że wyciągnął klub z zapaści i był jedną z najciekawszych postaci na trenerskim stołku w Rangers. FC Parma (właśc. Parma Football Club SpA) – włoski klub piłkarski, grający obecnie w Serie A i mający siedzibę w Parmie. Swoje domowe mecze rozgrywa na stadionie Stadio Ennio Tardini, który może pomieścić niespełna 30 tysięcy widzów. Założony 27 lipca 1913 jako Verdi FC. Nazwa klubu była hołdem ku czci Giuseppe Verdiego, znanego kompozytora, który urodził się w tym mieście. Pod koniec tego samego roku klub zmienił nazwę na Parma FC. Do lat sześćdziesiątych klub balansował między Serie B a Serie C, by ostatecznie pod koniec dekady z niej spaść. Pobyt klubu, już pod nazwą Parma A.C., w niższych ligach trwał do lat osiemdziesiątych, gdy klub zaczął trenować Arrigo Sacchi, który awansował z Parmą do drugiej ligi. W 1990 trenerem zespołu został Nevio Scala, z którym zespół awansował do Serie A. Rozpoczął tym samym bardzo udaną dekadę dla klubu. W owym czasie w Parmie grali tacy piłkarze, jak: Fabio Cannavaro, Enrico Chiesa, Gianluigi Buffon czy Gianfranco Zola. W 2004 roku nazwa klubu została zmieniona powtórnie na Parma F.C.
Górnik Zabrze – polski klub sportowy, założony 14 grudnia 1948 roku w Zabrzu, 14-krotny mistrz Polski, 6-krotny zdobywca Pucharu Polski. Aktualnie klub zajmuje 4 miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy. Kadencja SmithaDziewiątym menedżerem Rangers został Walter Smith, który pracował w klubie przez poprzednie lata, jako asystent Graeme'a Sounessa. Smith został pierwszym szkoleniowcem The Gers 19 kwietnia 1991 r., dzień przed ważnym meczem z St. Mirren. 3 zwycięstwa w ostatnich czterech meczach dały pierwszy z sześciu tytułów mistrzowskich za kadencji Smitha. Giovanni van Bronckhorst (ur. 5 lutego 1975 w Rotterdamie) – były holenderski piłkarz. Grał na pozycji lewego obrońcy i pomocnika, były reprezentant Holandii.
Everton Football Club – angielski klub piłkarski założony w 1878 roku w Liverpoolu, w dzielnicy Everton. Od 1954 nieprzerwanie gra w Premier League. Everton jest jednym z 12 klubów – założycieli angielskiej ekstraklasy w 1888 roku. Sezon 2009/10 jest 107. sezonem drużyny w ekstraklasie. W swoim pierwszym pełnym sezonie Smith dokonał sporych zmian w kadrze. Nowym asystentem został Archie Knox. Sprzedano Trevora Smitha do Olympique Marsylia za ponad 5,5 mln funtów. Odeszli także Chris Woods, Mo Johnston, Mark Walters. Na Ibrox przybyli Andy Goram, Alexei Michailichenko, Stuart McCall i David Robertson. Wygranie czwartego z rzędu tytułu mistrzowskiego, po raz pierwszy od ponad 60 lat, było efektem zgromadzenia 72 punktów, strzeleniu 101 bramek i wygraniu 19 z 22 wyjazdowych spotkań. Doskonała dyspozycja była kontynuowana w Pucharze Szkocji, który udało się zdobyć po 11 latach. Olympique Marsylia, oficj. Olympique de Marsille, skr. OM – francuski klub piłkarski z siedzibą w Marsylii, grający obecnie we francuskiej Ligue 1. Założony 12 grudnia 1899, od 1932 nieprzerwanie występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej we Francji. Swoje domowe mecze rozgrywa na Stade Vélodrome, mogącym pomieścić niespełna 61 tysięcy widzów. Zespół należy do najbardziej utytułowanych w kraju. Dziesięć razy wywalczył Mistrzostwo Francji, tyle samo razy zdobywał Puchar Francji. W tabeli wszech czasów ligi francuskiej zajmuje 1. miejsce. Olympique osiągał także sukcesy w europejskich pucharach: wygrał Ligę Mistrzów w 1993 oraz zdobył Puchar Intertoto w 2005. Trenerem drużyny jest były zawodnik klubu i reprezentacji Francji Didier Deschamps, natomiast funkcję kapitana pełni Mamadou Niang.
Puchar Miast Targowych (ang. Inter-Cities Fairs Cup) – europejskie klubowe rozgrywki piłkarskie, organizowane w latach 1955–1971. Utworzone zostały w celu promocji targów międzynarodowych – w turnieju startowały początkowo drużyny reprezentujące miasta targowe. Z czasem dołączyły do nich również zespoły zajmujące wysokie pozycje w ligach krajowych, nieuprawnione do startu w Pucharze Europy. W 1971 roku w jego miejsce utworzono Puchar UEFA. Europejska Federacja Piłkarska nie uznaje jednak Pucharu Miast Targowych za jej oficjalny turniej, a tym samym Pucharu UEFA za jego bezpośrednią kontynuację. Sezon 1992/93 był jednym z najbardziej udanych w historii klubu. Oprócz zdobycia potrójnej korony, Rangers byli o krok od finału Ligi Mistrzów. W rundach eliminacyjnych The Gers wyeliminowali duński Lyngby i Leeds United. Następnie w fazie grupowej Rangers wygrali dwa mecze i cztery zremisowali. Mimo bycia niepokonanym do finału Champions League awansowała Marsylia, wyprzedzając Rangers o 1 punkt. Po zakończeniu rozgrywek okazało się, że Marsylia "nieczysto" zdobyła tytuł, ale nie wykazano nieprawidłowości w meczach z mistrzami Szkocji. Dinamo Moskwa (ros. Футбольный клуб «Динамо» Москва, Futbolnyj Kłub "Dinamo" Moskwa) – rosyjski klub sportowy z siedzibą w Moskwie, znany głównie z sekcji piłki nożnej i hokeja na lodzie (artykuł opisuje klub piłkarski), w sezonie 2006 drużyna piłkarzy występuje w Premier Lidze. W czasach Związku Radzieckiego klub podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.
Neil Docherty McCann (ur. 8 listopada 1974 roku, Greenock, Szkocja) - były piłkarz szkocki, występujący na pozycji pomocnika, bądź skrzydłowego. Ostatnim jego klubem w karierze był grający w Scottish Premier League, Falkirk F.C.. W następnym sezonie Rangers zdobyli szóste, kolejne Mistrzostwo i Puchar Ligi. Na drodze do potrójnej korony stanął zespół Dundee United. Zespół, który w lidze wygrał tylko 11 na 44 mecze i w każdym z ostatnich sześciu tracił bramkę, wygrał z Rangers 1-0. Było to bardzo dziwne zakończenie sezonu. Sezon 1994/95 zaczął się od dwóch poważnych zakupów. Ekipę Mistrza Szkocji zasilili Brian Laudrup (2,4 mln funtów) i Basile Boli (2,7 mln). O ile Duńczyk stał się ulubieńcem kibiców i został w Glasgow przez cztery lata, to Francuz odszedł juz po roku, gdyż zupełnie nie pasował do szkockiego stylu gry. Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.
Rangers F.C. jest najbardziej utytułowanym klubem piłkarskim na świecie. The Gers triumfowali w rozgrywkach ligowych 53 razy, , a w Pucharze Ligi Szkockiej - 26 razy. Oba te osiągnięcia są rekordami na skalę światową. Light Blues stali się także pierwszym klubem, który przekroczył barierę 50 tytułów mistrzowskich. Rangers nie mają sobie równych w klasyfikacji zdobytych krajowych potrójnych koron (Liga, Puchar, Puchar Ligi w jednym sezonie) - klub z Glasgow sztuki tej dokonał siedmiokrotnie . Mimo wydania tak dużych pieniędzy, Rangers słabo zaprezentowali się na arenie europejskiej. Szybkie odpadnięcie dla wielu oznaczało nieudany sezon. Dodatkowo w krajowych pucharach Rangers musieli szybko uznać wyższość rywali. W lidze The Gers nie mieli równych i z przewagą 15 punktów nad Motherwell siódmy raz z rzędu wygrali ligę. Heart of Midlothian Football Club – szkocki zawodowy klub piłkarski z siedzibą w Edynburgu, założony w 1874. Czterokrotny mistrz Szkocji, czterokrotny zdobywca Pucharu Ligi, sześciokrotny zdobywca Pucharu Szkocji oraz ćwierćfinalista Pucharu UEFA. Lokalny rywal Hibernian F.C.. Zespół posiada rozbudowaną sieć fanklubów.
ACF Fiorentina (znany jako Fiorentina) – włoski klub piłkarski założony 26 sierpnia 1926 roku jako AC Fiorentina. Zespół ma siedzibę we Florencji, od sezonu 2004/2005 nieprzerwanie występuje w rozgrywkach Serie A. Rangers wygrali mistrzostwo w sezonie 1995/96 dzięki nowo pozyskanemu za 4,3 mln funtów Anglikowi. Był nim Paul Gascoigne i został zatrudniony 10 lipca 1995 r. z Lazio Rzym. Już w pierwszym meczu derbowym Gacoigne zdobył bramkę i The Gers wygrali 2-0. Postać Paula wniosła do całej ligi sporo ożywienia. 30 grudnia 1995 r. miał miejsce zabawny incydent. W trakcie ligowego meczu z Hibernian sędziemu, Dougiemu Smithowi wypadła z kieszeni żółta kartka. Gascoigne podając mu ją udał, że karze sędziego pokazując mu żółty kartonik. Smitha to nie bawiło i po chwili ukarał Anglika kartką. Arthur Johannes Numan (ur. 14 grudnia 1969 w Heemskerk) – holenderski piłkarz występujący na pozycji obrońcy. Obecnie jest menedżerem reprezentacji Holandii B.
Graeme James Souness (ur. 6 maja 1953 w Edynburgu) – były piłkarz szkocki grający na pozycji ofensywnego pomocnika, a obecnie piłkarski trener. Podczas kariery piłkarskiej mierzył 180 cm wzrostu, ważył 75 kg. Tytuł mistrzowski udało się wygrać w przedostatniej kolejce sezonu. Mimo prowadzenia Aberdeen 1-0, Paul Gascoigne zdobył hat-tricka zapewniając klubowi ósme mistrzostwo z rzędu. Dodatkowo Rangers zdobyli Puchar Szkocji, gromiąc Hearts w finale 5-1, dzięki dwóm bramkom Laudrupa i hat-trickowi Gordona Durie. W sezonie 1996/97 Rangers wyrównali rekord Celticu z przełomu lat 60. i 70. wygrywając dziewiąty tytuł Mistrza Szkocji z rzędu. Nie udało się obronić Pucharu Szkocji (porażka w ćwierćfinale 0-2 z Celticiem), ale finałowe zwycięstwo 4-3 z Hearts dało Puchar Ligi. Klęską zakończył się występ w Lidze Mistrzów. Mimo wyeliminowania Ałanii Władykaukaz, w fazie grupowej Rangers zdobyli zaledwie 3 punkty w 6 meczach. Terence Ian "Terry" Butcher (ur. 28 grudnia 1958 w Singapurze) – angielski piłkarz grający na pozycji obrońcy. Występował w takich klubach jak Ipswich Town czy Rangers. Wielokrotny reprezentant Anglii, trzykrotny uczestnik Mistrzostw Świata. Obecnie pracuje jako trener. Od stycznia 2009 roku jest szkoleniowcem Inverness Caledonian Thistle.
Charles Richard Gough (ur. 5 kwietnia 1962 w Sztokholmie) – były piłkarz szkocki grający na pozycji obrońcy. Podczas kariery piłkarskiej mierzył 183 cm wzrostu, ważył 76 kg. Sezon 1997/98 był ostatnim dla Waltera Smitha. Drużynie nie udało zdobyć się 10 mistrzostwa z rzędu. Zakupiony latem Marco Negri dał drużynie ogromny impuls. W pierwszych 10 meczach w lidze Włoch zdobył aż 23 bramki, w każdym z nich strzelając minimum jedną. Oświadczenie Waltera Smitha w trakcie rozgrywek, że po sezonie odchodzi załamało zespół. Rangers zdobyli 72 punkty, dwa mniej od Celticu i utracili mistrzostwo w ostatniej kolejce sezonu. Airdrieonians FC – założony w 1878 roku szkocki klub piłkarski. Został rozwiązany 1 maja 2002 roku. W miejsce klubu powstała drużyna Airdrie United F.C.
Rangers zakończyli sezon bez trofeów po raz pierwszy od dwunastu lat, gdyż w Pucharze Ligi zostali wyeliminowani przez Dundee United, a finał Pucharu Szkocji przegrali z Hearts. W Lidze Mistrzów The Gers odpadli w pierwszej rundzie przegrywając oba mecze ze Strasbourgiem. Smith odszedł do Evertonu, a ważni zawodnicy, jak Brian Laudrup, Ally McCoist, Ian Durrant czy kapitan Richard Gough. Era Małego Generała1 czerwca 1998 r. Dick Advocaat, nazywany Małym Generałem, stał się 10 menedżerem Rangers i pierwszym spoza Szkocji. Holender otrzymał ogromne środki finansowe, jednak sukcesy w Szkocji nie przełożyły się na osiągnięcia na arenie międzynarodowej. Polityka transferowa polegająca na wydawaniu dużych pieniędzy pozostawiła spory dług w kasie klubu, który nie został do dziś spłacony. Za czasów Advocaata w Auchenhowie kosztem 14 mln funtów powstał nowy ośrodek treningowy – Murray Park. W swoim pierwszym sezonie, będącym inauguracją Scottish Premier League, Advocaat wydał ponad 36 mln funtów na nowych piłkarzy. Niektórzy, jak Arthur Numan czy Giovanni van Bronckhorst okazali się strzałem w dziesiątkę. Inni – chociażby Claudio Reyna – niekoniecznie. Jednak początkowo duże wydatki opłaciły się, gdyż Rangers odzyskali Mistrzostwo Szkocji (tytuł został zdobyty na Celtic Park po wygranej w Old Firm Derby 3-0.), a także wygrali Puchar Szkocji (wygrana z Celticiem 1-0) i Puchar Ligi (2-1 z St. Johnstone). W kolejnym sezonie Rangers kolejny raz zdobyli Mistrzostwo, dokładając Puchar Szkocji. Udało się również awansować do fazy grupowej Ligi Mistrzów po wyeliminowaniu włoskiej Parmy. Trzeci sezon pod wodzą Advocaata Rangers rozpoczynali mając na koncie wygrane 5 z 6 trofeów jakie były do zdobycia na krajowym podwórku przez ostatnie dwa lata. Mimo, iż klub ponownie awansował do Ligi Mistrzów i był o krok od awansu do 1/8 finału, dobra dyspozycja nie przełożyła się na występy w lidze. Nie udało się trzeci raz z rzędu triumfować w SPL, a mistrzostwo zdobył Celtic. Kupno Tore Andre Flo i Ronalda de Boera za odpowiednio – 12 i 4,5 mln funtów jeszcze bardziej pogorszyły stan finansowy klubu. Początek czwartego sezonu Advocaata nie był udany. Szybkie odpadnięcie z Ligi Mistrzów i przeciętne wyniki w lidze, sprawiły, że Holender zrezygnował z funkcji menedżera w grudniu 2001 r i objął stanowisko dyrektora piłkarskiego w Rangers, które jednak opuścił po zaledwie 11 miesiącach. Finansowy kac pod wodzą McLeishaMurray zatrudnił byłego obrońcę Aberdeen, Alexa McLeisha, jako jedenastego menedżera w historii w dniu 11 grudnia 2001 r. W swoim pierwszym sezonie, który rozpoczął jeszcze Dick Advocaat, McLeish wygrał dwa krajowe puchary. W kolejnym sezonie, pierwszym pełnym dla McLeisha, Rangers zdobyli po raz siódmy w historii potrójną koronę. Mistrzostwo Szkocji wygrane zostało w niesamowitych okolicznościach. Dzięki zwycięstwu 6-1 nad Dunfermline (przy triumfie Celticu "tylko" 4-0) The Gers wyprzedzili Celtic różnicą bramek. Zwycięstwo z Celtikiem w finale Pucharu Ligi i Dundee w finale Pucharu Szkocji zakończyło pełen sukcesów sezon. Następny sezon był bardzo trudny dla McLeisha. Rangers musieli pozbyć się kilku ważnych zawodników. Ibrox opuścili – Neil McCann, Lorenzo Amoruso i kapitan Barry Ferguson. Szkoleniowiec The Gers mógł sobie pozwolić jedynie na transfery bezgotówkowe. Efektem takiego działania, mimo bardzo dobrego startu w lidze i awansu do fazy grupowej Ligi Mistrzów, był brak trofeów na zakończenie sezonu. Dodatkowym ciosem było przegranie wszystkich pięciu pojedynków z Celticiem. Sezon 2004/05 rozpoczął się od szybkiego odpadnięcia z Ligi Mistrzów i utraty kilku ważnych punktów w ligowej tabeli. Pomimo porażki w ostatnich derbach Glasgow na pięć kolejek przed zakończeniem rozgrywek do ostatniego meczu Rangers przystępowali ze stratą tylko 2 punktów. Przegrana Celticu w ostatnich minutach z Motherwell i jednoczesny triumf Rangers nad Hibernian, dały The Gers 51. w historii Mistrzostwo Szkocji. Początek kolejnego sezonu był bardzo słaby. W ciągu pierwszych 17 kolejek The Gers wygrali zaledwie 6, notując w tym czasie serię 10 meczów bez zwycięstwa. Był to jeden z najgorszych okresów Rangers w historii. Mimo tak fatalnych występów na szkockich boiskach, podopieczni Alexa McLeisha nadspodziewanie dobrze radzili sobie w Lidze Mistrzów. Rangers zostali pierwszym szkockim klubem, który wywalczył awans do fazy play-off, a w 1/8 finału odpadł z Villareal dzięki bramkom wyjazdowym (2-2 w Glasgow, 1-1 w Hiszpanii). W zimowym okienku transferowym na Ibrox trafił Kris Boyd, który wniósł sporo ożywienia do gry The Gers i dzięki swoim bramkom dał drużynie wiele zwycięstw, a sobie zapewnił tytuł króla strzelców. Mimo ambitnej postawy w drugiej części sezonu Rangers zajęli dopiero trzecie miejsce w ligowej tabeli, nie zdobywając żadnego trofeum. Pod wodzą Paula LeGuenaFrancuski szkoleniowiec, będący 12 menedżerem Rangers zastąpił Alexa McLeisha po sezonie 2005/06. Od początku pracy w Glasgow Francuz zaskoczył kibiców. Z Glasgow wyjechali lubiani i utalentowani zawodnicy tacy, jak Peter Lovenkrands, Sotirios Kyrgiakos czy Ross McCormack. W ich miejsce przybyli wątpliwej klasy rodacy LeGuena, którzy już po kilku miesiącach opuścili Szkocję. Nowe rozgrywki rozpoczęły się niespodziewanie słabo dla Rangers. Remisy i porażki z niżej notowanymi rywalami spowodowały, że już na początku sezonu strata do Celticu była bardzo duża. Dodatkowo The Gers zostali wyeliminowani z Pucharu Ligi po zawstydzającej porażce na własnym boisku z drugoligowym St. Johnstone 0-2. Pocieszeniem dla kibiców nie były również mecze derbowe, gdyż te kończyły się wynikami 0-2 i 1-1. Rangers mogli zapomnieć o Mistrzostwie i musieli walczyć z Aberdeen i Hearts o wicemistrzostwo. Co ciekawe, The Gers lepiej radzili sobie w Pucharze UEFA, gdzie jako pierwszy klub ze Szkocji wyszli z grupy, awansując do 1/16 finału. Gwoździem do trumny LeGuena była otwarta kłótnia menedżera z idolem kibiców, Barrym Fergusonem. Francuz zarzucał kapitanowi małe zaangażowanie, a następnie pozbawił go opaski kapitana z powodów "dyscyplinarnych". 4 stycznia 2007 r. klub ogłosił, że kontrakt z Paulem LeGuenem został rozwiązany. Francuz stał się najkrócej pracującym menedżerem w historii Rangers. Tymczasowym trenerem został Ian Durrant. Powrót Smitha10 stycznia 2007 r. stanowisko menedżera Rangers objął dobrze znany z lat 90. Walter Smith. Dotychczasowy selekcjoner Reprezentacji Szkocji porzucił ją dla swojego ukochanego klubu. Smith skompletował sztab szkoleniowy – Ally McCoist został jego asystentem, a Kenny McDowall trenerem pierwszej drużyny. Priorytetem dla Smitha było obronienie drugiej pozycji w tabeli i zakwalifikowanie się do Ligi Mistrzów w następnym sezonie. Cel został osiągnięty. Kwalifikacje Rangers przeszli bardzo udanie eliminując kluby z byłej Jugosławii. W drugiej rundzie odpadła czarnogórska FK Zeta, a w trzeciej – FK Crvena zvezda Belgrad. Mimo zwycięstw w dwóch pierwszych meczach w fazie grupowej Rangers zajęli ostatecznie trzecią pozycję i weszli do Pucharu UEFA. Tam po wyeliminowaniu Panathinaikosu Ateny, Werderu Brema, Sportingu Lizbona i Fiorentiny The Gers stanęli przed szansą zdobycia europesjkiego trofeum. W finale jednak lepszy okazał się rosyjski Zenit St. Petersburg prowadzony przez Dicka Advocaata. Pocieszenie po przegranym finale miało przynieść długo wyczekiwane Mistrzostwo Szkocji. Mimo przewagi blisko 10 punktów nad Celticiem, The Bhoys odrobili straty i po raz trzeci z rzędu wygrali ligę. Na osłodę pozostał wygrany w marcu Puchar Ligi i w maju – Puchar Szkocji. Sezon 2008/09 rozpoczął się fatalnie. Rangers odpadli z europejskich pucharów przegrywając 1-2 w dwumeczu z FBK Kowno. Ta porażka miała nie tylko wymiar sportowy, ale także finansowy. Długi Rangers pogłębiły się jeszcze bardziej. Na szczęście, mimo straty 7 punktów na początku 2009 r. Rangers odrobili straty i w ostatniej kolejce zdobyli 52. Mistrzostwo Szkocji. Tydzień później na konto The Gers został zapisany 33. Puchar Szkocji. Do potrójnej korony zabrakło jedynie Pucharu Ligi. W finale tych rozgrywek Rangers ulegli Celticowi 0-2 po dogrywce. Co ważne, dzięki zwycięstwu w lidze Rangers zapewnili sobie start w fazie grupowej Ligi Mistrzów. W sezonie 2009/10 Rangers obronili Mistrzostwo Szkocji i po raz 53. w historii zdobyli tytuł. W marcu po wygranej 1-0 z St. Mirren na Ibrox trafiło kolejne trofeum – 26. Puchar Ligi. Do pełni szczęścia zabrakło Pucharu Szkocji (porażka w ćwierćfinale z późniejszym triumfatorem – Dundee United) i dobrych rezulatów na arenie europejskiej (tylko 2 punkty w fazie grupowej Ligi Mistrzów – najgorszy wynik w historii startów w Champions League). Mimo sukcesów w krajowych rozgrywkach dług klubu wzrósł do ok. 30 mln funtów i rozpoczęto poszukiwania nowego właściciela. Klubowe kolory i herbKlubowymi barwami są royal blue (królewki odcień niebieskiego), biały i czerwony. Pierwsze komplety strojów dla zawodników są niezmiennie w klubowych barwach – niebieska koszulka (często z białym lub czerwonym wykończeniem), białe spodenki (z niebieskim lub czerwonym wykończeniem) i czarne getry (z czerwonymi elementami). Czasem domowe stroje mogą mieć trochę inny wygląd, np. spodenki mogą być niebieskie, a getry czarno-białe. Podstawowy wygląd wyjazdowych strojów Rangers jest zupełnie inny. Dominującymi kolorami są biały i czerwony i w tych kolorach przeważnie jest projektowana koszulka. Spodenki mają przeważnie niebieski lub biały kolor. W ostatnich latach produkuje się także trzeci komplet strojów. Są one używane w przypadku, gdy stroje przeciwnika mają bardzo podobny wygląd. W poprzednich sezonach Rangers zaskakiwali pomysłami na projekt tych kompletów. W sezonie 2001/02 The Gers używali kontrowersyjnych pomarańczowych strojów. Sponsorzy i producenciOld Firm i sekciarstwoNajbardziej wyrazista rywalizacja pomiędzy dwoma klubami piłkarskimi mam miejsce w Glasgow. W stosunku do obu klubów używa się określenia Old Firm (Stare Firmy). Największe wsparcie dla Rangers płynie ze społeczności protestanckiej i unionistycznej. Pod koniec XIX wieku do Glasgow przybyło wielu imigrantów pochodzących z Irlandii. Czasy te przypadły na założenie oby klubów z Glasgow (Rangers w 1873, Celtic – w 1888). Rangers był od początku identyfikowany z miejscową, protestancką społecznością, natomiast Celtic zaczęli wspierać katolicy przybyli z Zielonej Wyspy. Za kadencji Graeme'a Sounesa, w 1989 r. do The Gers przybył nowo zakupiony zawodnik, były gracz Celticu, Mo Johnston – pierwszy piłkarz Rangers wyznania rzymskokatolickiego. Fani The Gers nie zaakceptowali Johnstona, gdyż mieli nadzieję, że w ich drużynie nigdy nie zagra katolik. W 1999 r. ówczesny wiceprezes Rangers, Donald Findlay został zmuszony do dymisji po tym jak został sfilmowany w trakcie śpiewania zakazanej piosenki "The Billy Boys" na spotkaniu organizowanym przez Rangers Supporters Club. W 2002 klub został skrytykowany za wprowadzenie trzeciego kompletu strojów dla zawodników, w kolorze pomarańczowym, ponieważ kolor ten jest związany z Orange Institution, organizacji protestanckiej mającej siedziby w Irlandii Północnej i Szkocji. Na Rangers padła fala krytyki, jednak klub tłumaczył się, że co roku musi zmieniać wygląd strojów i wybór takiego a nie innego wyglądu jest spowodowany względami czysto komercyjnymi. 12 kwietnia 2006 r. po meczach z Ligi Mistrzów z hiszpańskim Villareal, UEFA nałożyła na klub karę finansową w wysokości 8800 funtów za niewłaściwe zachowanie kibiców. Później Europejska Unia Piłkarska uznała, że kibice Rangers nie byli winni zajściom w Hiszpanii. Organ Odwoławczy UEFA podtrzymał pierwotną decyzję, zmuszając Rangers do zapłaty kary finansowej (13 500 funtów) i ostrzegając przed podobnymi wydarzeniami w przyszłości. Po niespełna trzech miesiącach Rangers, w powiązaniu z kilkoma klubami kibiców zapowiedzieli, że będą zgodni z trzema założeniami UEFA: Mimo tych środków UEFA ponownie ukarała Rangers (12 000 euro) po tym jak sfilmowane zostało sekciarskie zachowanie kilku kibiców po meczu Pucharu UEFA z Osasuną. Także zespół hiszpański został ukarany za braki w organizacji meczu i niewłaściwe zachowanie ich kibiców. Sekretarz Rangers Supporters Club ogłosił, że wybryki na stadionach są efektem działania mniejszości kibiców, odpornych na wszelkie prośby i zakazy. We wrześniu 2007 UEFA pochwaliła Rangers za działania zwalczające sekciarstwo. W 2008 kibice Rangers zaśpiewali "Famine Song" zawierającej kontrowersyjne słowa: "Głód się skończył. Dlaczego nie wróciliście do domu?" Klub wezwał fanów do zaprzestania wykonywania tego utworu i ostrzegł, że kibice nie przestrzegający zakazu zostaną aresztowani. Następnie utwór ten został uznany za rasistowski przez grupę "Show Racism the Red Card" (Pokaż rasizmowi czerwoną kartkę) i opisany jako "niegodny i rasistowski" przez prezesa Celticu, Johna Reida. Rangers Supporters Trust odrzucił krytykę Famine Song, twierdząc, że "Rasizm nie jest straszny, gdy jest skierowany do kibiców Celticu". W listopadzie 2008 kibic Rangers został skazany za śpiewanie "Famine Song" podczas meczu Kilmarnock – Rangers 9 listopada 2008 r. W lutym 2009 r. na trybunach Celtic Park również było słychać tę pieśń i zostało to odnotowane w raporcie pomeczowym przez delegata SPL. Eliminowanie sekciarstwaW ostatnim czasie zarówno Rangers jak i Celtic podjęły środki w celu zwalczenia sekciarstwa. Praca ze Szkockim Parlamentem, grupami kościelnymi, szkołami i innymi organizacjami społecznymi ma spowodować koniec śpiewania zakazanych piosenek, problemów z kibicami itp., wykorzystując zwiększoną kontrolę i nadzór. W sierpniu 2003 r. Rangers uruchomili kampanię "Pride Over Prejudice" (Duma ponad Uprzedzenie) na rzecz promowania integracji społecznej, zachęcającej kibiców do noszenia jedynie tradycyjnych klubowych barw, unikania obraźliwych pieśni, transparentów czy okrzyków. Wszystkie te założenia oraz wykaz dozwolonych piosenek zamieszczono w "Blue Guide" (Niebieski Poradnik), znanym jako "Wee Blue Book" (Malutka niebieska książeczka). Blue Guide został wydany w sierpniu 2007 i otrzymał ją każdy z 50 000 kibiców przybyłych na stadion. W 2005 r. Rangers i Celtic utworzyły "Old Firm Alliance" (Sojusz Starych Firm), inicjatywę mającą na celu edukowanie dzieci w kwestiach dotyczących zdrowia, odżywiania, a także sekciarstwa i rasizmu. Klubowa kampania "Follow With Pride" (Postępuj zgodnie z dumą) została zainaugurowana w 2007 r. i opierała się na poprzednich anty-rasistowskich kampaniach. W Rangers funkcjonuje także Komitet Monitorujący Rasism, który zajmuje się klubową polityką dotyczącą sekciarstwa i rasizmu. Klub, poprzez Rangers Study Centre wraz z Radą Miasta jest również zaangażowany w projekt "Ready To Learn". Cele projektu obejmują uświadomienie czym jest rasizm, sekciarstwo i uprzedzenia wśród młodych ludzi w Glasgow.
Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |