Raport Morgenthaua - Polski Serwis Naukowy

Raport Morgenthaua (en. Morgenthau Report) – raport amerykańskiej misji rządowej mającej na celu zbadanie traktowania Żydów w Polsce. Raport nazwany jest od nazwiska jednego z przewodniczących misji, Henry'ego Morgenthau Seniora. Misja została powołana po nagłośnieniu w prasie zachodniej takich incydentów jak pogrom lwowski czy masakra w Pińsku. Misja przebywała w Polsce w okresie 13 czerwca 1919 - 13 września 1919. Wyniki jej badań zostały opublikowane 3 października 1919 r. Komisja opisała osiem antysemickich drastycznych ekscesów (w tym ww. lwowski i piński) w wyniku których zginęło ok 200-300 Żydów.

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

Pogrom lwowski, 1918 – nazwą tą określa się rozruchy antyżydowskie we Lwowie 22-24 listopada 1918, wywołane przez część polskich żołnierzy, a także cywilów, prawdopodobnie chcących wziąć odwet na Żydach, za wspieranie wojsk Ukraińskich. Zachowane wspomnienia świadków, oraz dane z różnych źródeł podają zupełnie inny przebieg wydarzeń i tak odmienne liczby ofiar, że trudno jest jednoznacznie wyrokować o charakterze zajść.

Raport stwierdził, że w okresie od listopada 1918 do sierpnia 1919, na terenach polskich miało miejsce osiem większych ekscesów antyżydowskich (wymienionych w porządku chronologicznym): w Kielcach ("czterech Żydów zabitych wielu rannych"), we Lwowie ("sześdziesięciu czterech Żydów zabitych, poważne zniszczenia"), Pińsku, ("trzydziestu pięciu, rozstrzelanych po krótkiej dyskusji, bez żadnego sądu"), Lidzie ("30 Żydów zabitych"), Wilnie ("około sześćdziesięciu pięciu Żydów straciło życie"), Kolbuszowej ("ośmiu Żydów zostało zabitych"), Częstochowie ("pięciu Żydów, w tym spieszący na ratunek jednego z rannych lekarz, zostało śmiertelnie pobitych, wielu rannych") i Mińsku ("trzydziestu jeden Żydów zabitych"). W sumie, śmierć poniosło w nich ok 280 osób. Według raportu główną przyczyną zajść był rozpowszechniony w byłym zaborze rosyjskim antysemityzm ludności cywilnej i żołnierzy – głównych sprawców ekscesów. Raport podkreślił, że władze polskie, szczególnie wyższego szczebla – wojskowe i cywilne – nie były inicjatorem zajść, przeciwnie, starały się je poskromić.

Kolbuszowa – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, położone nad rzeką Nil, dopływem Przyrwy, na płaskowyżu Kotliny Sandomierskiej na skraju Puszczy Sandomierskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kolbuszowa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego.

Antysemityzm – antyspołeczne uprzedzenie, nienawiść, wrogość i dyskryminacja Żydów oraz osób pochodzenia żydowskiego, postrzeganych jako grupa religijna, etniczna lub rasowa. Ekstremalny antysemityzm głosiła ideologia niemieckiego nazizmu, doprowadzając do próby wyniszczenia narodu żydowskiego w okupowanej Europie.

Wypowiadając się krytycznie na temat postępowania lokalnych władz polskich w miejscowościach, w których doszło do zabójstw Żydów, raport Morgenthaua określa jednak nazywanie ich "pogromami" za niewłaściwe, zwracając uwagę, że określenie to jest trudne do precyzyjnego zdefiniowania. Używając w zamian określenia "ekscesy" Raport stwierdza, że wydarzenia te były inspirowane antysemityzmem żołnierzy "rozpalonym" podejrzeniami, że Żydzi współpracowali z bolszewikami lub (we Lwowie) Ukraińcami..

Przypisy

The use of the word "pogrom” has purposely been avoided, as the word is applied to everything from petty outrages to premeditated and carefully organized massacres. No fixed definition is generally understood. - Mission of The United States to Poland: Henry Morgenthau, Sr. report
In the three last cities [Lida, Wilno, Lwów] the anti-Semitic prejudice of the soldiers have been inflamed by the charge that the Jews were Bolsheviki while at Lemberg it was associated with the idea that the Jews were making common cause with the Ukrainians. These excesses were, therefore, political as well as anti-Semitic in character. Mission of The United States to Poland...

Zobacz w Wikiźródłach Raport Morgenthaua (en)