Ravi Shankar - Polski Serwis Naukowy

Pandit Ravi Shankar (dewanagari रवि शंकर, właśc. Rabindra Shankar Chowdhury, ur. 7 kwietnia 1920 w Varanasi) – indyjski kompozytor i wirtuoz gry na sitarze, jeden z najsłynniejszych muzyków indyjskich na świecie. Uprawia muzykę związaną z tradycją północnych Indii.

Dewanagari (देवनागरी, z sanskr. Devanāgarī; deva "bóg" + nagari "miasto") – pismo alfabetyczno-sylabiczne, używane w północnych, zachodnich i środkowych Indiach do zapisu kilkunastu języków z grupy języków indoaryjskich, m.in. sanskrytu, hindi, marathi, nepali.

Order Padma Bhushan (hindi पदम भूषण पुरस्‍कार) – indyjskie wysokie odznaczenie cywilne (order), przyznawane przez prezydenta Indii.

Życiorys

W dzieciństwie wraz młodszym bratem Uday Shankarem (tancerzem) i ojcem przeniósł się do Europy. W 1930 przeprowadził się do Paryża. W 1938 powrócił do Indii i zaczął kształcić się jako muzyk. Jego mistrzem był Ustad Baba Allauddin Khan.

W 1954 pierwszy raz publicznie wystąpił poza Indiami, grając na sitarze w Związku Radzieckim, a potem w Europie Zachodniej i w USA. Szerszej publiczności, zwłaszcza młodzieżowej, stał się znany szczególnie od czasu, kiedy członek grupy The Beatles, George Harrison zainteresował się grą na sitarze w 1965. Wskutek kontaktu z Harrisonem Ravi Shankar został zaproszony w 1967 do występu na festiwalu muzyki pop w Monterey w Kalifornii, jak również występował w Woodstock w 1969. 5 czerwca 1972 George Harrison i Ravi Shankar zostali uhonorowani przez UNICEF nagrodą "Child is Father to the Man" w podziękowaniu za ich wkład w pomoc dotkniętemu głodem Bangladeszowi.

Filharmonia Narodowa – państwowa instytucja kultury z siedzibą w Warszawie. Istnieje od 1901 roku. Cyklicznie organizuje festiwal Forum im. Witolda Lutosławskiego.

Pandit (dewanagari पण्डित, trl. paṇḍita, trb. pandita, uczony, tybet. pan-czen) - sanskrycki tytuł nadawany erudytom hinduistycznym, jak również indyjskim profesjonalistom w jakiejkolwiek dyscyplinie teoretycznej. Współczesnie niewielki procent braminów zostaje panditami. Spoczywa na nich obowiązek prezentowania wykładni z pism religijnych w sposób wiążący . Współcześnie holenderska Arja Samadź uznaje w funkcjach panditów kobiety . Bywali też tak tytułowani nauczyciele w Indiach Brytyjskich .

Ravi Shankar współpracował z wieloma muzykami zachodnimi, m.in. z Philipem Glassem, Yehudi Menuhinem, czy z wirtuozem fletu Jeanem Pierre'em Rampalem. Jest ambasadorem muzyki i kultury hinduskiej w świecie zachodnim. Dzięki niemu muzyka hinduska stała się znana i ceniona na całym świecie. Ravi Shankar raz odwiedził Polskę i dał jeden koncert w filharmonii w Warszawie (1989).

Norah Jones, właśc. Geetali Norah Jones Shankar, zmieniła nazwisko w wieku 16 lat (ur. 30 marca 1979 w Nowym Jorku) – piosenkarka i pianistka, jej debiutancki album Come Away With Me nagrany w jazzującym stylu z mieszanką soulu i folku zdobył 8 nagród Grammy i sprzedał się w liczbie ponad 18 milionów egzemplarzy na całym świecie.

Flet – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów wargowych. Zazwyczaj ma postać cienkiej, pustej w środku rurki (istnieją również flety o innych kształtach, np. okaryna).

Komponował ragi, muzykę filmową i baletową; stworzył także dwa koncerty na sitar.

Dzieci

Gdy Ravi Shankar miał 21 lat, ożenił się z 14-letnią córką swojego guru Ustad Baby Allauddina Khana, Annapurną Devi, która również gra na sitarze. Z tego małżeństwa miał syna, Shubhendrę Shankara (1942–1992), który był malarzem i sitarzystą.

Następnie związał się ze swoją promotorką koncertów w Ameryce, Sue Jones, z którego związku ma córkę Norah Jones.

Sitar – tradycyjny indyjsko-perski instrument muzyczny. Sitar ma długą historię. Posiada wielką popularność w regionie i jest często modyfikowany. Zasadniczo składa się z długiego gryfu, gruszkowato wypukłego pudła rezonansowego, najczęściej od sześciu do ośmiu strun melodycznych (dawniej jelitowych, dziś metalowych) szarpanych metalowym plektronem, oraz kilkunastu strun burdonowych (ich liczba podlega znacznym modyfikacjom w zależności od upodobań solisty). Struny burdonowe strojone są do tonacji utworu i choć niedostępne, grają rezonując ze sobą i strunami podstawowymi.

UNICEF (ang. United Nations International Children’s Emergency Fund, od 1953 United Nations Children’s Fund, pol. Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci) – organizacja będąca częścią systemu ONZ.

Później poślubił Sukanyę Kotiyan, z którą ma drugą córkę o imieniu Anoushka, urodzoną w 1981. Anoushka Shankar gra również na sitarze, występując zarówno wspólnie z ojcem, jak i osobno.

Ordery i odznaczenia

Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (2001)

Komandor Legii Honorowej (Francja, 2000)

Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)

Order Bharat Ratna (Indie, 1999)

Order Padma Vibhushan (Indie,1981)

Order Padma Bhushan (Indie, 1967)

Przypisy

Opus3artists.com: Ravi Shankar (ang.). [dostęp 3 maja 2010].
Findingdulcinea.com: Happy Birthday, Ravi Shankar, Renowned Indian Musician (ang.). [dostęp 3 maja 2010].

Linki zewnętrzne

Dyskografia

Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.

Order Imperium Brytyjskiego (ang. The Most Excellent Order of the British Empire) – Najwspanialszy Order Imperium Brytyjskiego - odznaczenie brytyjskie, ustanowione 4 czerwca 1917 r. przez Jerzego V. Motto orderu brzmi: For God and the Empire (ang. Za Boga i Imperium).