Rawicz - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w województwie wielkopolskim. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Rawicz – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim (siedziba władz powiatu), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rawicz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.

Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Ratusz budowano najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 21 044 mieszkańców.

Historia

Miasto założone w 1638 r. przez Adama Olbrachta Przyjemskiego na terenie jego wsi Sierakowo na tzw. "surowym korzeniu". Zasiedlone przez protestanckich emigrantów ze Śląska i z Czech ; protestanci dominowali w Rawiczu aż do I wojny światowej. W trakcie wielkiej wojny północnej w latach 1705-1706 Rawicz był przez kilka miesięcy siedzibą króla Szwecji Karola XII. W XVIII w. gwałtowny rozwój sukiennictwa (jeden z największych w Polsce ośrodków sukienniczych); całkowity upadek tej branży po wojnach napoleońskich. Od II rozbioru Polski w Królestwie Prus, 1807-1813 w Księstwie Warszawskim, następnie w Wlk. Ks. Poznańskim. Miasto garnizonowe, od 1884 r. siedziba powiatu. Od lat 30. XIX w. w budynkach skasowanego klasztoru franciszkanów więzienie. Od lat 40. XIX w. na miejscu zlikwidowanych wałów miejskich stworzono planty.

Parafia Chrystusa Króla i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Rawiczu – rzymskokatolicka parafia w Rawiczu, należy do dekanatu rawickiego archidiecezji poznańskiej. Została utworzona 21 marca 1867 jako pierwsza katolicka w mieście. Kościół parafialny został wybudowany w stylu neogotyckim w latach 1902-1907. Mieści się przy ulicy Wyszyńskiego.

Stefan Bobrowski, ps. Grabowski (ur. 17 stycznia 1840, zm. 12 kwietnia 1863) – polski działacz niepodległościowy, członek stronnictwa czerwonych, powstaniec styczniowy, członek Komitetu Centralnego Narodowego i Tymczasowego Rządu Narodowego.

Początek XVIII w. to "czarny" okres w dziejach Rawicza. Najpierw pożar, który wybuchł w 1701 r., później okupacja szwedzka w latach 1704-1705 (przebywał wówczas tutaj przez kilka miesięcy król Karol XII), przemarsze wojsk rosyjskich (1707), saskich (1733) dokonały dzieła zniszczenia. Jakby tego było mało, rawiczan zdziesiątkowała zaraza w latach 1710-1711. Około połowy XVIII w. miasto zaczęło odradzać się. Ukończona została budowa zamku (dziś nieistniejącego), a w latach 1753-1756 powstał okazały ratusz, na którym 1783 r. założono piorunochron, jeden z pierwszych na ziemiach polskich. W drugiej połowie XVIII w. Rawicz szybko rozwijał się. W dużej mierze wiązało się to z rozkwitem rzemiosła. Działało wówczas w mieście 1107 mistrzów w 83 zawodach. Skupiali się oni w cechach. Najważniejszym z nich był cech sukienniczy, założony w 1640 r. W ostatnich latach XVIII w. Rawicz zajmował pierwsze miejsce wśród wielkopolskich ośrodków tkactwa sukiennego. Rozwój rzemiosła oraz handlu przyczyniał się do bogacenia miasta i jego mieszkańców. Powstało wtedy wiele budynków mieszkalnych i zabudowań o charakterze przemysłowo-handlowym. Rawicz miał wówczas między innymi 74 wiatraki, 2 browary, gorzelnię, 3 farbiarnie, rzeźnię, cegielnię.

Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.

Wolny Kraj Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu a później królestwa Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.

Po drugim rozbiorze Polski ziemię rawicką zajęły Prusy. Na początku 1793 r. wojska pruskie wkroczyły do Rawicza, zaś 17 października zatrzymał się tu król Fryderyk Wilhelm II. Władze pruskie przystąpiły do organizacji zajętych ziem. Mimo kolejnych kataklizmów – pożarów w 1794 i w 1801 r., kiedy to spłonęła trzecia część miasta, Rawicz pozostawał drugim po Poznaniu ośrodkiem w Wielkopolsce pod względem liczby mieszkańców. Sytuacja jednak pogarszała się i w 1805 r. Rawicz na skutek zadłużenia przeszedł w ręce Prusaków.W wyniku traktatu pokojowego w Tylży Rawicz włączony został w 1807 r. do Księstwa Warszawskiego. Nowe władze miasta skupiły się na przywróceniu jego dawnej świetności gospodarczej. W krótkim czasie wzrosła produkcja sukna. Miasto zaczęło odbudowywać się po pożarach. Rozwój Rawicza przerwała jednak wojna Napoleona z Rosją. W 1812 r. do miasta wkroczył ze swym wojskiem brat Napoleona, król Westfalii Hieronim. Kongres wiedeński w 1815 r. przywrócił ponownie Prusom uprzednio zajęte ziemie, tak więc Rawicz znów znalazł się pod zaborem. Utworzone przez zaborcę Wielkie Księstwo Poznańskie, w skład którego weszła ziemia rawicka, mimo pozorów autonomii było integralną częścią Prus. Wiązało się to z napływem ludności śląskiej i niemieckiej, która począwszy od lat trzydziestych zaczęła w Rawiczu stanowić większość. Nowa sytuacja polityczna poważnie zmieniła także strukturę gospodarczą Rawicza. Odcięcie od rynków zbytu sukna na Wschodzie doprowadziło do stopniowego upadku najważniejszego rzemiosła – sukiennictwa. Wprawdzie w latach 1843-1845, dzięki dostawom dla garnizonów pruskich, Rawicz ponownie stał się największym ośrodkiem w Wielkopolsce, ale okres rozkwitu trwał krótko. Rawiccy sukiennicy zaczęli emigrować do powstających ośrodków włókienniczych w Zgierzu i Łodzi. Upadkowi rzemiosła towarzyszył natomiast szybki rozwój rolnictwa i hodowli. Wprowadzanie nowych maszyn i metod uprawy, uwłaszczenie chłopów to czynniki, które spowodowały, że na ziemi rawickiej zaczyna dominować rolnictwo. W pierwszej połowie XIX w. zauważyć można także początki kształtowania się w Rawiczu przemysłu. Najważniejszym zakładem była fabryka cygar i tytoniu, słynąca w całym Księstwie Poznańskim ze swoich wyrobów. W 1857 r. założono w Rawiczu drugą w Wielkopolsce gazownię miejską. Okres romantyzmu to lata walki Polaków o niepodległość. Wprawdzie powstanie listopadowe, Wiosna Ludów i powstanie styczniowe nie objęły swoim zasięgiem Rawicza, to jednak przebywali wówczas na tej ziemi ludzie zaangażowani w walkę narodowowyzwoleńczą. W 1831 i 1832 r. przebywał kilkakrotnie na ziemi rawickiej, goszcząc w Konarzewie, Adam Mickiewicz. W 1863 r. przybył tu przywódca powstania styczniowego, Stefan Bobrowski. Zginął on 12 kwietnia w lesie łaszczyńskim, w sprowokowanym przez przeciwników politycznych pojedynku. Grób Bobrowskiego znajduje się na cmentarzu w Łaszczynie. W 1886 r. władze pruskie dokonały nowego podziału administracyjnego Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Utworzono powiat rawicki, co miało duże znaczenie dla jego dalszego rozwoju społeczno-gospodarczego. Liczył on około 48 tysięcy mieszkańców i pod względem gęstości zaludnienia zajmował pierwsze miejsce w Wielkopolsce. Ziemia rawicka nadal miała głównie charakter rolniczy, przy czym przełom XIX i XX w. był szczytowym okresem rozwoju w gospodarce hodowlanej. Wzrastała hodowla bydła, trzody chlewnej, koni, powstały stowarzyszenia hodowców pszczół, gołębi pocztowych. Zmieniło się też oblicze wiejskiego przemysłu. Zniknęły zakłady związane z sukiennictwem, powstały natomiast mleczarnie, mączkarnie, torfiarnie. Pod koniec XIX w. Rawicz stał się ważnym ośrodkiem przemysłowym. Wybudowano nowe, wielkie zakłady przemysłowe. W mieście istniały fabryki cygar, tabaki, maszyn, wag, mebli, szczotek, papieru, torebek papierowych, drukarnie, browary, olejarnia, roszarnia, tartak. W 1891 r. rozpoczęto zakładanie wodociągów, zaś w 1911 r. – kanalizacji. Znacznie wzrosła liczba budynków mieszkalnych. Secesyjne kamienice są do dziś trwałym elementem pejzażu miasta.

Osadnictwo - całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (wg Z. Woźniaka)

Ratusz w Rawiczu - budynek z 1753 (data na belce stropowej w sieni na parterze). W sali posiedzeń 7 portretów z XVIII wieku: Jana III Sobieskiego, założyciela miasta Adama Przyjemskiego z planem erekcyjnym w ręce i późniejszych właścicieli miasta, Stanisława Kretkowskiego, M. A. Steinberga, Kostki, Jana i Katarzyny Sapiehów i Jana Mycielskiego. Cztery z tych portretów malował malarz rawicki G. S. Knoefvell 1780.

I wojna światowa przerwała okres rozwoju gospodarczego. Były to jednak lata, które obudziły nadzieje Polaków na zrzucenie jarzma niewoli. Kiedy wybuchło powstanie wielkopolskie, rawiczanie włączyli się do walki o niepodległość. Na ziemi rawickiej znajdowało się jedno z centrów powstania, tutaj też najdłużej trwały zacięte walki. Przywódcą powstania w Rawickiem był Ignacy Busza. Ostatecznie powiat rawicki znalazł się w obrębie państwa polskiego po prawie roku od zakończenia powstania – 17 stycznia 1920 r. W okresie międzywojennym Rawicz, mimo odpływu ludności niemieckiej, pozostawał miastem wielonarodowościowym i zróżnicowanym wyznaniowo. Najliczniejsza była społeczność katolicka, ale istnieli też ewangelicy oraz wyznawcy judaizmu i prawosławia. Rawickie w latach międzywojnia było regionem rolniczym. Powodowało to rozwój głównie przemysłu spożywczego, wśród którego najważniejszą rolę odgrywała wytwórczość cukrownicza, spirytusowa i młynarska. W samym Rawiczu istniało kilkadziesiąt fabryk różnych branż. Początkowo trzy, następnie dwie fabryki wódek i likierów dawały produkcję, stawiającą Rawicz w gonie największych ośrodków w Poznańskiem. Miasto rozsławiły także rawickie kiełbaski z fabryki konserw mięsnych Scholza. Znaczącą rolę odgrywały cztery zakłady metalowe. Istniały też m.in. fabryki karmelków, fortepianów i pianin, szczotek i pędzli, wyrobów koszykowych. W Rawiczu uruchomiono pierwszą w Polsce fabrykę papieru falistego i kartonów. 26 czerwca 1928 r. przyjechał do Rawicza prezydent Ignacy Mościcki. Wiele innych znanych osobistości przebywało w tych latach w mieście, niestety, nie zawsze z własnej woli. Słynne więzienie, utworzone przez Prusaków w 1827 r., stało się w okresie międzywojennym jednym z największych i najcięższych w Polsce. Rawicz był ważnym ośrodkiem oświatowym o znaczeniu ponadregionalnym. Oprócz szkół powszechnych istniały tu Państwowe Seminarium Nauczycielskie, Korpus Kadetów, dwa gimnazja. Szczególne znaczenie miał zwłaszcza Korpus Kadetów, który powstał jako trzeci w Polsce. Wybór Rawicza, stanowiącego zachodnią rubież Rzeczypospolitej, nie był przypadkowy – miasto odgrywało rolę strategiczną. Korpus Kadetów powstał w Rawiczu w 1925 r. Był to elitarny zakład o charakterze gimnazjum i liceum wojskowego, kształcący przyszłą kadrę oficerską. Szybko powiększająca się liczba kadetów spowodowała, że miasto podjęło w 1927 r. inicjatywę budowy okazałego gmachu szkolnego (dziś mieści się w nim szpital). Wychowankami Korpusu Kadetów w Rawiczu byli późniejsi dowódcy i członkowie elit intelektualnych.

Hodowla – zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych (np. doświadczalnych w nauce).

Powstanie wielkopolskie – zbrojne wystąpienie polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.

1 września 1939 r. wkroczył do Rawicza mały oddział niemiecki. W ratuszu nastąpiło przejęcie władzy przez okupanta i powołanie tymczasowego burmistrza. Jednak wobec nasilającej się strzelaniny, oddział wycofał się. Hitlerowcy zajęli ponownie miasto 5 września. Pierwsze egzekucje na ludności polskiej miały miejsce już w październiku 1939 r. W rawickim więzieniu w latach okupacji zamordowano około 1300 osób. 22 stycznia 1945 r. niespodziewany atak czołgów Armii Czerwonej zaskoczył Niemców. W popłochu wycofali się z miasta. Rawicz został wyzwolony, lecz nie oznaczało to wolności. Władzę sprawowała Komenda Wojenna Armii Czerwonej. W mieście przebywało do 1946 r. około 15 tysięcy Rosjan. Znowu ponurą sławę zyskało rawickie więzienie. Od wczesnego lata 1945 r. więziono tu byłych żołnierzy Armii Krajowej i działaczy opozycyjnych. Rawicz w latach 1945-1956 był jednym z największych i najcięższych więzień przez, które przewinęło się ponad 19 tysięcy więźniów politycznych, a liczba udokumentowanych ofiar reżimu wynosi 142 osoby. W Rawiczu byli więzieni liczni żołnierze Polski podziemnej, działacze niepodległościowi, prześladowani żołnierze PSZ na Zachodzie, m.in. Stanisław Skalski. Zmarł tam Kazimierz Pużak.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Prochowice (niem. Parchwitz) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie legnickim, nad rzeką Kaczawą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prochowice. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. legnickiego.

Po wyzwoleniu stan rolnictwa i przemysłu był katastrofalny. Przystąpiono do usuwania śladów zniszczeń wojennych. Nacjonalizacja zakładów oraz reforma rolna nie przyniosły spodziewanych efektów. Dopiero od połowy lat 50. nastąpił stopniowy rozwój. Najbardziej dynamiczny okres przypadł na przełom lat 60. i 70. Powstało wówczas wiele nowych zakładów, zmodernizowano infrastrukturę miasta, gwałtownie wzrosło budownictwo mieszkaniowe. Po reformie administracyjnej w połowie 1975 r. Rawicz znalazł się w granicach województwa leszczyńskiego, stając się jednym z najważniejszych jego ośrodków. Po reorganizacji państwa od stycznia 1999 r. Rawicz ponownie stał się siedzibą powiatu w tradycyjnych granicach ziemi rawickiej w województwie wielkopolskim.

Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie w powiecie ciechanowskim, zm. 2 października 1946 w Versoix pod Genewą) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.

Lubin (niem. Lüben) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu lubińskiego i gminy wiejskiej Lubin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa legnickiego. Jest to drugie miasto pod względem liczby mieszkańców (po Legnicy) w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym, piąte w województwie dolnośląskim i pięćdziesiąte w Polsce.

Wiąże się również z Rawiczem przysłowie "Kto nie ryzykuje w Rawiczu nie siedzi", które związane jest jak nie trudno się domyślić z tamtejszą placówką karną.

Zabytki

Ratusz w Rawiczu

Stare Miasto – do rejestru zabytków wpisany jest cały zespół, na który składają się

zabudowa, m.in.:

barokowy ratusz na Rynku

kościół neogotycki pw. Chrystusa Króla i Zwiastowania Najświętszej Marii Panny

kościół poewangelicki pw. św. Andrzeja Boboli

planty powstałe z przebudowania wałów obronnych – drugie pod względem wielkości w Polsce po krakowskich. 16 października 2003 r. nadano im imię Jana Pawła II

a przede wszystkim

Rawicz - stacja kolejowa w Rawiczu, w województwie wielkopolskim, w Polsce. Stacja kolejowa powstała z chwilą uruchomienia linii kolejowej Wrocław Główny - Poznań Główny. Pierwszy próbny kurs lokomotywy parowej odbył się 27 września 1856 roku, a pierwszy regularny kurs składu 27 października 1856 r. Uroczyste otwarcie linii 29 października 1856 r.

Reżim także reżym(fr. Régime - porządek) — popularnie, używany w znaczeniu pejoratywnym rząd, władza, system władzy, zwłaszcza nielegalny, nieuznawany, bezprawny, pochodzący z uzurpacji.

układ urbanistyczny – wszystkie ulice na Starym Mieście krzyżując się tworzą kąty proste

Do II wojny światowej znajdowała się tutaj okazała synagoga, która została zburzona przez Niemców w 1940 r. Obecnie na jej miejscu znajduje się parking, na którym zaznaczono zarys fundamentów synagogi.

III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Danią, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym wspólnoty jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.

synagoga w Rawiczu

Kościoły

Obecnie na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Kościół Rzymskokatolicki

Parafia Chrystusa Króla i Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Rawiczu

Parafia św. Andrzeja Apostoła w Rawiczu-Sarnowie

Parafia św. Andrzeja Boboli w Rawiczu

Kościół Ewangelicko-Augsburski

Zbór ewangelicko-augsburski w Rawiczu - Parafia Ewangelicko-Augsburska w Lesznie

Przemysł

Przemysł metalowy (Należące do koncernu Honeywell Zakłady Urządzeń Gazowniczych Gazomet, Odlewnia Żeliwa, DBP Ltd., Ferrpol KTM, w dzielnicy Sarnowa zakłady mechaniczne "POLMECH", Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów RAWAG Sp. z o.o., Spółdzielnia Inwalidów Rozwój)

Parafia Świętego Andrzeja Apostoła w Rawiczu-Sarnowie – rzymskokatolicka parafia w Rawiczu, należy do dekanatu rawickiego archidiecezji poznańskiej. Została utworzona w 1421. Obejmuje wschodnią cześć miasta - Sarnowę. Kościół parafialny barokowy zbudowany 1718,wieża z 1769, otoczony murem z barokową bramą z 1741. Mieści się przy ulicy Kilińskiego.

Cmentarz żydowski w Rawiczu - kirkut mieści się przy ulicy Sierakowskiej. Powstał w XIX stuleciu. Ostatni pogrzeb miał miejsce w 1936 roku. W czasie okupacji naziści doszczętnie zdewastowali nekropolię. Obecnie nie ma śladu po macewach.

Przemysł papierniczy (zakłady Rawibox SA, dawna papiernia)

Przemysł drzewny (tartak Rawicz)

Przemysł spożywczy (Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Rawiczu, dawniej też młyn)

Przemysł energetyczny (ciepłownia "Winiary")

Przemysł paliwowy (PHUP PIEPRZYK)

Niegdyś ważną gałęzią przemysłu rawickiego był przemysł odzieżowy np. Zakłady Modena oraz (po 1990 roku) PPUH Aladan oraz zakłady odzieżowe "RAWI". Przy Zakładzie Karnym nieprzerwanie od 1966 r. działa Gospodarstwo Pomocnicze Zakład Produkcyjny przy Zakładzie Karnym w Rawiczu. Przedmiotem działalności Gospodarstwa Pomocniczego jest produkcja mebli biurowych, sądowych, wyrobów metalowych i kwaterunkowych, kartonów oraz świadczenie usług introligatorskich. Ponadto w podrawickich miejscowościach swe siedziby znalazły: notowana na WGPW spółka z Grąbkowa - Polski Koncern Mięsny "Duda" SA, zakład produkcji kostki brukowej ZPB "Kaczmarek" oraz Fermy Drobiu Woźniak Sp. z o.o. z Żylic - największe tego typu przedsiębiorstwo w kraju. Do liczących się przedstawicieli branży przetwórstwa spożywczego należą również: Zakłady Mięsne Salus Sp. z o.o., Zakłady Mięsne Majerowicz Sp. z o.o. oraz należąca do koncernu Pfeiffer und Langen Cukrownia Miejska Górka SA.

Adam Bernard Mickiewicz , zm. , a nawet za jednego z największych na skalę . Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek , zarówno w ojczyźnie jak i w Europie zachodniej porównywany do . W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

W związku z faktem, iż pomiędzy Rawiczem, a Gostyniem zalegają jedne z największych, perspektywicznych pokładów węgla brunatnego (wielkość złożna szacowana jest na 1,7mld ton) prawdopodobnym może być w przyszłości rozwój przemysłu wydobywczego. Prace w tym kierunku prowadzi między innymi Kopalnia Węgla Brunatnego KONIN SA.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności na przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jak o działalność przemysłową produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.

Dodatkowo w gminie Rawicz zakończono pomiary wietrzności, które potwierdziły bardzo dobre warunki panujące w gminie i powiecie do rozwoju Energetyki Odnawialnej. Pierwsza z planowanych kilku zespołów farm wiatrowych powstanie w roku 2012.

Transport

Cztery linie autobusowe MZK, PKS, stacja PKP przy linii Poznań – Wrocław (w 1996 zamknięto dla ruchu pasażerskiego linię Rawicz – Kobylin, a w 1991 Rawicz – Legnica). Krzyżują się tu drogi krajowe:

nr 5: Świecie – Poznań – Leszno – Rawicz – Wrocław – Lubawka

nr 36: Prochowice – Lubin – Rawicz – Krotoszyn – Ostrów Wielkopolski

Wykonany przez nieznanych entuzjastów serialu "Czterej pancerni i pies" z Rawicza drewniany czołg "Rudy". Zdjęcie z 1970 r.

Sport

RKS Kolejarz Rawicz – żużel

RSC BIKE - Rawickie Stowarzyszenie Cyklistów BIKE

KP Rawia Rawicz – piłka nożna

RKKS Rawia Rawicz - koszykówka

Korona Rawbud Rawicz

RKS Pavart – speedrower

UPKS Wodnik Rawicz - pływanie

UKS Olimp Rawicz - koszykówka

MUKS Kadet Rawicz - lekkaatletyka

Rudy to nazwa fikcyjnego czołgu, w którym walczyli główni bohaterowie powieści Janusza Przymanowskiego oraz serialu telewizyjnego pod tytułem Czterej pancerni i pies. Czołg ten nosił numer taktyczny 102.

Październik – dziesiąty miesiąc w roku, wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego, ma 31 dni. Jest najdłuższym miesiącem w roku kalendarzowym, ponieważ wypada wtedy zmiana z czasu letniego na zimowy (jest dłuższy o jedną godzinę od pozostałych 31-dniowych miesięcy). Nazwa miesiąca (wg Brücknera) (dawniej również paździerzec) pochodzi od słowa paździerze oznaczającego "odpadki od lnu lub konopi". Obok tego funkcjonowały również nazwy: paździerzec, paździerzeń, pościernik, a także winnik (por. starogermańska nazwa miesiąca Weinmond).