Raymond Collishaw - Polski Serwis Naukowy

Raymond Collishaw (ur. 22 listopada 1893 w Nanaimo w Kolumbii Brytyjskiej, zm. 28 września 1976) - kanadyjski pilot myśliwski, jeden z największych asów myśliwskich okresu I wojny światowej. Autor 61 zwycięstw powietrznych.

W 1908 roku jako 15-latek wstąpił do kanadyjskich wojsk ochrony łowisk rybnych. Służbę rozpoczynał jako majtek, by siedem lat później dojść do stopnia pierwszego oficera. W 1911 roku brał udział w wyprawie polarnej pod kierownictwem Vilhjalmura Stefanssona na Arktykę. W 1915 wstąpił do Służby Powietrznej Marynarki Królewskiej.

Sopwith Triplane – (ang. trójpłatowiec) brytyjski jednomiejscowy myśliwiec z okresu I wojny światowej w układzie trójpłatowca zbudowany przez Sopwith Aviation Company. Popularne nazwy tych maszyn to Tripe oraz Tripehound.

Order Łaźni, (ang. The Most Honourable Order of the Bath) – brytyjskie odznaczenie wprowadzone przez króla Jerzego I 18 maja 1725, aczkolwiek początków odznaczenia szukać należy w średniowieczu, prawdopodobnie nie wcześniej niż 1128. Nazwa odznaczenia pochodzi z rycerskiego ceremoniału, na który składały się post, modły i kąpiel poprzedzające dzień pasowania. Order Łaźni otrzymują monarcha, książę Walii i dekorowani w trzech klasach: Krzyż Wielki (GCB), Krzyż Komandorski (KCB lub DCB) i Krzyż Towarzyski (CB). Istnieją dwie kategorie orderu cywilna (w formie owalnego medalionu) i wojskowa (w formie krzyża).

W czasie I wojny światowej początkowo jako pilot pomagał eskortować bombowce, a od lutego 1917 służył w 3 Dywizjonie. Podczas wojny zasłynął jako dowódca słynnego 10 Dywizjonu, zwanego też jako "Czarna Eskadra" (Black Flight) lub "Czarny Klucz". To właśnie walcząc w jego szeregach od kwietnia 1917 roku Raymond Collishaw zapisał się w historii jako jeden z najlepszych asów myśliwskich I wojny światowej. "Czarną Eskadrą" nazywano formację pięciu pilotów (Collishaw, E. Reid, J. E. Sharman, G. E. Nash i M. Alexander).

Distinguished Service Cross (DSC) (pol. Krzyż za Wybitną Służbę) - trzecie najwyższe (po Krzyżu Wiktorii i Conspicuous Gallantry Cross) brytyjskie odznaczenie wojskowe, przyznawane za odwagę w działaniach na morzu lub oficerom marynarki.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Raymond Collishaw gdy trafił do 10 Dywizjonu wyposażonego w trójpłatowy samolot Sopwith Triplane, ten tak przypadł mu do gustu, że latając jako dowódca eskadry przemalował elementy samolotu na czarno i wkrótce piloci dowodzonej przez niego eskadry uczynili tak samo. Każdy samolot otrzymał indywidualną nazwę z przedrostkiem „Black” (Czarny) w ten sposób powstała „Czarna Eskadra”. Wszyscy latali na samolotach Sopwith Triplane i wszyscy mieli charakterystyczne czarne obudowy silników, czarne koła i kadłuby, na których napisano na biało: Black Maria ("Czarna Maria" - Collishaw), Black Death ("Czarna Śmierć" - Sharman), Black Sheep ("Czarna Owca" - Nash), Black Roger ("Czarny Roger" - Reid) oraz Black Prince ("Czarny Książę" - Alexander). W sumie "Czarna Eskadra" zestrzeliła w ciągu 4 miesięcy 87 wrogich samolotów.

Order Świętej Anny był od r. 1735 do 1797 orderem domowym i orderem zasługi holsztyńskiej dynastii Schleswig-Holstein-Gottorp panującej w księstwie Gottorf, w Szwecji oraz w r. 1762 i ponownie od 1796 w Imperium Rosyjskim. W roku 1797 car Paweł I wcielił go do systemu orderów carskich jako Opдeнъ cв. Aнны i przydzielił mu najniższe miejsce w ich hierarchii, w której pozostał do r. 1917. Obecnie jest jednym z orderów domowych b. panującej dynastii Romanow.

Karl Allmenröder (ur. 3 maja 1896 w Wald k. Solingen w Westfalii; zginął 27 czerwca 1917 w Zillebeke w Belgii) - as lotnictwa niemieckiego z 30 zwycięstwami w I wojnie światowej.

Collishaw był pierwszym pilotem, który wsławił się zestrzeleniem 6 wrogich maszyn jednego dnia. W czasie swojej podniebnej kariery zestrzelił m.in. niemieckiego asa myśliwskiego Karla Allmenrödera. W sumie osiągnął imponującą liczbę 61 zwycięstw (najwięcej z pilotów lotnictwa morskiego) w tym 60 zwycięstw w I wojnie światowej i 1 zwycięstwo w wojnie domowej w Rosji. Po wojnie pozostał w wojsku kanadyjskim, gdzie doszedł do rangi Wicemarszałka Lotnictwa. Zmarł 28 września 1976 roku.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

Zaszczytny Krzyż Lotniczy (ang. Distinguished Flying Cross - DFC) – brytyjskie odznaczenie wojskowe przyznawane lotnikom Royal Air Force oraz żołnierzom innych brytyjskich formacji wojskowych, a w przeszłości także żołnierzom innych krajów Wspólnoty Narodów oraz państw sojuszniczych. Order przyznawany jest za "akt lub akty męstwa, odwagi lub poświęcenia w obliczu wroga w czasie aktywnych działań w powietrzu" (an act or acts of valour, courage or devotion to duty whilst flying in active operations against the enemy). Medal ustanowiono 3 czerwca 1918.

Odznaczony między innymi:

Order Imperium Brytyjskiego (odznaka wojskowa IV Klasy)

Order Łaźni (III Klasy)

Distinguished Service Order – dwukrotnie

Distinguished Service Cross

Distinguished Flying Cross

francuski Croix de Guerre (1914-1918)

carski Order Świętej Anny (IV Klasy)

Bibliografia

Christopher F. Shores, Russell Guest: Above the trenches: a complete record of the fighter aces and units of the British Empire Air forces 1915-1920. London: Grub Street, 1990, s. 114. ISBN 0-948817-19-4.

The Aerodrome: Raymond Collishaw (lista zwycięstw) (ang.). [dostęp 26 czerwca 2009].

Canadian Air Aces and Heroes WWI, WWII, and Korea: Raymond Collishaw biografia (ang.). [dostęp 26 czerwca 2009].