Razan Hayashi - Polski Serwis Naukowy

Razan Hayashi

Razan Hayashi (jap. 林羅山, Hayashi Razan, ur. 1583, zm. 1657) – japoński filozof neokonfucjański.

Był uczniem Seiki Fujiwary. Podobnie jak on porzucił praktykowanie buddyzmu zen. Zarzucał tej religii destrukcyjny wpływ na relacje między ludźmi, twierdził również, że klasztory buddyjskie przyczyniają się do marnotrawienia środków finansowych. Zdecydowanie popierał naukę Zhu Xi, uznając ją za jedyną ortodoksyjną odmianę konfucjanizmu. Odegrał główną rolę w ugruntowaniu pozycji shushi-gaku (szkoły Zhu Xi) jako oficjalnej ideologii okresu Edo.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Neokonfucjanizm – filozofia dominująca od XI wieku w Chinach. Neokonfucjaniści do myśli Konfucjusza dołączyli spekulacje metafizyczne, inspirowane pewnymi ideami zapożyczonymi z taoizmu oraz buddyzmu. Za prekursorów neokonfucjanizmu uważani są Zhou Dunyi, Zhang Zai, Shao Yong, Cheng Hao i Cheng Yi. Jego właściwym twórcą jest jednak Zhu Xi.

Został pierwszym urzędowym jusha (uczonym konfucjańskim) i od 1606 roku prowadził szkołę w Edo, gdzie propagował wśród samurajów nową filozofię. Otrzymał także funkcję oficjalnego doradcy sioguna. Poprzez eksponowanie powinności poddanego wobec pana i syna wobec ojca akcentował istotność lojalności wobec państwa, tym samym wspierał podbudową ideologiczną rządy rodu Tokugawa. Podejmował starania mające na celu złączenie idei konfucjańskich z kulturą i tradycją swojej ojczyzny.

Zhu Xi, zwany także Zhu Yuanhui (ur. 18 października 1130, zm. 23 kwietnia 1200) – chiński filozof z okresu dynastii Song, uważany za twórcę neokonfucjanizmu.

Zen (jap. 禅 – "medytacja", z skt. ध्यान Dhyāna, poprzez chin. trad. 禪那, chin. upr. 禅那, 禅, pinyin: chánnà, chán) – nurt buddyzmu, który w pełni rozwiniętą formę uzyskał w Chinach, skąd przedostał się do Korei, Wietnamu i Japonii. Wywodzi się z rodziny buddyzmu mahajany, ale na przestrzeni wieków nabrał wyrazistego indywidualnego stylu, pełnego minimalizmu i zamierzonych paradoksów.

Przypisy

Encyklopedia historyczna świata. T. XI. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 45. ISBN 83-85909-75-3.
Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii. Wrocław: Ossolineum, 1984, s. 299. ISBN 83-04-01486-6.
Xinzhong Yao: Konfucjanizm. Wprowadzenie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 131. ISBN 978-83-233-2602-1.
Xinzhong Yao: Konfucjanizm. Wprowadzenie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 131-2. ISBN 978-83-233-2602-1.