Rdza - Polski Serwis Naukowy

Rdza

Rdza – niejednolita warstwa produktów utleniania żelaza i jego stopów (np. stali) w wodzie, wilgotnej atmosferze lub gruncie, zawierająca głównie tlenki i wodorotlenki żelaza. Taki proces niszczenia powierzchni metali jest zwany korozją. Potocznie termin „rdza” bywa też stosowany do określenia innych warstw produktów utleniania metali, w tym utleniania żelaza w gazach suchych lub utleniania stopów metali nieżelaznych (np. zgorzelina, śniedź, warstwy pasywujące). Przy wystarczającej ilości czasu, tlenu i wody, każda masa żelaza ostatecznie przekształca w całości w rdzę i rozpada się.

Tornado (z hiszp. tronada – burza) – gwałtownie wirująca kolumna powietrza, będąca jednocześnie w kontakcie z powierzchnią ziemi i podstawą cumulonimbusa lub rzadziej wypiętrzonego cumulusa. Tornada osiągają różne wielkości, jednak zwykle przyjmują postać widzialnego leja kondensacyjnego, węższym końcem dotykającego ziemi. Dolna część leja jest często otoczona chmurą odłamków i pyłu.

Wykres Evansa (wykres potencjał/gęstość prądu) – opracowany przez brytyjskiego naukowca, Ulicka R. Evansa (Father of Corrosion Science), sposób graficznego przedstawiania wpływu procesów polaryzacji katody i anody ogniwa korozyjnego na maksymalną szybkość korozji, wyrażaną przez wartość prądu korozyjnego. Wykresy są sporządzane w układzie współrzędnych potencjał–logarytm gęstości prądu. Są to albo krzywe aktywacyjnej polaryzacji elektrod – proste zgodne z równaniem Tafela albo zależności nieliniowe, charakterystyczne dla polaryzacji stężeniowej lub pasywacji. W ogniwie krótkozwartym obie linie przecinają się w punkcie, który wskazuje wartość „prądu korozji”. Linie nie osiągają punktu przecięcia w tych przypadkach, gdy o szybkości korozji decyduje rezystancja elementów obwodu elektrycznego (np. oporność elektrolitu).

W słonej wodzie, metale mają tendencję do szybszego rdzewienia.

Zapobieganie

Łuszcząca się farba, odsłaniająca kawałek rdzy na blasze

Rdza na ogniwach łańcucha, w pobliżu mostu Golden Gate w San Francisco. Łańcuch był stale narażony na działanie wilgoci i wody morskiej.

Popularnym sposobem przeciwdziałania korozji (rdzewieniu) jest ochrona katodowa. Polega ona na tym, że do konstrukcji chronionej dołącza się zewnętrzną anodę w postaci metalu o potencjale standardowym niższym niż materiał chronionej konstrukcji.

Ochrona katodowa – ochrona antykorozyjna, która polega na tym, że do konstrukcji chronionej dołącza się zewnętrzną anodę w postaci metalu o potencjale standardowym niższym niż materiał chronionej konstrukcji.

Metale kolorowe - ogólna nazwa metali i stopów metali nieżelaznych (nie zawierających żelaza). Do metali kolorowych zalicza się m.in.: miedź, cynk, cynę, ołów, aluminium, a do stopów: mosiądz i brąz. Są to ciała o charakterystycznym połysku, są dobrymi przewodnikami cieplnymi.

Obniżając wilgotność atmosfery lub gruntu można spowolnić lub zatrzymać proces korozji.

Katastrofy

Rdza była ważnym czynnikiem w katastrofy Silver Bridge w 1967 roku w stanie Wirginia Zachodnia Stalowy most wiszący zawalił się w mniej niż minutę, zabijając 46 osób na moście.

W 2003 roku Kinzua Bridge uległ zniszczeniu przez tornado, głównie dlatego, że śruby mostu zardzewiały.

Powłoki metaliczne – warstwy metalu na powierzchni wyrobu, służące do jego ochrony przed korozją lub do celów ozdobnych. Nakłada się je różnymi metodami technologicznymi:

Ochrona metali przed korozją – działania zmierzające do zmniejszenia bezpośrednich i pośrednich strat wskutek korozji metali, czyli procesów niszczenia ich struktury pod wpływem środowiska (np. powietrze, gazy przemysłowe, woda słodka i morska, grunt, w tym gleba).

Zobacz też

Korozja chemiczna

Korozja elektrochemiczna

Przypisy

WIEM, darmowa encyklopedia: Rdza (pol.). [dostęp 2011-9-14].
www.wisegeek.com: What is Rust? (ang.). [dostęp 2011-9-14].
Corrosion Doctors: Silver Bridge Collapse (ang.). [dostęp 2011-9-14].