Rdzeń kręgowy - Polski Serwis Naukowy

Rdzeń kręgowy (łac. medulla spinalis) – część ośrodkowego układu nerwowego, przewodząca bodźce pomiędzy mózgowiem a układem obwodowym. U człowieka ma kształt grubego sznura, nieco spłaszczonego w kierunku strzałkowym, o przeciętnej średnicy 1 cm, barwy białej, o masie ok. 30 g. Umieszczony jest w biegnącym w kręgosłupie kanale kręgowym. U góry w otworze wielkim rdzeń kręgowy łączy się z rdzeniem przedłużonym, umowną granicę między nimi stanowi po stronie grzbietowej miejsce wyjścia pierwszej pary korzeni szyjnych, po stronie brzusznej dolna krawędź skrzyżowania piramid. Rozciąga się on na przestrzeni ok. 45 cm, od I kręgu szyjnego do górnej krawędzi II kręgu lędźwiowego, gdzie kończy się stożkiem rdzeniowym (łac. conus medullaris).

Droga przedsionkowo-rdzeniowa (łac. tractus vestibulospinalis) - jest to droga rozpoczynająca się głównie w jądrze przedsionkowym bocznym, częściowo w jądrze przedsionkowym dolnym oraz przyśrodkowym, biednie w sznurze przednim i kończący się w słupach przednich rdzenia kręgowego. Włókna skrzyżowane biegną drogą przedsionkowo-rdzeniową przednią, nieskrzyżowane drogą przedsionkowo-rdzeniową boczną. Odpowiada za regulację napięcia mięśni szkieletowych wpływających na równowagę.
Ogon koński (łac. cauda equina) - ostatnie nerwy odchodzące od rdzenia kręgowego wraz z nicią końcową i stożkiem rdzeniowym. Powstaje w efekcie nienadążania rozwoju rdzenia kręgowego za rozwojem kręgosłupa. Nerwy należące do ogona końskiego odchodzą od rdzenia ukośnie lub prawie równolegle do niego (nerwy z odcinka szyjnego oraz częściowo z odcinka piersiowego odchodzą od rdzenia pod kątem prostym). Długość ogona końskiego zależy od zasięgu rdzenia kręgowego, np. u człowieka (u którego rdzeń dochodzi do 2 kręgu lędźwiowego) jest stosunkowo większa niż u nieparzystokopytnych (u których rdzeń dochodzi do 1-2 kręgu krzyżowego).

Od rdzenia odchodzą parzyste nerwy rdzeniowe, wychodzące przez odpowiednie otwory międzykręgowe. Ponieważ otwory są przesunięte względem rdzenia ku dołowi, nerwy biegną na znacznej przestrzeni wewnątrz kanału kręgowego, zanim osiągną właściwy punkt wyjścia. Zespół tych nerwów, otaczających nić końcową, nosi nazwę ogona końskiego (łac. cauda equina).

Twór siatkowaty albo układ siatkowaty (łac. formatio reticularis), inaczej: siatkowaty, retikularny, "kora pnia mózgu" - rozciąga się w pniu mózgu od międzymózgowia do rdzenia przedłużonego, a następnie przechodzi w twór siatkowaty rdzenia kręgowego.
Pęczek smukły (łac. fasciculus gracilis) – pęczek aksonów, biegnący w grzbietowej części rdzenia kręgowego w sznurach tylnych. Należy do dróg rdzeniowo-opuszkowych.

Średnica rdzenia nerwowego nie jest równomierna na całej jego długości. W odcinkach, z których wychodzą korzenie nerwów przeznaczonych dla kończyn, rdzeń ma dwa wrzecionowate zgrubienia: szyjne i lędźwiowe.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Substancja szara (istota szara, łac. substantia grisea) – skupisko ciał komórek nerwowych (neuronów) w ośrodkowym układzie nerwowym. Między innymi z uwagi na obecność ciałek Nissla (tigroidu), przybiera na przekroju nieutrwalonego preparatu barwę szaroróżową.

Droga oliwkowo-rdzeniowa (pęczek Helwega, łac. tractus olivospinalis) – pasmo włókien nerwowych biegnące od jąder oliwki rdzenia przedłużonego w szyjnej części rdzenia kręgowego. Graniczy z drogą rdzeniowo-móżdżkową przednią.

Otwór wielki (łac. foramen magnum) — największy otwór czaszki w kształcie szerokiego owalu. Znajduje się w kości potylicznej pomiędzy łuską potyliczną (łac. squama occipitalis), która ogranicza go od tyłu, częścią podstawną (łac. pars basilaris ossis occipitalis), która znajduje się do przodu oraz częściami bocznymi (łac. partes laterales ossis occipitalis) leżącymi do boku od otworu. Otwór wielki łączy jamę czaszki z kanałem kręgowym.

Adam Wawrzyniec Bochenek (ur. 10 sierpnia 1875 w Krakowie, zm. 25 maja 1913 tamże) – polski lekarz, anatom, histolog, antropolog. Autor wielokrotnie wznawianego podręcznika anatomii.

Pęczek czerwienno-rdzeniowy (droga czerwienno-rdzeniowa, pęczek Monakowa) – pasmo istoty białej, stanowiące boczną część układu pozapiramidowego.

Pęczek klinowaty (pęczek Burdacha, łac. fasciculus cuneatus) – pęczek aksonów, biegnący w grzbietowej części rdzenia kręgowego w sznurach tylnych. Należy do dróg rdzeniowo-opuszkowych. Przewodzi czucie proprioreceptywne od receptora do jądra klinowatego w rdzeniu przedłużonym.

Obwodowy układ nerwowy – część układu nerwowego, do której należą nerwy zbudowane z włókien należących do układu somatycznego i autonomicznego. Nerwy przekazują informacje pomiędzy ośrodkowym układem nerwowym i poszczególnymi narządami. Część somatyczna obwodowego układu nerwowego składa się z włókien nerwowych czuciowych oraz ruchowych. Włókna te przewodzą impulsy nerwowe pomiędzy receptorami, ośrodkowym układem nerwowym a mięśniami lub gruczołami. Część autonomiczna łączy ośrodkowy układ nerwowy i narządy wewnętrzne, jak np. serce czy żołądek. Obwodowy układ nerwowy obejmuje 12 par nerwów czaszkowych oraz 31 par nerwów rdzeniowych. Uszkodzenia obwodowego układu nerwowego powodują niedowłady lub porażenia mięśni oraz zaburzenia czucia. Niektóre z uszkodzeń nerwów obwodowych związane są z ich uciskiem przez inne struktury anatomiczne (np. zespół cieśni nadgarstka, zespół kanału Guyona, zespół kanału łokciowego). Nerwy mogą również ulec uszkodzeniu na skutek urazu.