Region Flamandzki - Polski Serwis Naukowy

Region Flamandzki (nid. Vlaams Gewest) – jeden z trzech regionów federalnych Belgii, położony w północnej części kraju i zamieszkany głównie przez ludność niderlandzkojęzyczną. Siedzibą parlamentu i rządu Regionu Flamandzkiego jest Bruksela (leżąca poza obszarem regionu – w osobnym stołecznym regionie federalnym). Na określenie regionu flamandzkiego używa się też wieloznacznego terminu Flandria.

één - to pierwszy kanał telewizji publicznej we Flandrii. Jest częścią VRT. Założony został w 1953 roku. W ostatnich latach wygrał konkurencję z największą stacją komercyjną vtm, głównie za sprawą wprowadzenia do ramówki większej liczby programów dla masowego odbiorcy. Należy do niej 31% rynku. Reklamy zgodnie z prawem belgijskim mogą być wyświetlane w stacji publicznej jedynie między programami. Wszystkie programy obce wyświetlane są z napisami, czasem także wypowiedzi w dialektach, które jeszcze zachowały się na flamandzkiej prowincji.

Wojna o sukcesję hiszpańską była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.

Podział administracyjny

Region Flamandzki jest podzielony na 5 prowincji:

Największe miasta to Antwerpia, Gandawa, Mechelen, Leuven, Hasselt, Brugia.

Historia

Flandria na przestrzeni wieków wchodziła w skład różnych państw i regionów. Od XII w. była pod panowaniem Francji, następnie od 1384 Burgundii. W 1477 przeszła w ręce Habsburgów, a w 1566 – królów hiszpańskich (Niderlandy Hiszpańskie). W 1713 w wyniku wojny o sukcesję hiszpańską przeszła pod rządy austriackie.

Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (niem. Habichtsburg znaczy Jastrzębi Gród, Zamek Jastrzębia) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

Vlaamse Radio- en Televisieomroep (VRT) – belgijski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny produkujący programy w języku niderlandzkim. Istnieje od 1930, przy czym obecna nazwa jest stosowana od 1991. Obecnie VRT nadaje 2 kanały telewizyjne i 10 radiowych. Wspomniane telewizje to één, główna niderlandzkojęzyczna stacja w Belgii, oraz dzielące jeden kanał stacje: dziecięca Ketnet i kulturalna Canvas. Jego francuskojęzycznym odpowiednikiem jest RTBF.

Po rewolucji francuskiej w 1794, podobnie jak całe Niderlandy, Flandria została anektowana przez Francję i włączona w jej struktury państwowe jako departamenty: Deux-Nèthes, Dyle, Escaut, Lys i Meuse-Inférieure. W 1798 wybuchło powstanie przeciwko władzy francuskiej, w proteście przeciwko powoływaniu mężczyzn do armii tego kraju.

Chrześcijańscy Demokraci i Flamandowie (niderl. Christen-Democratisch en Vlaams, CD&V) – belgijska partia polityczna o profilu chadeckim, działająca na terenie Flandrii. Uczestniczy w strukturach władzy na różnych szczeblach, w tym krajowym. Powstała w 1972, do 2001 funkcjonowała pod nazwą Chrześcijańska Partia Ludowa (niderl. Christelijke Volkspartij, CVP).

Wyścig Dookoła Flandrii (flam. Ronde van Vlaanderen, franc.Tour des Flandres) — jeden z najsłynniejszych klasycznych (jednodniowych) wyścigów kolarskich, rozgrywany corocznie w kwietniu; nazywany przez miejscowych "Vlaanderens Mooiste" (Flandryjska piękność). Inauguracja miała miejsce w 1913 roku z inicjatywy dziennikarza Karela Van Wynendaele, a pierwszym zwycięzcą został Belg Paul Deman. Od 2005 roku decyzją UCI wyścig został włączony do cyklu ProTour.

Po klęsce Napoleona pod Waterloo, na mocy kongresu wiedeńskiego Flandria weszła w skład nowego państwa – Królestwo Zjednoczonych Niderlandów, składającego się z dzisiejszej Belgii, Holandii i Luksemburga. Jego władca, król Wilhelm I prowadził nieudolne rządy, faworyzując protestanckie prowincje północne. Spowodowało to niezadowolenie katolików z południa, rewolucję (1830) i ostatecznie oderwanie się Flandrii i Walonii jako niepodległej Belgii, co zostało potwierdzone traktatem londyńskim w 1839.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Niderlandy Hiszpańskie – potoczna nazwa holenderskich i belgijskich posiadłości Hiszpanii w latach 1556-1581; od abdykacji cesarza Karola V Habsburga do momentu rewolty w Holandii, gdzie powstała wówczas niepodległa holenderska Republika Zjednoczonych Prowincji. Pozostałe przy Hiszpanii i zamieszkane przez katolików tereny belgijskie zwano odtąd Niderlandami Południowymi.

W wyniku działalności autonomicznego ruchu flamandzkiego w 1962 ustalono granicę językową niderlandzko-francuską tworząc w ten sposób region niderlandzkojęzyczny i usankcjonowano jednojęzyczność Flandrii (a dwujęzyczność dla regionu Brukseli). W 1970 utworzono wspólnotę flamandzką obejmującą instytucje i osoby we Flandrii oraz instytucje flamandzkie w Brukseli. W 1980 określono obszar regionu autonomicznego, który początkowo nie pokrywał się z podziałem administracyjnym Belgii na prowincje. Dlatego po utworzeniu w 1989 Regionu Stołecznego Brukseli, w 1995 wydzielono z Brabancji niderlandzkojęzyczną Brabancję Flamandzką. Od 1993 Flandria jest regionem federalnym.

Tytuł hrabiów Flandrii został ustanowiony w roku 862 przez króla Karola II Łysego, pierwszym hrabią flandryjskim został Baldwin I Żelazne Ramię, jest on tym samym założycielem dynastii flandryjskiej.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Premierzy Flandrii

1981–1992: Gaston Geens (CVP)

1992–1999: Luc Van den Brande (CVP)

1999–2003: Patrick Dewael (VLD)

2003–2003: Renaat Landuyt (p.o., sp.a)

2003–2004: Bart Somers (VLD)

2004–2007: Yves Leterme (CD&V)

od 2007: Kris Peeters (CD&V)

Media

W Flandrii telewizja publiczna nazywa się Vlaamse Radio- en Televisieomroep. Jej kanałem jest één. Vtm, należące do Vlaamse Media Maatschappij, jest najpopularniejszym kanałem komercyjnym.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Zobacz też

Fikcyjne ogłoszenie secesji Flandrii – kontrowersyjny program nadany przez francuskojęzyczną RTBF 13 grudnia 2006

Dookoła Flandrii

Flamandowie

Władcy Flandrii

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Regionu (niderl.)