Region Waloński - Polski Serwis Naukowy

Nieoficjalna flaga Walonii

Region Waloński (fr.: Région Wallonne) – francuskojęzyczny region w południowej części Belgii, stanowiący jeden z trzech regionów federalnych tego kraju. Jego stolicą jest Namur.

Nazwa Walonii, podobnie jak nazwa Walii, pochodzi od starogermańskiego słowa Walh (obcy). Obydwa regiony mają "obce" (niegermańskie) języki i kulturę.

Podział administracyjny

Walonia jest podzielona na 5 prowincji:

Partia Socjalistyczna (fr. Parti Socialiste, PS) – belgijska, frankofońska partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym, działająca na terenie Walonii. Przewodniczy jej Elio Di Rupo, były waloński premier.

Partia Reformatorsko-Liberalna (fr. Parti réformateur libéral, PRL) – belgijska francuskojęzyczna partia polityczna działająca na terenie Regionu Walońskiego.

Ważniejsze miasta, poza stolicą regionu, to Liège, Charleroi, Mons, Tournai, Arlon, Bastogne, Wavre, Verviers i Dinant.

Języki lokalne

Właściwie mieszkańcy Walonii posługują się kilkoma różnymi językami i dialektami. Za języki regionalne zostały uznane: champenois, gaumais, pikardyjski oraz waloński. Ponadto na całym obszarze regionu występuje dialekt belgijski języka francuskiego. Natomiast w kilku gminach we wschodniej Walonii zamieszkuje mniejszość niemieckojęzyczna.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Historia

W wyniku działalności autonomicznego ruchu flamandzkiego w 1962 ustalono granicę językową francusko-niderlandzką tworząc w ten sposób region francuskojęzyczny. W 1970 utworzono wspólnotę francuską, obejmującą instytucje i osoby w Walonii oraz instytucje francuskojęzyczne w Brukseli, a także Wspólnotę Niemieckojęzyczną dla wschodniej Walonii. W 1980 określono obszar regionu autonomicznego Walonii, który początkowo nie pokrywał się z podziałem administracyjnym Belgii na prowincje. Dlatego po utworzeniu w 1989 Regionu Stołecznego Brukseli, w 1995 wydzielono z Brabancji francuskojęzyczną Brabancję Walońską. Od 1993 Walonia jest regionem federalnym.

Guy Coëme (ur. 21 sierpnia 1946 w Bettincourt) – belgijski i waloński polityk Partii Socjalistycznej piąty Premier Regionu Walońskiego. Coëme obecnie pełni funkcję burmistrza Waremme, jest członkiem Parlamentu Europejskiego wybranym z list partii Socjalistycznej.

Wspólnota francuska Belgii (fr. Communauté française de Belgique, niderl. Franse Gemeenschap van België) – jedna z trzech oficjalnych wspólnot Belgii. Jest to instytucja, która zajmować się ma rozwojem języka francuskiego w kraju. Działa zatem na polu kultury, oświaty, nauki czy współpracy międzynarodowej. Swym zasięgiem obejmuje większą część Walonii (z wyjątkiem gmin zamieszkanych przez mniejszość niemiecką) oraz Region Stołeczny Brukseli.

Premierzy Walonii

1981–1982: Jean-Maurice Dehousse (PS)

1982–1982: André Damseaux (PRL)

1982–1985: Jean-Maurice Dehouss (PS)

1985–1988: Melchior Wathelet (PS)

1988–1988: Guy Coëme (PS)

1988–1992: Bernard Anselme (PS)

1992–1994: Guy Spitaels (PS)

1994–1999: Robert Collignon (PS)

1999–2000: Elio Di Rupo (PS)

2000–2005: Jean-Claude Van Cauwenberghe (PS)

2005–2005: André Antoine (cdH)

2005–2007: Elio Di Rupo (PS)

od 2007: Rudy Demotte

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Region Waloński

Oficjalna strona Regionu (fr.)
Elio Di Rupo (ur. 18 lipca 1951 w Morlanwelz) – belgijski i waloński polityk, od 1999 przewodniczący frankofońskiej Partii Socjalistycznej (Parti Socialiste). Były premier Walonii i były wicepremier Belgii.

Region Flamandzki (nid. Vlaams Gewest) – jeden z trzech regionów federalnych Belgii, położony w północnej części kraju i zamieszkany głównie przez ludność niderlandzkojęzyczną. Siedzibą parlamentu i rządu Regionu Flamandzkiego jest Bruksela (leżąca poza obszarem regionu – w osobnym stołecznym regionie federalnym). Na określenie regionu flamandzkiego używa się też wieloznacznego terminu Flandria.