Regiony fizycznogeograficzne Andów - Polski Serwis Naukowy

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Ameryka Południowa podzielona jest na 9 obszarów fizycznogeograficznych, 28 prowincji i 101 podprowincji fizycznogeograficznych. Każda z tych jednostek posiada własny numer wskazujący na rangę taksonomiczną i określa jego przynależność do regionów.

Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkulach południowej oraz północnej i zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km². Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z Ameryką Północną. Oba te kontynenty nazywane są też przez Europejczyków Nowym Światem.

Atakama (Atacama, hiszp. Desierto de Atacama) – pustynia mglista w Ameryce Południowej. Należy do najsuchszych obszarów na świecie. Leży w północnej części Chile, między Kordylierą Nadbrzeżną a Kordylierą Zachodnią. Znajduje się w obrębie dwóch chilijskich prowincji Norte Chico i Norte Grande.

Z dziewięciu obszarów fizycznogeograficznych Ameryki Południowej, trzy przypada na łańcuch górski Andy – Andy Północne, Andy Środkowe i Andy Południowe. Każdy z obszarów podzielony jest na mniejsze jednostki – prowincje, których jest 11 i 45 podprowincji.

Podział i charakterystyka obszarów

Andy Północne

Andy Północne według rangi taksonomicznej mają nadany numer 81. i dzielą się na 5 prowincji:

Pico Bolívar - najwyższy szczyt Wenezueli, w stanie Mérida. Leży w paśmie Sierra Nevada de Mérida, w Andach. Szczyt został nazwany na cześć południowoamerykańskiego bohatera Simóna Bolívara. Szczytu nie należy mylić z innym szczytem o podobnej nazwie - Simón Bolívar w Kolumbii. Według starszych pomiarów Pico Bolívar miał mieć wysokość 5007 m, wysokość tą wciąż podają niektóre źródła. W 2006 r. przeprowadzono pomiary z pomocą GPS, które wskazały wysokość 4981 m.

Prowincja Guayas – jedna z 22 prowincji Ekwadorze. Guayas położone jest w środkowo-zachodniej części państwa, bezpośrednio nad Oceanem Spokojnym, graniczy od północy z prowincją Manabí, od wschodu z prowincjami Los Ríos, Bolívar, Chimborazo, Cañar i Azuay, natomiast od południa z prowincją El Oro.

Szczyt Pico Naiguata

Andy Karaibskie

Andy Karaibskie (81.1). Położone są w północnej części Andów, na terytorium Wenezueli, równolegle do wybrzeża Morza Karaibskiego. Ich długość wynosi ok. 900 km. Góry zbudowane są ze skał osadowych, wapieni. Najwyższy szczyt Pico Naiguata wznosi się na wysokość 2763 m n.p.m. Na terenie gór znajduje się kilka jezior tektonicznych, m.in. Logo de Valencia Góry we wschodniej części są gęsto zaludnione i na tym terenie usytuowana jest stolica Wenezueli – Caracas oraz miasta Walencja i Cumana.

Titicaca (hiszp. Lago Titicaca) – drugie pod względem wielkości jezioro w Ameryce Południowej, położone w północnej części zagłębienia Altiplano, pomiędzy wschodnimi i zachodnimi pasmami Andów (obszar Andów Środkowych) na terenie Peru i Boliwii. Jest to najwyżej położone jezioro żeglowne dla dużych statków i zarazem największe jezioro wysokogórskie na Ziemi.

Taksonomia (gr. taktis=układ, porządek + nomos=prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

Andy Karaibskie dzielą się na pięć podprowincji fizycznogeograficznych:

Wyżyna Segowii (81.11)

Kordyliera Nadbrzeżna Andów Karaibskich (81.12)

Kordyliera Wewnętrzna (81.13)

Kordyliera Cumany (81.14)

Andy Kolumbijsko-Wenezuelskie

Andy Kolumbijsko-Wenezuelskie (81.2), czasem rozdzielane na Andy Kolumbijskie i Andy Wenezuelskie, dzielą się na dwa łańcuchy: Sierra de Perija i Cordillera de Merida stanowiące część Kordylierów Wschodnich (Wenezuela) oraz na Kordyliera Zachodnia i Kordyliera Centralna leżące na terenie Kolumbii.

Cordillera de Vilcabamba – pasmo górskie w południowym Peru, w Kordylierze Wschodniej (Andy Środkowe). Rozciąga się na długości ponad 250 km między rzekami Apurímac i Urubamba. Najwyższy szczyt, Salcantay, osiąga wysokość 6271 m n.p.m. Pasmo zbudowane ze skał prekambryjskich i paleozoicznych. W najbardziej wyniesionym rejonie występują mezo-kenozoiczne intruzje. Stoki górskie porośnięte wiecznie zielonymi lasami równikowymi. Na południu przeważa sucha roślinność krzewiasta. W południowo-wschodniej części pasma znajdują się ruiny inkaskiego miasta Machu Picchu.

Puna – strefa wyżyn śródandyjskich, które zalegają część Peru, Boliwii, Chile i Argentyny. Są to obszary znajdujące się pomiędzy poszczególnymi Kordylierami.

Andy Kolumbijsko-Wenezuelskie dzielą się na trzynaście podprowincji fizycznogeograficznych:

Kordyliera Nadbrzeżna Andów Kolumbijsko-Wenezuelskich (81.21);
– rozciąga się wzdłuż północnego wybrzeża Wenezueli i dzieli się na dwa równoległe łańcuchy górskie: łańcuch wewnętrzny z najwyższym wzniesieniem Gloria sięgającym 1570 m i właściwą kordylierą nadbrzeżną, której najwyższym szczytem jest Naiquata wznoszącym się na wysokość 2765 m n.p.m. i leżącym na terenie Parku Narodowego El Avila. Między łańcuchami znajduję się depresja jeziora Valencia, oraz doliny Tuy i Barlovento. Wschodnia część Kordyliery Nadbrzeżnej rozciąga się od depresji Unare do wschodniego skraju stanu Sucre i podzielona jest na pasma Turimiquire i Araya;

Pobrzeże Pacyficzne (81.22);

Równina Karaibska (81.23);

Masyw Sierra Nevada de Santa Marta (81.24);

Pobrzeże Guajira (81.25);

Kordyliera Zachodnich Andów Kolumbijsko-Wenezuelskich (81.26);

Kordyliera Centralna Andów Kolumbijsko-Wenezuelskich (81.27);

Dolina Magdaleny (81.28);

Sierra de Perija (Serrania del Perija) (81.29);
– południkowe pasmo położone na zachód od jeziora Maracaibo, na granicy Kolumbii i Wenezueli w pobliżu miasta Ocaña. Góry rozciągają się na obszarze 310 km. W ich skład wchodzą pasma górskie Sierra Motilones, Sierra Valledupar i Sierra Oca. Najwyższym szczytem jest Mina wznosząca się na wysokość 3750 m n.p.m. oraz Cerro de Las Tetas (3630 m n.p.m.), Cerro Irapa (3540 m), Serranía de Macuira (864 m) i Cerro Aceite (853 m). Góry zbudowane są głównie z wapieni;

Obszar Niecki Maracaibo

Niecka Maracaibo (81.30)
– obniżenie tektoniczne które przecinają rzeki wypływające z Andów i Perija i biegną od półwyspu la Guajira do mokradeł i wilgotnych lasów na południu i południowym zachodzie;

Kordyliera Meridy (81.31) (Cordillera de Merida)
dzieli się na dwa mniejsze łańcuchy Sierra Nevada i Sierra de la Culata z najwyższymi w Wenezueli ośnieżonymi szczytami Bolívar o wysokości 5007 m n.p.m., Pico Humboldt (4942 m) i Bonpland (4883 m).

Kordyliera Bogoty (81.32);

Masyw Nudo de Pasto (81.3).

Andy Ekwadorskie

Andy Ekwadorskie (81.4) złożone są z dwóch równoległych łańcuchów Kordyliera Zachodnia (Cordillera Occidental) i Kordyliera Środkowej (Cordillera Central) oddzielonymi od siebie Wielką Dolina Centralną.

Cordillera Blanca - łańcuch górski w Peru. Stanowi część Andów, rozciąga się na długości 180km i szerokości około 50km. Znajduje się tu najwyższy szczyt Peru Huascarán (6768 m n.p.m.). Park narodowy Huascarán, utworzony w 1975 roku, obejmuje prawie cały obszar tego łańcucha.

Buenos Aires/General Carrera (hiszp. Lago Buenos Aires – nazwa używana w Argentynie lub Lago General Carrera - nazwa używana w Chile) - jezioro w południowej Argentynie i Chile, największe w Patagonii. Położenie geograficzne: .

Andy Ekwadorskie dzielą się na pięć podprowincji fizycznogeograficznych:

Kordyliera Nabrzeżna Andów Ekwadorskich (81.41);

Obniżenie Guayas – Esmeraldas (81.42);

Kordyliera Zachodnia Andów Ekwadorskich (81.43);

Kordyliera Centralna Andów Ekwadorskich (81.44);

Kordyliera Wschodnia Andów Ekwadorskich (81.45).

Andy Północnoperuwiańskie

Andy Północnoperuwiańskie (81.5) osiągają szerokość 700 km i skierowane są na południowy wschód. Kordyliery Zachodnie biegną wzdłuż wybrzeży, w środkowej części dzielą się na dwa pasma Cordillera Negra i Cordillera Blanca.

Intruzja (z łac. intrusus = wepchnięty) – ciało skalne powstałe z zastygłej w głębi skorupy ziemskiej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze utwory skalne. Magma unosi się w płytsze rejony skorupy ziemskiej w postaci diapiru, wciskając się pomiędzy skały otoczenia. Diapiry docierające w bezpośrednie sąsiedztwo powierzchni ziemi dają początek zjawiskom wulkanicznym, jednak większość takich ciał skalnych, na skutek powolnego schładzania, zastyga pomiędzy 5. a 30. kilometrem pod powierzchnią, tworząc ciała skalne określane jako plutony. Ich forma, wielkość i stosunek do skał otoczenia pozwala wyróżnić następujące typy intruzji:

Cumaná – miasto w Wenezueli, stolica stanu Sucre, 305 tysięcy mieszkańców. Jedno z najstarszych miast Ameryki Południowej (pierwsze na kontynencie, nie licząc osadnictwa na wyspach Morza Karaibskiego), założone w 1515 roku, następnie kilkakrotnie przenoszone z powodu ataków Indian (1521, 1569). Jego pierwotna zabudowa została zniszczona przez trzęsienia ziemi, większość zabytkowej zabudowy pochodzi z XVII - XVIII wieku. Miasto leży u ujścia rzeki Manzanares do Morza Karaibskiego, w zatoce Cariaco. Port rybacki (połowy tuńczyka), turystyka - baza dla wycieczek do Parku Narodowego Mochima, uniwersytet.

Andy Północnoperuwiańskie dzielą się na cztery podprowincje fizycznogeograficzne:

Pustynia Sechura (81.51);

Kordyliera Zachodnia Andów Północnoperuwiańskich (81.52);

Kordyliera Centralna Andów Północnoperuwiańskich (81.53);

Kordyliera Wschodnia Andów Północnoperuwiańskich (81.54);

Archipelag Galapagos

Archipelag Galapagos (81.6) zajmuje powierzchnię 7,8 tys. km². Na jego terenie występują liczne stożki wulkaniczne, z których do najwyższych zaliczany jest Wolf wznoszący się na wysokość 1707 m n.p.m., Azul (1689 m) i Santo Tomas (1550 m).

Aconcagua, Cerro Aconcagua (w języku keczua: Acconcahuac – Kamienny Strażnik) to najwyższy szczyt Andów i Ameryki Południowej (także półkul zachodniej i południowej) o wysokości 6962 m n.p.m. Leży w Andach Południowych, w Kordylierze Głównej, na obszarze Argentyny, nieco ponad 110 km na północny zachód od miasta Mendoza. Aconcagua tworzy rozległy masyw (o długości 60 km), zbudowany głównie z granitów. Jest pokryty wiecznymi śniegami i lodowcami, z których 7 spływa na wysokość 3900 m n.p.m.

Prowincja Esmeraldas (hiszp. Provincia de Esmeraldas) – jedna z 22 prowincji Ekwadorze. Esmeraldas położone jest w północno-zachodniej części państwa bezpośrednio nad Oceanem Spokojnym, graniczy od północy z państwem Kolumbia, od wschodu z prowincjami Carchi i Imbabura oraz od południa z prowincjami Pichincha i Manabí.

Osobny artykuł: Andy Północne.

Andy Środkowe

Cordillera Domeyko

Wyzyna Altiplano

Andy Środkowe (82) stanowią najszerszą część Andów na kontynencie Ameryki Południowej i osiąga szerokość 700 km. Ta część Andów dzielą się na Kordyliera Zachodnia, Płaskowyż Altiplano i Kordyliera Wschodnia.

Pico Humboldt to drugi szczyt Wenezueli. Leży w łańcuchu Sierra Nevada de Merida, jednym z pasm w Andach. Szczyt ten leży w Parku Narodowym Sierra Nevada .

Argentino (hiszp. Lago Argentino) - największe jezioro w Argentynie, w prowincji Santa Cruz. Położone w Andach Patagońskich (Patagonia), w Parku Narodowym Los Glaciares.

Kordyliera Zachodnia ciągnie się wzdłuż wybrzeży i wznosi się do wysokości 4000–4800 m n.p.m. z wystającymi stożkami wulkanicznymi sięgającymi ponad 6000 m. Do najwyższych należą Misti wznoszący się na wysokość 6100 m n.p.m., Sojama – 6520 m n.p.m., San Pedro – 5920 m n.p.m., Llullailaco.

Wenezuela (Boliwariańska Republika Wenezueli, República Bolivariana de Venezuela, nazwa wprowadzona przez Hugo Cháveza w 1999 roku) – państwo położone w północnej części Ameryki Południowej.

Wyspy Galápagos, Wyspy Żółwie (nazwa urzędowa: hiszp. Archipiélago de Colón, czyli Archipelag Kolumba) - archipelag wysp pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, na wysokości równika, ok. 960 km na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej. Wyspy należą do Ekwadoru, a ich powierzchnia wynosi 7,8 tys. km².

Pomiędzy Kordylierą Zachodnią a Kordylierą Wschodnią rozciąga się na wysokości 3000–4200 m n.p.m. rozległy, bezodpływowy płaskowyż Altiplano o szerokości 200 km i długości 1000 km. Na płaskowyżu znajduje się najwyżej położone na świecie (3812 m n.p.m.) jezioro Titicaca oraz obszary solniskowe Salar de Uyuni. Obszar ten jest gęsto zaludniony, uprawia się na nim jęczmień, ziemniaki i rośliny bulwiaste, hoduje się owce lamy i alpaki oraz wydobywa się srebro i rudy miedzi.

National Aeronautics and Space Administration (NASA) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act.

Ernest Malinowski (ur. 5 stycznia 1818 w Sewerynach (powiat Nowogród Wołyński), zm. 2 marca 1899 w Limie) – polski inżynier drogowy i kolejowy, bohater obrony Callao w 1866, budowniczy kolei w Peru i Ekwadorze, projektant i budowniczy Centralnej Kolei Transandyjskiej (Central Transandino).

Na wschód od wyżyny znajduje się Kordyliera Wschodnia podzielona na trzy pasma Cordillera Vilcanota z najwyższym szczytem Nevado Ausangate (6372 m n.p.m.) i zajmujące powierzchnię 13 264 km², Cordillera Vilcabamba z najwyższym szczytem Salcantay (6264 m n.p.m.) i zajmujące powierzchnię 31 023 km², Cordillera Corobaja lub Cordillera Carabaja z najwyższym szczytem Schio (5800 m n.p.m.) o powierzchni 16 985 km². W południowej części znajduje się najgłębszy kanion liczący 3200 m, Kanion Colca rzeki Río Colca. Na przełęczy Ticlio leżącej na wysokości 4816 m znajduje się najwyżej położona na świecie linia kolejowa dzieła polskiego inżyniera Ernesta Malinowskiego. W centralnej części ciągnie się pasmo Cordillera Real ze szczytami powyżej 6000 m m.in. Illampu -6045 m n.p.m. i Illimani – 6405 m n.p.m. oraz pasmo Cordillera Azul o powierzchni 33 048 km². W Cordillera Real położona jest stolica Boliwii La Paz, będąca najwyżej położoną stolicą na świecie.

Dioryt – obojętna skała plutoniczna, składająca się głównie z (2/3 objętości) plagioklazów (zwykle andezynu i oligoklazu) i amfiboli (hornblenda), niekiedy z dodatkiem piroksenów (augit, hipersten), biotytu oraz skaleni potasowych (ortoklaz, mikroklin). Niektóre odmiany zawierają niewielkie ilości kwarc (do 5%) u bądź oliwinu. Minerałami akcesorycznymi są: magnetyt, ilmenit, apatyt, cyrkon, tytanit. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF dioryt zajmuje pole 10 wraz z gabrem.

Kordyliera Czarna (hiszp.: Cordillera Negra) – pasmo górskie w Peru, w Andach Północnych (Kordyliera Zachodnia). Rozciąga się na długości ok. 180 km, równolegle do Kordyliery Białej, od której oddziela ją dolina rzeki Santa. Najwyższy szczyt, Conocrangra, osiąga wysokość 5181 m n.p.m. Pasmo zbudowane z mezo-kenozoicznych skał intruzywnych (na zachodzie) i neogenicznych skał efuzywnych (na wschodzie). Nazwa gór pochodzi od ciemnego koloru skał wulkanicznych, z których są zbudowane, ale także od tego, że w przeciwieństwie do Kordyliery Białej nie posiadają stałej pokrywy śnieżnej.

W południowej części Andów Środkowych po zachodniej stronie znajduje się jeden z najsuchszych regionów świata usytuowany na wysokości 1000–2000 m n.p.m. – pustynia Atakama. Od wschodniej strony jest otoczona pasmem Gór Domeyki ze szczytem Cerro Dona Ines wznoszącym się na wysokości 5070 m n.p.m. Na wschód od gór Domeyki rozciągają się pustynne tereny trawiaste zwane puną i dzielą się na Puna de Atacama, Puna de Argentina oraz Puna de Boliwia

Illimani to najwyższy szczyt pasma Cordillera Real, jednego z łańcuchów w Andach Boliwii. Leży niedaleko na południe od La Paz, skąd jest dobrze widoczny. Po Sajama to drugi szczyt Boliwii.

Península de la Guajira - półwysep położony na granicy Kolumbii i Wenezueli, w prowincji Zulia. Większa część leży w Kolumbii, w prowincji Guajira. Znajduje się w pobliżu Oceanu Atlantyckiego; ma powierzchnię 14000 km². Jest największym półwyspem Ameryki Południowej.

Andy Środkowe dzielą się na dwie prowincje fizycznogeograficzne: Andy Peruwiańsko-Boliwijskie (82.1) i Andy Atakamskie (82.2)

Puna de Atacama

Andy Peruwiańsko-Boliwijskie

Andy Peruwiańsko-Boliwijskie zostały podzielone na siedem podprowincji fizycznogeograficznych:

Kordyliera Nadbrzeżna Andów Peruwiańsko-Boliwijskich (82.11);

Kordyliera Zachodnia Andów Peruwiańsko-Boliwijskich (82.12);

Kordyliera Centralna Andów Peruwiańsko-Boliwijskich (82.13);

Kordyliera Wschodnia Andów Peruwiańsko-Boliwijskich (82.14);

Wyżyna Altiplano (Puna Boliwijska) (82.15);

Kordyliera Centralna Andów Boliwijskich (82.16);

Wyżyna Wschodnioboliwijska.

Andy Atakamskie

Andy Atakamskie zostały podzielone na cztery podprowincje fizycznogeograficzne:

Morze Karaibskie – morze, wchodzące w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego, położone na północ od Ameryki Południowej. Od pełnych wód Oceanu Atlantyckiego oddzielają go łańcuchy wysp Małych Antyli na wschodzie i Wielkich Antyli na północy. Wyspa Kuba i półwysep Jukatan oddzielają go od Zatoki Meksykańskiej. Z akwenem Zatoki Meksykańskiej połączone jest przez Cieśninę Jukatańską, a z Oceanem Atlantyckim przez Cieśninę Zawietrzną. Z Morza Karaibskiego można dostać się na Ocean Spokojny przez Kanał Panamski.

Colca (hiszp. Río Colca, kecz. Qullqa mayu) – rzeka w Ameryce Południowej w peruwiańskich Andach, około 100 km na północny zachód od miasta Arequipa. Ujście do Oceanu Spokojnego. Na obszarze regionu Arequipa przepływa przez Kanion Colca, drugi pod względem głębokości kanion świata.

Pustynia Atakama (82.21)

Kordyliera Zachodnia Andów Atakamskich (82.22);

Wyżyna Puna Atakamska (82.23);

Kordyliera Wschodnia Andów Atakaskich (82.24).

Andy Południowe

Andy Południowe (83) rozciągają się na obszarze dwóch krajów: Chile i Argentyny, stanowiąc naturalną granicę pomiędzy państwami. Północna część gór jest znacznie wyższa od pozostałych partii. Znajduje się w nich najwyższy szczyt Andów – Aconcagua wznoszący się na wysokość 6960 m n.p.m. Na południu Andy Południowe dzielą się na trzy równoległe pasma: Kordylierę Nadbrzeżną, Obniżenie Środkowochilijskie i na wschodzie Kordylierę Główną.

Granit – kwaśna skała magmowa – głębinowa, średnio- lub grubokrystaliczną, częściej średniokrystaliczna. Granit ma budowę jawnokrystaliczną na skutek środowiska głębinowego w jakim powstał.

Wellington - wyspa chilijska, położona na Oceanie Spokojnym, u wybrzeży południowo – zachodniej Patagonii, między półwyspem Taitao a cieśniną Magellana. Od lądu na wschodzie oddzielona jest ciśninami: Paso del Indio na północy i Canal Ancho na południu. Cechuje się dobrze rozwiniętą linią brzegową, z licznymi półwyspami i zatokami. Powierzchnia 6750 (wg innych źródeł 5556) km.

Kordyliera Nadbrzeżna (Cordillera de la Costa) wznosi się na wysokość 2500 m n.p.m. i charakteryzuje się łagodnymi, porośniętymi lasami grzbietami. Na jej terenie znajdują się wyspy, powstałe przez zalanie ich wodami morskimi. Do największych zaliczane są jezior Ranco (520 km²), jezioro Rupanko (233 km²) i jezioro Lianguehui (780 km²).

Jezioro Ranco

Obniżenie Środkowochilijskie jest obszrem gęsto zaludnionym, wypełnionym osadami rzecznymi i urodzajnymi glebami.

Kordyliera Główna składa się z licznych stożków wulkanicznych i nazywa się ją Andami Patagońskimi (Cordillera Patagonica) Obszar ten jest najbardziej zlodowaconym obszarem Andów, na terenie którego znajduje się Lądolód Patagoński (Hielo Patagonico) o powierzchni 20 tys. km².

Andy Południowe zbudowane są ze skał prekambryjskich poprzecinanymi intruzjami granitów i diorytów powstały w okresie fałdowań alpejskich.

Andy Południowe dzielą się na cztery prowincje fizycznogeograficzne: Andy Chilijsko-Argentyńskie (83.1), Sierry Pampaskie (83.2), Andy Patagońskie (83.3) i Archipelagi Juan Fernàndez i San Félix (83.4)

Andy Chilijsko-Argentyńskie

Andy Chilijsko-Argentyńskie zostały podzielone na cztery podprowincje fizycznogeograficzne:

Kordyliera Nadbrzeżna Andów Chilijsko-Argentyńskich (83.11);

Rów Środkowochilijski (83.12);

Kordyliera Główna Andów Chilijsko-Argentyńskich (83.13);

Prekordyliery Argentyńskie (83.14).

Sierry Pampaskie

Andy Patagońskie

Torres del Paine w Patagonii

Andy Patagońskie zbudowane są ze skał wulkanicznych, osadowych i metamorficznych. Najwyższym szczytem jest należący do Chile San Valentín wznoszący się na wysokość 4058 m n.p.m. U wybrzeży występują liczne wyspy m.in. Chiloé, Wellington. Na tym terenie występują również liczne lodowce dolinne z najdłuższym, 60-kilometrowym Upsala. Do najbardziej znanych miejsc Andów Patagońskich zaliczyć należy granitowe turnie Cerro Torre i Cerro Fitz Roy oraz polodowcowe jeziora: jezioro Buenos Aires/General Carrera, jezioro O'Higgins/San Martín, jezioro Viedma i jezioro Argentino.

Andy Patagońskie zostały podzielone na cztery podprowincje fizycznogeograficzne:

Archipelag Patagoński (83.31);

Kordyliera Główna Andów Patagońskiech (83.32);

Prekordyliery (83.33;)

Kordyliera Darwin (83.34).
– pasmo leżące na Ziemi Ognistej ze szczytami Monte Sarmiento (2300 m n.p.m.), Monte Bove (2150 m n.p.m.), Monte Roncagli (2100 m n.p.m.) i Monte Frances (2160 m n.p.m.).

Archipelagi Juan Fernàndez i San Félix

NASA Landsat 7 Pseudo Geocover 2000, Worldwind – San Félix i sąsiednie wyspy z lewej na górze

Bibliografia

Popularna Encyklopedia Powszechna – Ameryka Południowa wyd. Grupa Wydawnicza Bertelsmann, Oficyna Wydawnicza Kraków, 1999, ISBN 83-7227-736-2

Ameryka Poludniowa wyd. Kurpisz SA Poznań 1998, ISBN 83-86600-99-3