Regulacja rzeki - Polski Serwis Naukowy

Regulacja rzeki polega na przekształcenie naturalnego koryta rzecznego przez zmianę jego kształtu oraz materiału, z którego jest utworzone.

Przepływ - ruchu płynu, podstawowe pojęcie z zakresu kinematyki płynów. W ujęciu ogólnym przepływ można scharakteryzować tzw. metodą Eulera przez podanie pola prędkości płynu czyli zależności prędkości od współrzędnych przestrzennych i czasu.

Powódź – przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu - dolin rzecznych, terenów nadbrzeżnych lub depresyjnych, doprowadzające do wymiernych strat społecznych i materialnych. Jest jedną z najbardziej groźnych i niszczycielskich w skutkach klęsk żywiołowych. Walka z nią jest stale aktualnym problemem ogólnoświatowym. Poważny wpływ na występowanie powodzi ma istniejący układ rzek oraz występująca w poszczególnych okresach roku sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna.

Regulację prowadzi się w celu zwiększenia przepustowości koryta oraz zmniejszenia niebezpieczeństwa wylania wody. Regulacja rzeki ma również wielki wpływ na możliwość udostepnienia jej dla żeglugi. Najczęściej przeprowadza się od razu cały szereg działań dążących do tego, by rzeka miała uregulowany nurt o względnie stałej prędkości oraz by nie zagrażała terenom do niej przylegającym. Osiąga się to głównie poprzez ograniczenie terenów zalewowych wałami przeciwpowodziowymi. Wzdłuż koryta rzecznego buduje się długie umocnienia – okładziny z faszyny, betonowe lub kamienne zwane opaskami lub brzegosłonami. Ponadto buduje się ostrogi, czyli wychodzące z nabrzeża w poprzek nurtu wąskie wały kamienne umocnione wbitymi w dno palami. Ostroga przesuwa nurt rzeki ku jej środkowi i nie pozwala na podmycie brzegu w zakolu. Z czasem przestrzeń między ostrogami wypełnia się materiałem niesionym przez rzekę (zamula się). Działanie ostróg można wzmocnić budując tamy równoległe łączące krańce dwóch ostróg. W poprzek rzeki buduje się jazy i progi, które spiętrzają wodę powyżej nich.

Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)

Notatki Płockie – ukazujący się nieprzerwanie od 1956 kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego. Aktualnie jego redaktorem naczelnym jest Wiesław Koński.

Literatura

N. Wójtowicz, Negatywne skutki regulacji Dolnej Wisły, Notatki Płockie, 1996, nr 2(167), s. 44-45.