Reichstag - Polski Serwis Naukowy

Reichstag w Berlinie, widok od strony zachodniej

Gmach Reichstagu – siedziba Bundestagu

Wnętrze 23-metrowej kopuły wieńczącej Reichstag

Adolf Hitler w trakcie przemówienia w Reichstagu, 11 grudnia 1941

Reichstag w języku niemieckim ma kilka znaczeń:

historycznie oznaczał zgromadzenie przedstawicieli w Niemczech, również w innych krajach,

jako forma skrócona od pełnego wyrażenia Reichstagsgebäude budynek Reichstagu w Berlinie ukończony 5 grudnia 1894.

1495 do 1806: zgromadzenie stanów I Rzeszy, określanej również Stara Rzesza, stanowiące do pewnego stopnia w ustroju feudalnym przeciwwagę do centralnej władzy cesarza.

1867 do 1871: zgromadzenie przedstawicielskie w Związku Północnoniemieckim.

1871 do 1918: parlament II Rzeszy Niemieckiej,

1919 do 1933: parlament Republiki Weimarskiej,

1933 do 1945: po pożarze Reichstagu siedzibą parlamentu Trzeciej Rzeszy był budynek opery Kroll.

1998: po odbudowie i przebudowie budynku (arch. Norman Foster) oraz przeniesieniu stolicy kraju z Bonn do Berlina siedziba parlamentu RFN, zwanego Bundestag.

Budynek Reichstagu

Osobny artykuł: gmach parlamentu Rzeszy w Berlinie.

Zapoznaj się również z: pożar Reichstagu.

Reichstag, a oficjalnie Plenarbereich Reichstagsgebaude, jest siedzibą niemieckiego Bundestagu. Zbudowany został w neorenesansowym stylu na podstawie planów architekta Paula Wallota w latach 1884–1894. Do 1918 roku znajdował się tu Reichstag II Rzeszy. W 1933 budynek ten został prawie całkowicie zniszczony w pożarze. W latach 60. został odbudowany w nowej formie i ponownie przebudowany w 1991–1999.

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Pierwsza kadencja Bundestagu rozpoczęła się 7 września 1949 roku. Od 1999 siedzibą jest budynek Reichstagu (Reichstagsgebäude) w Berlinie. Ustawowa liczba posłów wynosi obecnie 598 osób (od 2002 roku), ale liczba ta może się zwiększać o tzw. mandaty nadliczbowe (dodatkowe, nadwyżkowe), o czym niżej. Liczba posłów obecnej, XVII kadencji wynosi 622. Skład Bundestagu jest ustalany według ordynacji mieszanej co cztery lata na podstawie powszechnych, równych, bezpośrednich, wolnych wyborów, w głosowaniu tajnym (nazywanych w języku niemieckim Bundestagswahl).

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Za pomocą dwóch oszklonych wind można się dostać na dach, gdzie znajduje się szklana kopuła o średnicy 38 m, wysokości 23,5 m i o masie 200 ton. Kopuła ta jest ekologicznym projektem, pozwalającym na oświetlenie i wentylację sali plenarnej. Światło dzienne za pomocą 360 luster jest kierowane w głąb budynku. Lustra te w miarę potrzeb można za pomocą systemu komputerowego przysłaniać i odsłaniać, tak żeby ilość światła była zawsze odpowiednia. Specjalny system wentylacyjny pozwala nie tylko na dopływ świeżego powietrza, ale również na odzyskanie części ciepła. Dodatkowo w otworze kopuły znajduje się instalacja zbierająca wodę opadową.

II Rzesza Niemiecka, niem. Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Było ono także określane jako Deutsches Kaiserreich (Cesarstwo Niemieckie), a po jego upadku jako Druga Rzesza (Zweites Reich).

Gmach parlamentu Rzeszy w Berlinie (niem. Reichstagsgebäude) – od 1999 siedziba niemieckiego parlamentu – Bundestagu. Od 1994 miejsce obrad Zgromadzenia Narodowego (niem. Bundesversammlung), które odbywa się co pięć lat, by wybrać prezydenta (niem. Bundespräsident). Gmach znajduje się w dzielnicy Berlin-Mitte.

Posłowie polscy w Reichstagu

Liczba posłów polskich w Reichstagu w latach 1871-1912 wahała się od 13 do 20, byli oni skupieni w Kole Polskim.

Linki zewnętrzne

Bundestag: Strona oficjalna (niem.). [dostęp 26 kwietnia 2009].