Rekkared I - Polski Serwis Naukowy

Konwersja katolicka Rekkareda I (Antonio Muñoz Degrain, Pałac Senatu w Madrycie).

Statua Rekkareda I. Pałac Królewski w Madrycie.

Rekkared I - król wizygocki w latach 586-601. Objął tron po śmierci ojca, Leowigilda. Prowadził walki z Frankami o Septymanię, wprowadził katolicyzm w miejsce panującego dotąd arianizmu. Na trzecim synodzie toledańskim poparł uchwałę przeciwko Żydom.

Aude – rzeka w południowej Francji o długości ok. 220 km. Źródła rzeki znajduje się w Pirenejach, a uchodzi ona do Zatoki Lwiej. Głównym miastem, przez które rzeka przepływa, jest Carcassonne.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Wojna z Frankami

W roku 589 wojska wizygockie, dowodzone przez duksa Luzytanii, Klaudiusza, odniosły zwycięstwo nad Frankami nad rzeką Aude koło Carcassonne. Klęska na tyle zniechęciła Franków, że ponownie najechali oni Półwysep Iberyjski dopiero w roku 631.

Konwersja katolicka

Pierwszym krokiem Rekkareda na drodze przyjęcia katolicyzmu było zwołanie narady biskupów ariańskich z katolickimi. Sam Rekkared aktywnie uczestniczył w obradach, mających na celu znalezienie prawdziwej wiary. Król opowiedział się po stronie katolicyzmu, a jako argument przedstawił fakt, że - jak dotąd - żaden arianin nie dokonał cudu.

Mérida – miasto w zachodniej Hiszpanii, stolica regionu Estremadura, 49 400 mieszkańców (2003). Położone nad rzeką Gwadianą, nazywane jest „hiszpańskim Rzymem”. Ośrodek przemysłowy, handlowy i turystyczny.

Komes, także palatyn (łac. comes lub comes palatinus) – pierwotnie, w okresie Cesarstwa rzymskiego dostojnik w skupiający władzę administracyjną i wojskową wyznaczonego okręgu. W średniowiecznej Europie zachodniej - zwierzchnik hrabstwa (okręgu). Z czasem tytuł komesa przerodził się w Europie w dziedziczny arystokratyczny tytuł hrabiego.

Na kolejnym zjeździe, tym razem bez udziału biskupów ariańskich, Rekkared został przyjęty na łono Kościoła katolickiego. Stało się to zapewne już w lutym 587 roku, aczkolwiek jako datę konwersji króla podaje się niekiedy również rok 589.

Opozycja ariańska

Przyjęcie przez króla chrztu w obrządku katolickim wywołało wzburzenie wśród jego poddanych. Nie zabrakło przejawów otwartej opozycji. Na czele pierwszego spisku stał ariański biskup Meridy, Sunna. Po jego stronie opowiedziała się część wizygockich możnych, a nawet niektórzy komesowie. Wydarzeniem, świadczącym o tym, że spisek ten miał podłoże nie tylko religijne, jest fakt, że przyłączyło się do niego wielu prostych ludzi, od dawna wyznających katolicyzm. Niektóre źródła sugerują, iż spiskowcy zamierzali obalić króla.

Senat (hisz. Senado) - izba wyższa Kortezów, parlamentu hiszpańskiego. Tworzy go 259 senatorów, wybieranych lub nominowanych w tym samym czasie co Kongres Deputowanych na tę samą 4-letnią kadencję.

Pałac Królewski w Madrycie (hiszp. Palacio Real de Madrid lub Palacio de Oriente) został zbudowany w XVIII wieku przez Filipa V Burbona. Zaprojektowany w stylu baroku przez włoskiego architekta Filippo Juvarę, który jednak umarł przed rozpoczęciem prac budowlanych. Wnętrza i otoczenie utrzymane w stylu rokoko i klasycystycznym. Jest oficjalną rezydencją króla Hiszpanii, chociaż król Jan Karol I ani jego rodzina nie mieszka obecnie w pałacu, a w mniejszym Palacio de la Zarzuela na przedmieściach Madrytu. Ma 2800 pomieszczeń, część z nich jest udostępniona dla turystów.

Spisek został wykryty na skutek zdrady jednego ze sprzysiężonych.

Na początku 589 roku wykryto następny spisek, zawiązany przez matkę Rekkareda, królową Galaswintę. Rychła śmierć królowej niejako rozwiązała sprawę.

Trzeci synod toledański

Trzeci synod biskupów zebrał się na początku maja 589 roku w stolicy państwa, Toledo. Właściwe obrady rozpoczęły się 8 maja, po odwołaniu przez Rekkareda zakazu (obowiązującego od 40 lat) zbierania się synodów katolickich.

Obecni przedstawiciele do niedawna ariańskiego duchowieństwa publicznie obwieścili fakt dokonania konwersji i wyklęli herezję ariańską, ujmując anatemę w 23 artykułach. Synod rozszerzył jurysdykcyjne uprawnienia biskupów i podjął pewne kroki przeciw Żydom i ich religii.

Leowigild - król Wizygotów w latach 569 - 586. W 572 odzyskał Andaluzję z rąk bizantyjczyków. Pokonał Basków (581) i Swebów (585). Zniósł zakaz małżeństw Wizygotów i ludności hiszpano-rzymskiej. W 585 zjednoczył plemiona wizygockie na Półwyspie Iberyjskim. Jego syn Hermenegild (święty) ożenił się z księżniczką frankijską, Ingundą - katoliczką, by później zmienić wiarę z ariańskiej na katolicką. Po tym zdarzeniu Leowigild odsunął swojego najstarszego syna od dworu i dziedzictwa, by następnie w wyniku wieloletnich walk i śmierci syna zacząć niszczyć kościoły i zwalczać katolicyzm. Jednak po jego śmierci jego syn i następca - Rekkared I przeszedł na katolicyzm i został chrześcijańskim władcą Hiszpanii.

Luzytania (łac. Lusitania, także: Hispania Lusitania), starożytna prowincja rzymska, która znajdowała się na Półwyspie Iberyjskim i obejmowała obszar obecnej Portugalii i zachodnią część Hiszpanii. Nazwa pochodzi od plemienia Luzytanów zamieszkujących te obszary w okresie starożytnym. Ich pochodzenie nie zostało dotychczas ustalone.

Kanon czternasty synodu

Przy pełnej aprobacie Rekkareda, III synod toledański w 14 kanonie uchwał występował przeciwko ludności wyznania mojżeszowego. Nakazywał przymusowy chrzest dzieci zrodzonych ze związków mieszanych, żydowsko-chrześcijańskich. Zakazywał Żydom nabywania chrześcijańskich niewolników oraz wykonywania funkcji publicznych, związanych ze sprawowaniem sądów nad ludnością chrześcijańską. Ponadto kanon ten przewidywał surowe sankcje w przypadku, gdyby Żyd nakłonił swego już posiadanego chrześcijańskiego niewolnika do przejścia na judaizm.

Frankowie(łac. gens Francorumlub Franci) - to nazwa zbiorcza określająca zachodniogermańską federację plemion, u swoich, uchwytnych źródłowo, początków, tj. w III w. n.e., zamieszkującą tereny na północ i wschód od dolnego Renu. Między trzecim, a piątym wiekiem część Franków najeżdżała terytorium Rzymu, gdy inna część weszła w skład rzymskich wojsk w Galii. Tylko Frankowie saliccy utworzyli królestwo na terenach rzymskich. Pod wodzą rodzimej dynastii Merowingów podbili niemal cała Galię. Pod władzą Karolingów państwo to stałą się wiodącą siłą chrześcijańskiego Zachodu. Jego rozpad dał początek dwóm wiodącym siłom średniowiecza: królestwu Francji i państwu niemieckiemu.

Dux – wódz armii rzymskiej. Po reformach Galiena mógł nim zostać nawet prosty żołnierz (wcześniej tylko członek arystokracji). Od słowa dux pochodzą m.in. słowa diuk, czyli książę (tytuł honorowy), doża oraz duce.

Bibliografia

J. Strzelczyk, Goci - rzeczywistość i legenda, Warszawa 1984