Reprezentacja Francji w piłce nożnej mężczyzn – zespół piłkarski, biorący udział w imieniu Francji w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo francuskie. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Francuski Związek Piłki Nożnej (fr. Fédération Française de Football). Francja od 1904 roku jest członkiem FIFA, a od 1954 – UEFA. Francuzi byli współzałożycielami obu tych organizacji.

Drużyna narodowa, obok Brazylii, Belgii i Rumunii, jest jedyną, która grała we wszystkich trzech przedwojennych turniejach o Puchar Świata. Pierwszy sukces w mundialu odniosła jednak dopiero w 1958 roku, kiedy to z Justem Fontaine'em i Raymondem Kopą w składzie wywalczyła brązowy medal.

Na piłkarzy, dzięki którym reprezentacja mogła wyjść z trwającej od czasu tamtych mistrzostw zapaści, Francuzi czekali do lat 80. Pokolenie Michela Platiniego, Jeana Tigany, Alain Giresse'a, czy Luisa Fernandeza, prowadzone najpierw przez Michela Hidalgo, a później przez jego dawnego asystenta Henriego Michela, zdobyło mistrzostwo Europy w 1984 roku, a na kolejnym mundialu powtórzyło wynik z 1958 roku.

Czternaście lat później podopieczni Aimé Jacqueta wygrali w finale mistrzostw świata, a w 2000 roku w turnieju o mistrzostwo Europy. Są jedyną drużyną w historii, który po zwycięstwie w mundialu okazała się najlepsza również na Starym Kontynencie.

W 2006 roku, po kilku słabszych turniejach, Francuzi, dowodzeni przez Raymonda Domenecha, dotarli do finału mistrzostw świata. W decydującym meczu doświadczona drużyna Trójkolorowych okazała się słabsza od Włochów. Po mundialu z reprezentacją pożegnał się lider drużyny Zinedine Zidane. W 2010 roku na kolejnych mistrzostwach świata, Francuzi nie wyszli poza fazę grupową.

Bieżące eliminacje

Na sto dni przed turniejem Euro 2012 Reprezentacja Francji zmierzy się z :

Eliminacje do ME 2012 - tabela grupa A

Stan po zakończeniu eliminacji

Eliminacje do ME 2012 - tabela grupa D

Stan po zakończeniu eliminacji

Grupa I

 Osobny artykuł: Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2014 (eliminacje strefy UEFA)/Grupa 9.

Stan na: 30 lipca 2011

Lata przed II wojną światową

Reprezentacja Francji pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy rozegrała 1 maja 1904 roku z Belgią w Brukseli. Cztery lata wcześniej drużyna olimpijska zdobyła srebrny medal na drugich nowożytnych Igrzyskach.

W 1930 roku Francuzi startowali w inauguracyjnym turnieju o Puchar Świata. Swój udział zakończyli na rozgrywkach grupowych, mimo zwycięstwa w pierwszym meczu z Meksykiem (4:1), w dwóch pozostałych spotkaniach ulegli po 0:1 Argentynie i Chile. Z kolejnym mundialem żegnali się już po jednym meczu (2:3 z Austrią).

W 1938 roku po raz pierwszy w historii przeszli pierwszą rundę. W drugiej przegrali z Włochami 1:3.

Selekcjonerem reprezentacji na dwóch ostatnich przedwojennych turniejach był Gaston Barreau. Swoją funkcję pełnił aż do 1954 roku. Jedynymi piłkarzami, którzy brali udział w każdym mundialu przed wojną są: defensywny pomocnik Edmond Delfour, obrońca Étienne Mattler oraz napastnik Émile Veinante, przy czym dwaj pierwsi zagrali we wszystkich meczach od pierwszej do ostatniej minuty. Veinante w 1930 i 1934 roku był tylko rezerwowym.

W latach międzywojennych objawiła się pierwsza gwiazda piłkarstwa francuskiego – napastnik Jean Nicolas. Podczas Mistrzostw Świata w 1934 i 1938 roku zdobył łącznie trzy gole, a w ciągu pięciu lat występów w kadrze (od 1933 do 1938 roku) w dwudziestu pięciu meczach trafił do bramki rywali dwadzieścia jeden razy.

Na górę strony | Początek wątku

Lata 1958-1960

1958 – brązowy medal mistrzostw świata

Na mundialu 1958, w Szwecji, Francuzi, po zwycięstwie 6:3 nad RFN w meczu o trzecie miejsce, zdobyli brązowy medal mistrzostw świata.

Trójkolorowi, których szkoleniowcem był Albert Batteux, grali bardzo ofensywnie, w pierwszej jedenastce występowało aż pięciu napastników lub wysuniętych pomocników. Gwiazdą reprezentacji był 25-letni Just Fontaine ze Stade de Reims, który w całym turnieju strzelił trzynaście goli (w sześciu meczach), co jest do dziś niepobitym rekordem. Obok niego w linii ataku grali posiadający polskie korzenie Raymond Kopa (27, Real Madryt) oraz Maryan Wisnieski (21, RC Lens), a także partnerzy Fontaine'a z Reims: Jean Vincent i Roger Piantoni.

W Reims na co dzień występowała też inna, ważna postać tamtej drużyny – kapitan zespołu, od którego rozpoczynała się każda akcja, najbardziej doświadczony zawodnik Trójkolorowych – 33-letni Robert Jonquet. Na środku pomocy towarzyszył mu sześć lat młodszy Jean-Jacques Marcel.

Trójka obrońców: Raymond Kaelbel, Michel Lerond i Armand Penverne oraz bramkarz Claude Abbes (31, AS Saint-Etienne), który po dwóch pierwszych meczach zmienił François Remettera (30, Girondins Bordeaux), przepuścili aż piętnaście goli, co było pochodną ultraofensywnego ustawienia 1-3-2-5.

Na górę strony | Początek wątku

1960 – IV miejsce na mistrzostwach Europy

Dwa lata później, w 1960 roku odbyły się pierwsze w historii mistrzostwa Europy. Ich gospodarzem była Francja.

W skomplikowanej procedurze eliminacyjnej wzięła udział również reprezentacja Trójkolorowych. Drużyna prowadzona ciągle przez Alberta Batteux w pierwszej fazie kwalifikacji wygrała w dwumeczu (7:1 i 1:1) z Grecją, a w kolejnej okazała się lepsza od Austrii (5:2 i 4:2).

W turnieju finałowym, w którym grały tylko cztery drużyny, Francja przegrała oba mecze i zajęła czwarte miejsce. W reprezentacji cały czas występowali Wisnieski, Marcel, kapitan Jonquet, Vincent oraz rezerwowy na mundialu Yvon Douis. Zabrakło natomiast dwóch największych gwiazd, czyli Fontaine'a i Kopy, którzy w tym czasie postanowili skupić się na obowiązkach klubowych. Na Euro 1960 po raz pierwszy objawił się talent 21-letniego wówczas Roberta Herbina, później wyróżniającego się piłkarza Ligue 1 oraz szkoleniowca, który na przełomie lat 70. i 80. czterokrotnie doprowadził AS Saint-Etienne do tytułu mistrza kraju oraz w 1976 roku do finału Pucharu Europejskich Mistrzów Krajowych.

Po Euro 1960 reprezentacja Francji przez ponad dwadzieścia lat nie mogła się doczekać piłkarzy i trenerów, którzy byliby zdolni nawiązać do sukcesu Kopy i Fontaine'a z 1958 roku. Trójkolorowi, mimo że pieczę selekcjonerską przejmowali nad nimi współtwórca potęgi Ajaksu Amsterdam Stefan Kovacs, a nawet sam Fontaine (w 1967 roku), ani razu w tym czasie nie awansowali do mistrzostw Europy, a dwa starty w mundialach (w 1966 i 1978) zakończyły się odpadnięciem już po pierwszej rundzie.

Na mundialu w 1978 roku w kadrze reprezentacji, prowadzonej już przez Michela Hidalgo, byli przyszli mistrzowie Europy – Bossis, Battiston, Lacombe, Six, Rocheteau oraz Platini. Po tej imprezie piłkarską karierę zakończył Henri Michel, późniejszy asystent Hidalgo i jego następca. Ale szkielet drużyny, która w 1984 roku triumfowała w mistrzostwach Starego Kontynentu, zbudowany został cztery lata później na Mistrzostwach Świata 1982.

Na górę strony | Początek wątku

Lata 1982-1986

1982 – IV miejsce na mistrzostwach świata

Francuzi awansowali do mistrzostw świata z drugiego miejsca w grupie. Dali się wyprzedzić Belgii, a w pokonanym boju zostawili m.in. Irlandię, która wprawdzie zdobyła tyle samo punktów, ale miała gorszy bilans bramkowy, i wicemistrzów świata Holendrów.

Dla selekcjonera Michela Hidalgo, któremu dwa lata wcześniej nie udało się wprowadzić reprezentacji do finałów mistrzostw Europy, od wyniku uzyskanego w Hiszpanii zależała dalsza praca z kadrą.

Prasa francuska podkreślała, że ostateczny rezultat, czyli czwarte miejsce, był znacznie lepszy niż gra drużyny. Trójkolorowi do ostatniego meczu nie mogli być pewni awansu z grupy, grali dalej tylko dlatego, że piłkarze Czechosłowacji strzelili mniej goli. W drugiej rundzie nie trafili na żaden zespół ze światowej czołówki, ale na Austrię i Irlandię Północną, którą pewnie ograli 4:1. Mecz półfinałowy z RFN przeszedł do historii futbolu z powodu brutalnego ataku niemieckiego bramkarza Haralda Schumachera na francuskiego obrońcę Patricka Battistona. Podopieczni Hidalgo długo prowadzili 3:1, ale w końcówce dali sobie strzelić dwa gole i o tym kto zagra w finale musiały zadecydować rzuty karne, w których Schumacher wybronił strzały Six i Bossisa. Francuzom pozostała gra o brązowy medal. W spotkaniu z Polską selekcjoner dał szansę rezerwowym i w efekcie Trójkolorowi przegrali 2:3.

Już w czasie eliminacji do mundialu Hidalgo musiał się zmagać z brakiem klasowego bramkarza. Dotychczasowy golkiper numer jeden Dominique Dropsy obwiniany był za porażkę w spotkaniu z Holandią, ponadto zaliczył kilka wpadek w Strasbourgu i w efekcie na kilka miesięcy przed turniejem stracił miejsce w kadrze. Na mistrzostwa selekcjoner powołał 27-letniego Jean-Luca Ettoriego z zespołu mistrza Francji AS Monaco oraz 35-letniego Dominique'a Baratelliego z PSG i dziesięć lat młodszego Jeana Castanedę z AS Saint-Etienne. W pierwszej jedenastce grał Ettori, który przed inauguracyjnym meczem z Anglią miał na swoim koncie tylko dwa mecze w reprezentacji. W spotkaniu z podopiecznymi Rona Greenwooda przepuścił bramkę już w 27 sekundzie, a kilkanaście dni później francuscy dziennikarze uznali go za winnego odpadnięcia Trójkolorowych w półfinale z RFN.

Liderem linii obrony był 32-letni kapitan drużyny Marius Trésor z Girondins Bordeaux, który od wielu lat tworzył w reprezentacji duet z innym sprawdzonym w najważniejszych bojach zawodnikiem Maximem Bossisem (27, FC Nantes). Po przegranym 1:3 meczu z Anglią miejsce na prawej stronie stracił Patrick Battiston (25, AS Saint-Etienne). Hidalgo zaryzykował i już do końca turnieju stawiał na 20-latka z AS Monaco Manuela Amorosa. Battiston pojawił się jeszcze na boisku w spotkaniu z Austrią i RFN, ale w tym ostatnim grał tylko przez dziesięć minut. Został sfaulowany przez Schumachera i następne tygodnie spędził na rehabilitacji. Na lewej flance występował Gérard Janvion (29, AS Saint-Etienne), którego francuskie media charakteryzowały słowami elegancki, dostojny, rzadko łamiący zasady gry fair play.

Skład personalny drugiej linii ewoluował z meczu na mecz. Na inaugurację turnieju przeciw Anglikom zagrali: Platini, Larios, Girard, Giresse. W kolejnych meczach coraz silniejszą pozycję zdobywał Jean Tigana, który wkrótce stał się podstawowym zawodnikiem reprezentacji. Selekcjonera szybko przekonał do siebie także młody Bernard Genghini (24, FC Sochaux), strzelec decydującej bramki w spotkaniu z Austrią. Dwa lata później na mistrzostwach Europy Genghini musiał ustąpić miejsca Luisowi Fernandezowi. Dobre występy na mundialu otworzyły Platiniemu drogę do kariery w Juventusie.

Napastnicy strzelili tylko cztery z szesnastu zdobytych przez Francję goli. Słaba skuteczność powodowała częstą rotację wśród zawodników na tej pozycji. Najczęściej grał Gérard Soler (29, Girondins Bordeaux), ale on akurat nie trafił do bramki rywali ani razu. Po dwa gole zdobyli Dominique Rocheteau (27, PSG) i Didier Six (28), jedyny występujący na co dzień w klubie zagranicznym (VfB Stuttgart). W pierwszych meczach w podstawowej jedenastce pojawił się także Bernard Lacombe (30), partner Solera z Bordeaux.

Wkrótce po ostatnim meczu mistrzostw z reprezentacją pożegnali się kapitan Trésor, Janvion oraz rezerwowy na mundialu Christian López, nowym kapitanem po odejściu Trésora został Michel Platini.

Na górę strony | Początek wątku

1984 – zwycięstwo w mistrzostwach Europy

Francuzi byli gospodarzami mistrzostw Europy i nie musieli rozgrywać meczów eliminacyjnych. Michel Hidalgo mógł więc w spokoju, nie unikając wielu eksperymentów kadrowych, przygotowywać reprezentację do turnieju.

Po dwóch pierwszych meczach fazy grupowej, w których zresztą nie stracili bramki, Trójkolorowi mogli być pewni awansu do następnej rundy. W półfinale spotkali się z ofensywnie grającą Portugalią. Po dziewięćdziesięciu minutach utrzymywał się remis 1:1. W dogrywce pierwsi gola zdobyli podopieczni Fernando Cabrity, ale Francuzi szybko odpowiedzieli strzałami Domergue i Platiniego, i ostatecznie wygrali 3:2. Cztery dni później w finale turnieju pokonali Hiszpanię 2:0. W '57 minucie Platini zaskoczył Luisa Arconadę strzałem z rzutu wolnego, i według wielu komentatorów była to jedna z najładniejszych bramek mistrzostw.

Francuscy dziennikarze podkreślali zgranie zespołu, o którego sile stanowiła druga linia, z Platinim na czele. Narzekali za to na nieefektywnych napastników.

W sierpniu 1982 roku po przegranym 0:4 meczu towarzyskim z Polską Hidalgo zrezygnował z usług Jeana-Luca Ettoriego. Kilka miesięcy później w kadrze zadebiutował 26-letni Joël Bats z AJ Auxerre, który przez sześć następnych lat był pierwszym bramkarzem Trójkolorowych. Spokojny, zwinny i elegancki Bats, mimo że przepuścił podczas Euro 1984 cztery gole, oceniony został jako jeden z pewniejszych punktów zespołu.

Po rezygnacji z gry w reprezentacji Gérarda Janviona, Christiana Lópeza oraz przede wszystkim kapitana Mariusa Trésora Michelowi Hidalgo ubyło kilku klasowych obrońców. W czasie mistrzostw linię defensywną tworzyli: Patrick Battiston (27 lat, Girondins Bordeaux), nominalny libero z konieczności przesunięty na prawą stronę, oraz środkowi: doświadczony Maxime Bossis (29, FC Nantes) i nowa twarz w reprezentacji Yvon Le Roux (24, AS Monaco). Czwartym obrońcą miał być 22-letni Manuel Amoros (AS Monaco), cieszący się opinią jednego z najbardziej obiecujących piłkarzy francuskich, mający już za sobą występy na mundialu. Tymczasem już w pierwszym spotkaniu z Danią otrzymał czerwoną kartkę. Jego zastępca – Jean-François Domergue (27, Toulouse FC) – grał z meczu na mecz coraz lepiej i już nie oddał miejsca w jedenastce Amorosowi. W spotkaniu półfinałowym z Portugalią Domergue potwierdził dobrą formę, strzelając dwa gole.

Dziennikarz sportowy Roman Hurkowski drugą linię mistrzowskiej drużyny z 1984 roku nazwał magicznym kwartetem. Zadaniem dwóch defensywnych pomocników Jeana Tigany (29, Girondins Bordeaux) oraz debiutującego na wielkim turnieju 25-letniego Luisa Fernandeza z Paris Saint Germain było przechwytywanie piłki już na połowie przeciwnika i jak najszybsze uruchomienie pozostałych pomocników i ataku. Alain Giresse (32), partner Tigany z Bordeaux, podobnie jak i on obdarzony nie najlepszymi warunkami fizycznymi, był łącznikiem między obiema liniami. Z jego podań padło większość bramek zdobytych przez Trójkolorowych. Strzelcem dziewięciu z nich był Michel Platini (29, Juventus F.C.), lider i kapitan zespołu, skuteczny egzekutor przede wszystkim rzutów wolnych i karnych. Zdobył gole we wszystkich pięciu meczach Francji w finałach Euro 1984, dwukrotnie notując hat-trick. Platini został królem strzelców turnieju, a pod koniec roku otrzymał Złotą Piłkę dla najlepszego piłkarza Europy.

Przy aktywnej roli Platiniego zadaniem pary napastników – Bernarda Lacombe'a (32, Girondins Bordeaux) oraz grających wymiennie Didiera Six (30, FC Mulhouse) lub Brunona Bellone (22, AS Monaco) – było głównie absorbowanie obrońców rywali i odwracanie ich uwagi od ofensywnych pomocników. Tylko jeden z atakujących, najmłodszy Bellone, zdobył gola w turnieju.

Po ostatnim meczu mistrzostw, z funkcji selekcjonera zrezygnował pracujący od 1976 roku Michel Hidalgo. Pałeczkę przekazał Henri Michelowi, który przez cztery ostatnie lata był jego asystentem.

Na górę strony | Początek wątku

1986 – brązowy medal mistrzostw świata

Mistrzowie Europy w eliminacjach do Mistrzostw Świata 1986 wyprzedzili Bułgarię, NRD, Jugosławię oraz Luksemburg. Podopieczni Henri Michela jechali do Meksyku jako jedni z głównych pretendentów do zdobycia Pucharu Świata.

Po awansie z grupy z pierwszego miejsca, Francuzi potwierdzili mistrzowskie aspiracje wygrywając w drugiej rundzie z obrońcą trofeum Włochami. Po ćwierćfinałowym zwycięstwie nad Brazylią zostali nazwani przez dziennikarzy, którzy podkreślali ofensywny styl gry drużyny, Brazylijczykami Europy. Jednak podobnie jak cztery lata wcześniej Trójkolorowi ulegli w półfinale reprezentacji RFN i musieli zadowolić się grą w małym finale, czyli w meczu o trzecie miejsce. Mimo że Michel wystawił w tym spotkaniu rezerwowy skład, Francuzi ograli Belgów i wracali do domu z brązowym medalem.

W porównaniu z drużyną, która dwa lata wcześniej zdobyła mistrzostwo Europy, najwięcej zmian zaszło w liniach obrony i ataku. Ciągle o obliczu defensywy decydowali stoperzy Maxime Bossis (31, Racing Paryż) oraz Patrick Battiston (29, Girondins Bordeaux). Po Euro 1984 do podstawowego składu powrócił Manuel Amoros (24, AS Monaco), który na mundialu grał na prawej lub lewej obronie. Miejsce w jedenastce stracili za to: Yvon Le Roux (26, FC Nantes, był rezerwowym) oraz odkrycie mistrzostw Jean-François Domergue (29, Toulouse FC). Jak się okazało dla Domergue występ na tamtym turnieju był szczytem sportowych możliwości, później szybko obniżył formę i jeszcze w 1984 roku pożegnał się z drużyną narodową. W jej barwach rozegrał tylko dziewięć meczów. Jego następcą został podopieczny Michela z reprezentacji olimpijskiej William Ayache (25, Nantes), którego w spotkaniach z Kanadą i Brazylią zmienił Thierry Tusseau (28, Bordeaux). W bramce nadal niezastąpiony był Joël Bats (29, PSG), bohater meczu z canarinhos, w którym obronił dwa rzuty karne.

Dwaj podstawowi napastnicy z mistrzowskiej drużyny – Bernard Lacombe (34, Bordeaux) i Didier Six (32, FC Metz) – zaraz po Euro zakończyli reprezentacyjne kariery. Odkryciem Michela okazał się 23-letni Jean-Pierre Papin z belgijskiego FC Brugge, piłkarz, który nigdy nie grał we francuskiej ekstraklasie. Na mundialu przyszły pięciokrotny król strzelców Ligue 1 zdobył dwie bramki. Jego partnerem był Yannick Stopyra (25, Toulouse), strzelec również dwu goli. Ich zmiennikami zaś: doświadczony, pamiętający jeszcze Mistrzostwa Świata 1978 – Dominique Rocheteau (31, PSG) oraz 24-letni Bruno Bellone z AS Monaco, najskuteczniejszy napastnik Francji w mistrzostwach Europy, który przez własne kłopoty zdrowotne oraz wysoką formę Papina, na mundialu był tylko rezerwowym.

Najważniejszym ogniwem zespołu, tak jak dwa lata wcześniej, była druga linia. Michel nie wymienił żadnego z zawodników magicznego kwartetu. Dla najstarszego w drużynie 34-letniego Alain Giresse'a, jego kolegi z Bordeaux Jeana Tigany (31), Luisa Feranandeza (27) z Paris Saint-Germain oraz kapitana reprezentacji, w latach 1983-85 trzykrotnego króla strzelców Serie A, Michela Platiniego, mundial 1986 był ostatnią wielką piłkarską imprezą, na której grali razem. Po mistrzostwach karierę reprezentacyjną zakończył Giresse, rok później Platini, a w 1988 roku – Tigana. Fernandez pożegnał się z kadrą dopiero w 1992 roku.

Po mundialu Henri Michel rozpoczął przygotowania do eliminacji do Euro 1988, turnieju, na którym Francuzi mieli bronić mistrzostwa Europy. Jednak już po pierwszych meczach (remis z Islandią, remis i porażka z Norwegią) Trójkolorowi stracili szansę na awans z grupy. Pierwszy raz w historii obrońca trofeum nie awansował do turnieju mistrzowskiego. Henri Michel ustąpił ze stanowiska, na rzecz swojego dawnego podopiecznego Michela Platiniego, dopiero po słabym starcie do mundialu 1990 w listopadzie 1988 roku.

Chociaż Platiniemu nie udało się awansować do mistrzostw świata, to kilka miesięcy później, w efektownym stylu (osiem zwycięstw, zero remisów i zero porażek), poprowadził reprezentację do zwycięstwa w grupie kwalifikacyjnej do Euro 1992. W barwach Trójkolorowych grało już nowe pokolenie zawodników. Z piłkarzy pamiętających mundial 1986 w drużynie narodowej występowali jedynie 30-letni Manuel Amoros, 33-letni Luis Fernandez oraz 29-letni Jean-Pierre Papin. Na mistrzostwach Europy debiutowali przyszli mistrzowie świata Laurent Blanc i Didier Deschamps. Mimo takiego collage'u generacyjnego, Francja odpadła już po fazie grupowej, w której zanotowała dwa remisy (1:1 ze Szwecją i 0:0 z Anglią) oraz porażkę 1:2 w ostatnim meczu z przyszłymi triumfatorami imprezy Duńczykami.

Po turnieju Platini podał się do dymisji, a jego następcą został Gérard Houllier. Przyszły szkoleniowiec Liverpool miał za zadanie wprowadzić reprezentację do Mistrzostw Świata 1994. Na dwie kolejki przed zakończeniem kwalifikacji Francuzi prowadzili w grupie, a do awansu potrzebowali tylko jednego punktu. Jednak niespodziewany regres formy w ostatniej fazie eliminacji (przegrane z Izraelem 2:3 i Bułgarią 1:2) spowodował, że Trójkolorowi zajęli dopiero trzecie miejsce, a na mundial pojechali Szwedzi i Bułgarzy. W listopadzie 1993 roku, po roku sprawowania funkcji, Houllier złożył dymisję.

Na górę strony | Początek wątku

czytaj dalej: [2], [3]