Republika Chińska - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy państwa znanego jako Tajwan. Zapoznaj się również z: Chińska Republika Ludowa.

Republika Chińska (chin. trad. 中華民國, chin. upr. 中华民国, pinyin Zhōnghuá Mínguó) znana zazwyczaj jako Tajwan (臺灣) – państwo nieuznawane przez większość społeczności międzynarodowej, leżące w południowo-wschodniej Azji na wyspie Tajwan (dawniej Formoza) u wybrzeży ChRL. Republika Chińska kontroluje również wyspy Peskadory (Penghu Liedao), Kinmen (Quemoy) i Mazu.

Acer – tajwańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i dystrybucją sprzętu komputerowego dla użytkowników indywidualnych oraz przedsiębiorstw. Drugi co do wielkości producent komputerów osobistych na świecie (za HP i przed Dellem). Posiada przeszło 13% udział światowego rynku, 15,6 % rynku USA i 19,9 % na obszarze Europy, Bliskiego Wschodu oraz krajów Afryki należących do EMEA.
Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Historia

Osobny artykuł: Historia Chin.

Osobny artykuł: Historia Tajwanu.

Oficjalnie rząd Republiki Chińskiej uznaje się sam za legalną władzę całego obszaru dzisiejszych Chin i Mongolii, acz wskutek trwającej na kontynencie rebelii komunistycznej musiał przenieść się czasowo ze swojej konstytucyjnej stolicy Nankinu na wyspę Tajwan. Obecnie pod faktyczną jurysdykcją Republiki pozostaje całość prowincji Tajwan oraz wysp Penghu, Kinmen i Mazu, należące administracyjnie do prowincji Fujian. Oczywiście, poza organizacjami marginalnymi, nikt nie zamierza kontynuować wojny domowej z komunistami na Kontynencie, toczy się za to zażarta dyskusja polityczna w kwestii ogłoszenia secesji de iure i utworzenia państwa tajwańskiego. Prezydent Chen Shui-bian chciał rozpisać w marcu 2008 referendum na temat wstąpienia do ONZ pod nazwą Tajwan.

Podział administracyjny Kościoła katolickiego na Tajwanie – w ramach Kościoła katolickiego na Tajwanie funkcjonują obecnie jedna metropolia, w której skład wchodzi jedna archidiecezja i sześć diecezji.
Tuwa, Republika Tuwy (ros. Тува lub Тыва, tuwin. Тыва; historyczne nazwy: Tannu-Tuwa, Урянхайский край – Kraj Urianchajski) – republika autonomiczna w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, przy granicy z Mongolią.

Do 1971 Tajwan reprezentował Chiny w ONZ. Zbliżenie ludowych Chin i USA na początku lat 70. i naciski władz w Pekinie spowodowały, że obecnie Republika Chińska jest uznawana przez 23 państwa (2010), głównie słabo rozwinięte ekonomicznie wyspiarskie kraje rejonu Pacyfiku, kraje Ameryki Środkowej i Morza Karaibskiego i kilka małych państw w Afryce. W Europie uznaje ją jedynie Watykan; w latach 1999-2001 uznawała ją również Macedonia w zamian za pomoc finansową (tzw. dyplomacja dolarowa). Od 1 stycznia 2002 Republika Chińska należy do WTO pod nazwą "Oddzielny Obszar Celny Tajwanu, Penghu, Kinmen i Matsu".

Giant Manufacturing Co. Ltd. to tajwański producent rowerów oraz największy światowy producent rowerów[potrzebne źródło]. Założony w 1972 r. zaczynał jako producent OEM. W 1986 r. zaczął wytwarzać rowery pod własną marką. Obecnie znany na całym świecie z produkcji markowego sprzętu. Giant posiada fabryki na Tajwanie, w Holandii oraz Chinach.
Standardowy język mandaryński, nazywany często językiem mandaryńskim lub standardowym językiem chińskim jest oficjalnym standardem mówionego języka chińskiego, używanym jako język urzędowy w Chińskiej Republice Ludowej, Republice Chińskiej, jednym z czterech oficjalnych języków Singapuru, a także jednym z sześciu oficjalnych języków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Faktycznie jest tylko jednym z języków mandaryńskich. Oparty jest, ale nie tożsamy, na dialekcie pekińskim. W poszczególnych państwach język ten nosi różne nazwy: w ChRL jest nazywany putonghua (chiń. trad. 普通話, uproszcz. 普通话, pinyin: pǔtōnghuà – "mowa powszechna"), na Tajwanie – guoyu (chin. trad. 國語, uproszcz. 国语, pinyin: guóyǔ – "język państwowy"), w Singapurze – huayu (chiń. trad. 華語, uproszcz. 华语, huáyǔ – "język chiński").

Osobny artykuł: Polityka jednych Chin.

O podziale na Republikę Chińską i Chińską Republikę Ludową przeczytaj pod hasłem Chiny.

System władzy

Władza (chiń. 治权; pinyin zhìquán) na Tajwanie zorganizowana jest według koncepcji Sun Jat-sena, nawiązującej do tradycyjnego podziału władzy w Chinach, na pięć "zgromadzeń" lub "rad" (chiń. 院, pinyin yuàn): ustawodawczą, wykonawczą, sądowniczą, kontrolną i egzaminacyjną. Kontrolna odpowiada połączonym kompetencjom audytu finansowego (por. polski NIK), cenzury i rzecznika praw obywatelskich (ombudsman), egzaminacyjna natomiast dba o rozwój służby cywilnej i nadaje uprawnienia kolejnych rang i stopni w administracji.

Hodowla zwierząt – zgodnie z ustawą o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 774) zespół zabiegów zmierzających do poprawienia założeń dziedzicznych (genotypu) zwierząt gospodarskich, w zakres których wchodzi ocena wartości użytkowej i hodowlanej zwierząt gospodarskich, selekcja i dobór osobników do kojarzenia prowadzony w warunkach prawidłowego chowu.
Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Ludność

Skład etniczny: Hoklo (chiń. standard. Fulao, od używanego języka: Minnan) – 70%; Hakka (chiń. standard. Kejia) – 14%. Te dwie grupy łącznie zwane są benshengren (本省人; chiń. "urodzeni tutaj" – Chińczycy, których przodkowie zamieszkiwali Tajwan przed 1895 r.); waishengren (外省人; chiń. "urodzeni na zewnątrz", Chińczycy z kontynentu, przodkowie przybyli w latach 1945-50) – 14%; Aborygeni tajwańscy (pochodzenia austronezyjskiego, 2%, dzielą się na kilkanaście grup etnicznych). Uwaga: określenie "Tajwańczyk" (chiń. Taiwanren) w zależności od kontekstu może oznaczać przedstawiciela grupy Hoklo, benshengrena lub zwolennika niepodległości Tajwanu.

Religie: taoizm i konfucjanizm (48,5%), buddyzm (43%), chrześcijaństwo (7,4%), islam (0,5%)

Osobny artykuł: Podział administracyjny Kościoła katolickiego na Tajwanie.

Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy na Tajwanie.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
Tajwan (Formoza) – wyspa na Oceanie Spokojnym, oddzielona od Chin kontynentalnych Cieśniną Tajwańską. Jest wyspą w większości wyżynną, obrzeża Tajwanu są nizinne.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)