Republika Rzymska - XIX wiek - Polski Serwis Naukowy

Republika Rzymska – krótko istniejące państwo w Italii podczas Wiosny Ludów, obejmujące terytorium Państwa Kościelnego.

W 1848 roku w Państwie Kościelnym doszło do wystąpień rewolucyjnych związanych z ruchem na rzecz zjednoczenia Włoch. W ich wyniku 24 listopada 1848 roku papież Pius IX musiał opuścić Rzym i udać się na wygnanie do Gaety na terytorium Królestwa Obojga Sycylii. 29 stycznia 1849 roku, po raz pierwszy w historii Państwa Kościelnego, odbyły się powszechne wybory. Rezultatem wyborów było ogłoszenie konstytucji i proklamowanie 9 lutego 1849 roku Republiki Rzymskiej. Na czele republiki stanął triumwirat, w skład którego weszli Carlo Armellini, Giuseppe Mazzini i Aurelio Saffi. W kraju wprowadzono wolność religijną.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Konstytucja (od łac. constituo,-ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

Zmiany te zaniepokoiły Francję. Na rozkaz prezydenta Karola Bonaparte (późniejszy cesarz Napoleon III) 25 kwietnia 1849 roku na terytorium Italii wkroczyły wojska francuskie.

27 kwietnia do Rzymu przybył, z zamiarem bronienia republiki, Giuseppe Garibaldi. 30 kwietnia Garibaldi pokonał wojska francuskie. Francuzi szybko jednak podjęli nową ofensywę, w rezultacie rozpoczynając 1 czerwca oblężenie Rzymu. 29 czerwca wojska francuskie wkroczyły do Wiecznego Miasta. W sierpniu Bonaparte zezwolił Piusowi IX na powrót do Rzymu, pod warunkiem przeprowadzenia w kraju reform. Papież powrócił do Rzymu 12 kwietnia 1850 roku.

Giuseppe Garibaldi (ur. 4 lipca 1807 w Nicei, Francja, zm. 2 czerwca 1882 na wyspie Caprera, Włochy) – włoski rewolucjonista, żołnierz i polityk, działacz i bojownik na rzecz zjednoczenia Włoch, do czego w znacznym stopniu się przyczynił. Postać barwna i kontrowersyjna, tworząca swą własną legendę za życia. Wróg papiestwa i Austrii, niechętny legendzie napoleońskiej, choć na tej legendzie wychowany. Zawodowy marynarz, a zarazem żołnierz obeznany z taktyką walk partyzanckich. Bohater narodowy Włoch, twórca ich odrodzenia znanego jako Risorgimento. Szczególnie aktywny podczas walk na Sycylii i w bojach o Rzym.

Aurelio Saffi (ur. 13 sierpnia 1819 w Forli - zm. 10 kwietnia 1890) - polityk włoski, rewolucjonista i powstaniec, ważna postać włoskiego ruchu radykalno-republikańskiego, uczestnik walk w obronie Republiki Rzymskiej i powstania mediolańskiego w 1853.