Respublica - korporacja - Polski Serwis Naukowy

przekierowanie z „Respublica”. Zapoznaj się również z: Res Publica.

Korporacja Akademicka Respublica, założona 1922 roku, skupia studentów i absolwentów uczelni wyższych w Warszawie.

Dewiza korporacji brzmi decore diligentia ac doctrina, co tłumaczy się: dobrą sławą, pilnością i nauką. Respublica kandydowała przy korporacji Arkonia.

Respublica przyjęła specyficzne, odrębne od innych polskich korporacji nazewnictwo kategorii członków korporacji. Kandydat na pełnoprawnego członka to laik, czynny student to mistrz, zaś absolwent przyjmuje tytuł weterana. W Respublice nie korzysta się również z popularnych w innych korproacjach nazw: "dekiel" czy "banda". Zastąpiono jej polskimi: "czapką" i "wstęgą". Respublica została stworzona na wzór małego państwa. Miała być "Rzecząpospolitą" nie tylko z nazwy, lecz również z ducha, posiadając formy organizacyjne na wzór ustroju państwowego. W Respublice dość wyraźnie widoczny jest podział władz na ustawodawczą, wykonawczą oraz sądowniczą. Władzę ustawodawczą w Respublice sprawuje Zgromadzenie Mistrzów, władzę wykonawczą Wielki Mistrz wraz ze Strażą, pełniącą funkcją swoistej rady ministrów, zaś władzę sądowniczą: Trybunał Korporacyjny oraz Kapituła Senatorska (wyjątkowo - sądowe posiedzenie Zgromadzenia Mistrzów).

Welecja - trzecia pod względem starszeństwa korporacja akademicka w Polsce. Powstała 26 października 1883 roku w Rydze na tamtejszej Politechnice, w wyniku rozłamu w Arkonii. Welecja, w porównaniu z uważaną za konserwatywną Arkonią, uważana była za korporację bardziej demokratyczną. Zrzeszała studentów, którzy czuli się Polakami. Kwestie etniczne i wyznaniowe nie odgrywały żadnej roli przy przyjmowaniu do stowarzyszenia. Welecja stawia sobie za cel wychowanie studentów w duchu patriotyzmu, przyjaźni, honoru, pracy nad sobą, prawości i rzetelności.
Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 604. pośród wszystkich typów uczelni..

Od 16 czerwca 2005 honorowym weteranem korporacji Respublica jest dr Marek Jan Chodakiewicz.

Historia

Korporacja Akademicka Respublica, została założona 22 stycznia 1922 roku z inicjatywy łodzian studiujących w Warszawie (Uniwersytet Warszawski, Politechnika Warszawska, Wyższa Szkoła Handlowa. Wśród założycieli byli: Franciszek Szwajdler, Czesław Bajer, Alfred Ziegler, Ryszard Ziegler, Kurt Klikar, Antoni Newe, Antoni Hermel, Alfons Grapów, Bohdan Grodzicki. W uroczystości powstania korporacji Respublica uczestniczyli korporanci z innych starszych Korporacji: Arkonii, Welecji, Jagielloni, Sarmatii, Patrii.

Korporacja Akademicka Sarmatia założona została w Petersburgu 8 maja 1908 r. wśród studiujących tam Polaków. Jest jednym z najstarszych stowarzyszeń studentów i absolwentów uczelni warszawskich. Sarmatia jest szóstą, według zasad starszeństwa, polską korporacją akademicką.
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (SGH, w latach 1949–1991 Szkoła Główna Planowania i Statystyki, SGPiS) to najstarsza uczelnia ekonomiczna w Polsce.

Korporacja Respublica już w maju 1922 roku stała się członkiem Związku Polskich Korporacji Akdemickich (ZPK!A), w dużej mierze dzięki poparciu K! Arkonia, która "matkowała" jej w początkowym okresie istnienia. K! Respublica pozostała w Związku do wybuchu wojny a jej członkowie pełnili różne funkcje we władzach ZPK!A.

Res Publica Nowa – kwartalnik kulturalno-społeczny o profilu liberalnym, wydawany z przerwami od 1979 w Warszawie przez Fundację Res Publica im. Henryka Krzeczkowskiego; W latach 1979-1992 ukazywał się pod nazwą Res Publica.
Korporacja akademicka Arkonia – ideowo-wychowawcze stowarzyszenie skupiające męską młodzież akademicką narodowości polskiej. Celami Arkonii jest krzewienie patriotyzmu wśród swoich członków i w społeczeństwie, kształtowanie postaw moralnych młodzieży, godności osobistej i honoru, integracja środowiska, a także organizowanie życia towarzyskiego. Formy organizacyjne Arkonii zaczerpnięte są z wzorów korporacji niemieckich i wzbogacone o silną nutę samokształceniowo-wychowawczą.

II wojna światowa i okres PRL

Wybuch II wojny światowej przerwał oficjalną działalność K! na długie lata. Wielu Respublikanów podzieliło losy najlepszych synów Rzeczypospolitej, walcząc i ginąc za Polskę na wielu frontach. Ginęli w Katyniu, powstaniu warszawskim, walczyli w armii gen. Andersa, dzielili los więźniów obozów koncentracyjnych.

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".
Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Po zakończeniu wojny, pod rządami komunistycznego totalitaryzmu, Respublica podobnie jak wszystkie pozostałe korporacje nie mogła działać oficjalnie. Ci, którzy przeżyli i pozostali w kraju, spotykali się nieoficjalnie przez cały ten okres. Czasami w radosnej atmosferze przy okazji kolejnych rocznic powstania Korporacji, ale także przy okazji smutnych wydarzeń, którymi były pogrzeby kolejnych Respublikanów.

Estońska korporacja akademicka Rotalia założona została w Petersburgu w 1913 r. Jej barwami są niebieski kolor bławatka, czarny kolor ziemi i zielony kolor młodego żyta. Ich znaczenie interpretowane jest na dwa sposoby. Według pierwszej interpretacji niebieski symbolizuje wierność, czarny troski i cierpienia Estończyków w przeszłości, zielony zaś nadzieję. Według drugiej z nich, niebieski symbolizuje estońskie niebo, czarny estońską ziemię, a zielony jest kolorem lasów i łąk Estonii. Po I wojnie światowej korporacja przeniosła się do Dorpatu, ale miała swoje oddziały także w Tallinnie i Warszawie. W okresie okupacji korporacja nie mogła prowadzić normalnej pracy na uczelniach. Rozwinęła działalność na emigracji między innymi w Toronto, Sztokholmie i Waszyngtonie. Po odzyskaniu niepodległości przez Estonię powróciła do działalności w kraju i jest jedną z największych organizacji studenckich w tym państwie. Od 19 stycznia 2002 związana jest kartelem z polską korporacją Respublica z Warszawy.

Znaczna część Respublikanów, w obliczu przejęcia władzy w Polsce przez komunistów, nie wróciła po wojnie do Polski podzielając emigracyjne losy tysięcy Polaków. W miarę możliwości utrzymywała jednak kontakty z pozostającymi w Polsce Respublikanami. Często też wspierała będących w potrzebie dając wyraz wierności idei dozgonnej przyjaźni korporacyjnej. Z oczywistych względów, w tym czasie Korporacja nie prowadziła naboru nowych członków. Wyjątkiem jest tu przypadek weterana Jana Wilczyńskiego, który będąc synem przedwojennego Respublikanina wet! Jerzego Wilczyńskiego po wstąpieniu na studia został w 1955 roku przyjęty do Respubliki. Weteran jest z nami do dzisiaj będąc łącznikiem między okresem międzywojennym, okresem PRL-u a teraźniejszością.

Reaktywacja i wznowienie czynnej działalności

Upadek komunizmu i odzyskanie przez Polskę niepodległości stworzył warunki i nadzieję na wznowienie działalności korporacyjnej. W połowie 1994 roku siedmiu studentów, głównie Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego za pełną zgodą i przy pomocy przedwojennych filistrów: Wiesława Eysymontta, Henryka Sadowskiego, Jana Wilczyńskiego rozpoczęła etap szkoleń i przygotowania do reaktywacji K! Respublica.

Uroczysta reaktywacja dokonała się na komerszu 21 stycznia 1995 roku dzięki pomocy K! Sarmatia. Wówczas to ośmiu studentów złożyło na ręce ostatniego przedwojennego kanclerza (wiceprezesa) Henryka Sadowskiego ślubowanie korporacyjne i otrzymało barwy Respublikańskie stając się pełnoprawnymi członkami K!A Respublica. Pierwszym prezesem odrodzonej Respubliki został Piotr Czajka.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)