Retrogenia - Polski Serwis Naukowy

Retrogenia, czyli tyłożuchwie morfologiczne – wada z grupy dotylnych wad zgryzu, związana z zahamowaniem doprzedniego wzrostu żuchwy oraz ze zmianami w budowie tej kości. W wadzie tej skrócony trzon żuchwy jest przegięty w kierunku tylnym. Palpacyjnie wyczuć można zagłębienie na dolnym brzegu trzonu kości, a kąt żuchwy jest zauważalnie powiększony. Guzowatość bródkowa nie jest wykształcona. W większości przypadków zmianom tym towarzyszy skrócenie gałęzi żuchwy.

Palpacja (łac. palpatio), inaczej omacywanie, badanie dotykiem – metoda diagnostyki medycznej, która polega na takim macaniu palcami, aby wyczuć rozmiar, kształt, twardość lub położenie określonej struktury anatomicznej. Palpacja jest używana przez lekarzy, a także kręgarzy w badaniu narządów: głównie klatki piersiowej i brzucha, a także do pomiaru pulsu. Palpacja szyjki macicy jest wykorzystywana w metodach naturalnego planowania rodziny.

Zgryz (łac. articulatio dentis)- stosunek łuków zębowych szczęki i żuchwy podczas ruchów żuchwy. Zgryz jest stanem dynamicznym, zwarcie (łac. occlusio dentis) - stanem statycznym. W zgryzie każdy ząb styka się z dwoma zębami drugiej szczęki, tzw. triady (oprócz dolnych siekaczy środkowych i górnych trzecich zębów trzonowych, które stykają się z jednym zębem).

W rysach twarzy obserwować możemy spłaszczenie i cofnięcie bródki, a także wydłużenie dolnego odcinka twarzy.

Wewnątrzustnie można zauważyć cofnięcie dolnego łuku zębowego, zwykle w połączeniu z wychyleniem siekaczy górnych i dolnych i często towarzyszącym zgryzem otwartym.

Etiologia

Jako przyczynę retrogenii wymienia się przebytą krzywicę, a także artropatie stawów skroniowo-żuchwowych. Jeśli przyczyną tyłożuchwia morfologicznego jest artropatia, wówczas obserwujemy ograniczenie lub zniesienie doprzedniej ruchomości żuchwy.

Tyłozgryz – wada zgryzu polegająca na dotylnym przesunięciu dolnego łuku zębowego względem górnego. Może występować z protruzją lub retruzją siekaczy szczęki. Do kategorii tyłozgryzów zaliczamy także retrogenię, czyli tyłożuchwie morfologiczne.

Chirurgia szczękowo-twarzowa - dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym schorzeń jamy ustnej, części twarzowej głowy - aż po dół przedni czaszki włącznie - oraz szyi. Ze względu na zasięg, coraz częściej specjalność ta określana jest jako chirurgia czaszkowo-szczękowo-twarzowa. Jest podspecjalnością stomatologii oraz chirurgii. Wyłoniła się na przeł. XIX i XX w. z chirurgii ogólnej. Obejmuje chirurgię stomatologiczną, onkologię, traumatologię i chirurgię plastyczną części twarzowej czaszki. W większości krajów Unii Europejskiej do uzyskania tej specjalności wymaga się dyplomu lekarza i lekarza dentysty. W Polsce jest to jedna z trzech specjalności (obok epidemiologii i zdrowia publicznego) w których kształcić się mogą zarówno lekarze jak i lekarze dentyści. Dla lekarzy posiadających oba dyplomy istnieje odrębny, skrócony program specjalizacji.

Retrogenię w połaczeniu z innymi deformacjami twarzoczaszki możemy obserwować także w zespole Pataua.

Leczenie

Leczenie zachowawcze aparatami ortodontycznymi retrogenii nie prowadzi do istotnej poprawy rysów twarzy. Poprawę stosunków zgryzowych można uzyskać przez ekstrakcję pierwszych górnych przedtrzonowców i cofnięcie sześciu zębów szczęki.

Rzeczywistą poprawę rysów twarzy uzyskać można stosując jedną z metod osteotomii żuchwy. W zakresie chirurgii szczękowo-twarzowej wykonywane są także zabiegi dwuszczękowe polegające na skróceniu trzonu żuchwy oraz śródoperacyjnym ustawieniu szczęki względem żuchwy przy udziale lekarza ortodonty.

Twarz – przednia część głowy człowieka. Składa się z czoła, brwi, oczu, nosa, policzków, ust i podbródka. Jako najbardziej indywidualna część ciała, jest ważnym elementem tożsamości człowieka - jej zdjęcie znajduje się zazwyczaj w dokumentach takich jak dowód osobisty. Charakterystyczne cechy twarzy są często wyolbrzymiane w karykaturach. Twarz jest również niezbędna do mimiki.

Artropatia - schorzenie stawów bądź też ich zmiany zwyrodnieniowe; występuje na tle niewłaściwego odżywiania tkanek lub nieprawidłowego obciążenia stawów.

Ciekawostka

Zabieg chirurgiczny jest obecnie refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Cena zabiegu opłacanego przez pacjenta waha się między 8000 a 12 000 zł za zabieg (na szczęce lub żuchwie), oraz 12 000 a 20 000 zł za zabieg na obu kościach.

Zobacz też

progenia

tyłozgryz

Bibliografia

Irena Karłowska: Zarys współczesnej ortodoncji. Podręcznik dla studentów i lekarzy stomatologów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002. ISBN 8320025273.
Sylwester Kowalik: Chirurgia Twarzy. Stalowa Wola: Wydawnictwo Medop, 2005. ISBN 8392090306.
Leszek Kryst: Chirurgia szczękowo-twarzowa : podręcznik dla studentów. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. ISBN 9788320032741.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Aparat ortodontyczny - (z grec. orthos-prosty i odous-ząb), służy do przywracania właściwego, fizjologicznego zwarcia między szczęką a żuchwą, wyrównywaniu i właściwym ustawianiu zębów w łukach zębowych, leczeniu wad zgryzu. Istnieją aparaty ruchome oraz stałe. Stosuje się odpowiednio do wady pacjenta.

Żuchwa (łac. mandibula) – nieparzysta (pojedyncza), jedyna ruchoma kość szkieletu czaszki człowieka i zwierząt – często potocznie nazywana szczęką (dolną). Jako kość pojedyncza występuje u dorosłych osobników, bowiem w okresie płodowym składa się z dwóch części – lewej i prawej – które w późniejszym okresie zrastają się w linii pośrodkowej.