Jerzy Waszyngton przeprawia się przez Delaware

Rewolucja amerykańska – wydarzenia oraz idee, których rezultatem było oddzielenie się trzynastu kolonii północnoamerykańskich od Królestwa Wielkiej Brytanii oraz ich przekształcenie w Stany Zjednoczone Ameryki.

Rewolucja ta obejmowała bezpośrednie działania wojenne, znane jako amerykańska wojna rewolucyjna. Początkiem wojny jako takiej była bitwa pod Lexington i Concord, która miała miejsce 19 kwietnia 1775, a zakończyła się podpisaniem traktatu paryskiego w 1783.

Wprowadzenie

Thomas Paine – Common Sense (strona tytułowa)

Rewolucja w szerszym tego słowa znaczeniu (jako proces) zaczęła się znacznie wcześniej, trwała również po podpisaniu traktatu pokojowego, a jej wpływ na doświadczenia ludzkie był znacznie większy niż tylko zapewnienie niepodległości koloniom. W wyniku tego procesu ukształtował się nowy, niespotykany wcześniej na świecie pogląd na sprawy rządu i jego organizacji.

Pojęć republika oraz demokracja używano w starożytnej Grecji i Rzymie, jednakże po rewolucji amerykańskiej zostały one wprowadzone w życie w formie rządu, którego władza opiera się na prawach jednostki, a nie na woli władcy. Choć na rewolucję amerykańską wpływ miały wcześniejsze trendy historyczne, jej korzenie sięgają Kongresu z Albany z 1754, i zakończyła się zaprzysiężeniem Jerzego Waszyngtona w 1789 jako pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Przed rewolucją większość mieszkańców północnoamerykańskich kolonii brytyjskich uważała się za lojalnych poddanych Korony brytyjskiej, mających te same prawa i obowiązki jak mieszkańcy Wielkiej Brytanii. Po rewolucji utworzyli oni nową, niepodległą republikę.

Tworzenie się świadomości narodowej Amerykanów

Rewolucja amerykańska została przygotowana przez powolną amerykanizację kolonistów, czyli proces stapiania się różnych grup etnicznych i religijnych żyjących na obszarze angielskich kolonii w Ameryce Północnej i tworzenia się wspólnej tożsamości amerykańskiej. Obszar kolonii brytyjskich zamieszkany był przez ok. 150 odrębnych grup etnicznych i religijnych. W tej różnorodności, dominację zachowała kultura angielska, dzięki związkom z władzą, oraz przewadze liczebnej brytyjskich imigrantów. Nie stanowili oni jednolitej grupy, lecz przybywali falami, różniącymi się pochodzeniem społecznym i wyznaniem religijnym. Stopniowo przedstawiciele poszczególnych grup zaczęli coraz częściej określać się jako mieszkańcy kolonii („Wirginijczycy” czy „Nowojorczycy”), zamiast odnosić się do swojego pochodzenia.

Do najważniejszych czynników kształtujących wspólny amerykański charakter należał tzw. "efekt pogranicza" (frontier effect), opisany przez Fredericka Jacksona Turnera. Składały się na niego m.in. szerokie, dostępne do zasiedlania terytoria na Zachodzie, walki z Indianami i ciągłe poczucie zagrożenia, oraz przeświadczenie, że można liczyć przede wszystkim na własne siły. Czynniki te (wg Turnera) miały mieć zasadnicze znaczenie na kształtowaniu się takich cech amerykańskiego charakteru, jak indywidualizm, agresywność, przedsiębiorczość czy optymizm. Równie ważne były także względnie duża tolerancja religijna w koloniach (nie obejmująca jednak często katolicyzmu), czy słabość władzy.

Amerykanizacja kolonistów była procesem długotrwałym i podskórnym. Dopiero pod koniec XVIII wieku, rosnący sprzeciw wobec korony brytyjskiej i świadomość wspólnych interesów kolonistów, doprowadziły do artykulacji amerykańskiej tożsamości, czego świadectwo dają dokumenty związane z rewolucją amerykańską.