Rezerwa - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pojęcia związanego z wojskiem. Zapoznaj się również z: inne znaczenia.

Rezerwa - potoczne określenie żołnierzy rezerwy (rezerwistów), są to osoby przeniesione do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych, albo bez odbycia tej służby (jeżeli posiadają przydatne w wojsku kwalifikacje lub wykształcenie), jeżeli w dalszym ciągu podlegają obowiązkowi służby wojskowej.

Podoficer – żołnierz służby czynnej lub żołnierz rezerwy należący do korpusu podoficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej kaprala (mata w Marynarce Wojennej), pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy drużyny lub innym stanowisku w Wojsku Polskim. W okresie II RP podoficerowie byli zarówno żołnierzami zasadniczej służby wojskowej (w tym nadterminowej) - do stopnia kaprala, jak i żołnierzami zawodowymi (kapral, plutonowy, sierżant, starszy sierżant, chorąży). W LWP oraz w WP do 2004 r. podoficerowie dzielili się na podoficerów zasadniczej służby wojskowej (kapral i starszy kapral) i podoficerów zawodowych (pozostałe stopnie podoficerskie). Obecnie wszyscy podoficerowie służby czynnej są żołnierzami zawodowymi i tworzą korpus podoficerów. Stopnie podoficerskie występują również w innych formacjach takich jak policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, ABW, BOR.

Oficer - żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy należący do korpusu oficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy plutonu, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.

Żołnierze rezerwy mogą być powołani na jednodniowe lub krótkotrwałe ćwiczenia żołnierzy rezerwy lub powołani do czynnej służby wojskowej w przypadku ogłoszenia mobilizacji lub wojny.

Zasoby rezerwy są administrowane przez Wojskowe Komendy Uzupełnień.

Podstawowy podział

kadra rezerwy (oficerowie i podoficerowie rezerwy);

szeregowi rezerwy.

Podział za względu na przeznaczenie

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej rezerwę ze względu na jej przeznaczenie dzielą na następujące kategorie.

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) inaczej Wojsko Polskie - siły i środki wydzielone przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej

Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Rezerwa czynna

Żołnierze rezerwy odpowiednio wyszkoleni i w odpowiednim wieku, posiadający przydziały mobilizacyjne do jednostek wojskowych.

Rezerwa bierna

Żołnierzy rezerwy odpowiednio wyszkoleni i w odpowiednim wieku, ale nie posiadający w danej chwili przydziałów mobilizacyjnych.

Rezerwa nieefektywna

Żołnierze rezerwy, którzy ze względu na wiek, stan zdrowia, brak wyszkolenia lub z innych przyczyn nie zostali zakwalifikowani do pozostałych grup rezerw osobowych i mogą być wykorzystani po przeszkoleniu tylko na uzupełnienie wojenne.

Wojskowa komenda uzupełnień (WKU) – jednostka administracji wojskowej (należącej do administracji rządowej – niezespolonej) w Polsce zajmujące się administracją rezerw osobowych. WKU pełnią rolę organu wykonawczego Ministra Obrony Narodowej i są podporządkowana bezpośrednio szefom Wojewódzkich Sztabów Wojskowych. Wojskowy Komendant Uzupełnień odpowiada za realizowanie problematyki obronnej i administracji wojskowej administrowanego terenu. Do zadań Wojskowych Komend Uzupełnień należą:

Służba wojskowa – służba żołnierzy pełniona w siłach zbrojnych lub w milicjach danego kraju. Wyróżnia się państwa z obowiązkowym i przymusowym wezwaniem od odbycia tej służby (pobór) lub państwa z profesjonalna armią, gdzie pełnienie służby wojskowej jest dobrowolnym wyborem i stanowi pracę (zawodowa służba wojskowa).