Rezerwat przyrody Grapa - Polski Serwis Naukowy

Rezerwat przyrody Grapa – leśny rezerwat przyrody w Żywcu (województwo śląskie, powiat żywiecki), powołany w 1996 roku w celu ochrony naturalnych lasów liściastych, charakterystycznych dla Kotliny Żywieckiej, z licznym udziałem chronionych gatunków flory i fauny.

Rezerwat obejmuje izolowany kompleks leśny o powierzchni 23,23 ha, położony na stromym zboczu, ponad potokami Młynówka i Okiel na północ od stacji kolejowej Żywiec-Sporysz, w przedziale wysokości od 370 do 430 m n.p.m.

Kotlina Żywiecka (513.46) - duża kotlina śródgórska w Beskidach Zachodnich, której centrum znajduje się w rejonie ujścia do Soły jej dwóch dużych dopływów: prawobrzeżnej Koszarawy i lewobrzeżnej Żylicy.

Parzydło leśne (Aruncus sylvestris) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. Dziko rośnie w Europie, Azji i Ameryce Płn. zwłaszcza w górskiej umiarkowanej strefie półkuli północnej. W Polsce roślina pospolita w Sudetach i Karpatach. Poza górami występuje także w pasie wyżyn i w rozproszonych stanowiskach w środkowej Polsce. W północnych regionach kraju jest bardzo rzadka, występuje tylko sporadycznie. Jest także uprawiana jako roślina ozdobna.

Florę rezerwatu przyrody Grapa tworzy:

11 gatunków wątrobowców,

70 gatunków mchów,

162 gatunki roślin naczyniowych,

w tym kilkanaście gatunków objętych ochroną prawną, m.in. parzydło leśne, kukułka Fuchsa, wawrzynek wilczełyko, skrzyp olbrzymi.

Zbiorowiska roślinne rezerwatu reprezentują trzy zespoły rośliności:

Klon zwyczajny, klon pospolity (Acer platanoides . Sadzony w miastach północno-zachodniej Europy oraz Ameryki Północnej rozprzestrzeniać się zaczął bez udziału człowieka. Inwazja tego gatunku w Ameryce Północnej spowodowała zagrożenie dla miejscowych gatunków. W USA w Nowej Anglii czy stanach takich, jak Nowy Jork, Wirginia, Georgia, Maryland, Wisconsin, Minnesota rozwój klonów jest tępiony.

Mchy (Bryophyta) – . W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.

Grąd subkontynentalny – dominujący zespół leśny, z drzewostanem tworzonym przez grab zwyczajny, dąb szypułkowy, lipę drobnolistną, z niewielkim udziałem klonu zwyczajnego, jaworu i jesiona wyniosłego;

Łęg jesionowy w jarzmianką większą – zespół leśny z drzewostanem tworzonym przez jesion wyniosły;

Zespół życicy trwałej i babki zwyczajnej – zespół nieleśny rozwijający się wzdłuż ścieżek.

W rezerwacie wytyczono przyrodniczą ścieżkę dydaktyczną.

Województwo śląskie – jedno z 16 województw, jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski, obejmująca wschodnią część historycznych ziem Górnego Śląska, polską część Śląska Cieszyńskiego i część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie i Zagłębie Krakowskie.

Dąb szypułkowy (Quercus robur L.) – gatunek typowy dla rodzaju dąb obejmującego drzewa liściaste z rodziny bukowatych (Fagaceae). Występuje w Europie (z wyjątkiem północnej Skandynawii) oraz południowo-wschodniej Azji. W Polsce bardziej pospolity od dębu bezszypułkowego. Ceniony ze względu na wytrzymałe, twarde i trwałe drewno. Jest gatunkiem długowiecznym, żyje ponad 700 lat. Ze względu na okazałe rozmiary jakie osiąga, sprawia majestatyczne wrażenie i dlatego odgrywa istotną rolę w symbolice i dawniej w kultach religijnych. Jest symbolem długowieczności, dostojeństwa i siły. Stare okazy nierzadko chronione są jako pomniki przyrody.

Bibliografia

Janusz Cieślik, Jacek Szwedo, Zbigniew Wilczek. Przyrodnicza ścieżka dydaktyczna po rezerwacie "Grapa" w Żywcu. Żywiec. (1998). ss. 62.

Adam Stebel, Zbigniew Wilczek. Szata roślinna rezerwatu przyrody "Grapa" w Kotlinie Żywieckiej (Karpaty Zachodnie). Ochr. Przyr. 57: 59-71 (2000).

Zobacz też

Rezerwaty przyrody w Polsce

Żywiec