Rim-Sin I - Polski Serwis Naukowy

Mapa Babilonii w czasach Hammurabiego i Rim-Sina I.

Rim-Sin I, Rimsin I (1822-1763 p.n.e. - chronologia średnia) - król Larsy, syn Kudur-Mabuka, brat i następca Warad-Sina. Rozszerzył królestwo Larsy na całą południową Babilonię, odbijając w pierwszej połowie swego panowania z rąk Babilończyków m.in. Isin i Uruk. Do klęski w 1763 r. p.n.e. główny przeciwnik Hammurabiego w walce o hegemonię w Babilonii.

Jarim-Lim I (1 połowa XVIII w. p.n.e.) – król potężnego państwa syryjskiego Jamhad, współczesny Hammurabiemu z Babilonu, wymieniony w słynnym liście pochodzącym z archiwum w Mari:

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

Pierwsze lata panowania

Przez pierwsze kilka lat panowania w jego imieniu władzę sprawował jego ojciec Kudur-Mabuk, przywódca amoryckiego plemienia Emutbal (Jautbal) z zachodniej części Elamu, który po walkach z miastami Isin i Kazallum oraz po odsunięciu od władzy dynastii amoryckiej przejął władzę nad Larsa. Na tronie posadził dwóch swoich synów Rim-Sina i Warad-Sina, którzy zgodnie z tradycją dynastyczną sumeryjsko-akadyjską przyjęli imiona związane z kultem boga księżyca Sina.

Emutbal (Jamutbal) - w II tys. p.n.e. nazwa krainy w Mezopotamii, lokalizowanej najczęściej na pograniczu elamicko-babilońskim, na wschodnim brzegu Tygrysu; nazwa wywodzi się najprawdopodobniej od nazwy jednego z koczowniczych plemion amoryckich, które ją zamieszkiwały.

Kudur-Mabuk - przywódca amoryckiego ludu Emutbal (Jamutbal); w 1834 r. p.n.e. w niejasnych okolicznościach opanował on Larsę, wprowadzając na jej tron kolejno dwóch swoich synów: Warad-Sina (1834-1822 p.n.e.) i Rim-Sina I (1822-1763 p.n.e.).

Władzę Rim-Sin przejął po śmierci ojca. Jego wrogami były królestwa Uruk i Isin, z którymi rywalizował o kontrolę nad szlakami handlowymi i systemem irygacyjnym dolnego biegu Eufratu, co miało kluczowe znaczenie dla politycznej i ekonomicznej kontroli środkowego i południowego Babilonu.

Kazallum - w II tys. p.n.e. główne miasto kraju Mutiabal lub ludu Mutiabalczyków, leżące gdzieś we wschodniej Babilonii, przy granicy z Elamem; obecna lokalizacja nieznana.

Warad-Sin - król miasta-państwa Larsa w latach 1834-1823 p.n.e. Na tronie Larsy osadził go jego ojciec Kudur-Mabuk, przywódca amoryckiego plemienia Emutbal (Jamutbal), który usunął z tronu poprzedniego władcę Silli-Adada. Następcą Warad-Sina został jego młodszy brat Rim-Sin.

Tabliczka fundacyjna świątyni bogini Nanai w Larsie z inskrypcją Kudur-Mabuka i Rim-Sina I (ok. 1820 r. p.n.e.); zbiory Luwru (AO 4412)

Okres podbojów

W 1808 roku p.n.e. Rim-Sin I pokonał koalicję miast Isin, Uruk, Rapiqum i Babilonu. W roku 1802 p.n.e. podbił terytorium Uruk i Kisurrę, dzięki czemu przejął kontrolę nad południową Babilonią oraz zdobył miasto Der, ustanawiając je wschodnią granicą swojego królestwa. Po tych sukcesach Rim-Sin I skierował swoje wojska na państwo Isin, które ostatecznie zdobył w 1793 roku p.n.e. Zwycięstwo to uczyniło z niego jednego z głównych pretendentów do objęcia pozycji hegemona w całym regionie. Wymienia go słynny list pochodzący z archiwum w Mari:

Rapiqum - w II tys. p.n.e. miasto leżące w północnej Babilonii, najprawdopodobniej na wschodnim brzegu Eufratu, gdzieś w okolicach dzisiejszego Ar-Ramadi w Iraku, dokładna lokalizacja nieznana.

Jamhad, Jamchad - najpotężniejsze państwo w Syrii ze stolicą w Halab (dziś Aleppo) założone pod koniec XIX w. p.n.e. przez semickich Kananejczyków. Dominacja Jamchadu nad prawie całą północną Syrią trwała aż do najazdów Hetytów w XVII w. p.n.e. i powstania huryckiego imperium Mitanni.

"Nie ma króla, który by sam jeden był najsilniejszy. Dziesięciu lub piętnastu królów idzie za Hammurabim, panem Babilonu. Tyle samo idzie za Rim-Sinem, panem Larsy, tyle samo za Ibal-pi-Elem z Esznunny, tyle samo za Amut-pi-Elem z Qatny, a dwudziestu idzie za Jarim-Limem z Jamhadu"

Po zawiązaniu sprzymierza Babilonu z państwami Esznunna i Mari wybuchły nowe walki, w wyniku których Babilon zajął Isin i Uruk, a w 1764 roku p.n.e. rozbił sprzymierzone wojska Larsy – Elamu, Esznunny i Gutejczyków. Po pokonaniu wojsk Rim-Sina jego dalsze losy są nieznane. Jego imię przetrwało jednakże w świadomości ludności i za czasów Samsu-iluny, syna Hammurabiego, inny władca o imieniu Rim-Sin (Rim-Sin II) ogłosił się królem Larsy i wzniecił powstanie w południowej Babilonii, ktore po pięciu latach zakończyło się jednak klęską.

Ibal-pi-El II (1 połowa XVIII w. p.n.e.) – król Esznunny, współczesny Hammurabiemu z Babilonu, twórca krótkotrwałej potęgi Esznunny, wymieniony w słynnym liście pochodzącym z archiwum w Mari:

Mari (obecnie: Tell el-Hariri) - miasto starożytne w północnej Mezopotamii nad Eufratem. Od III tysiąclecia p.n.e. ważny ośrodek polityczny i handlowy na szlaku północna Mezopotamia – północna Syria. Okresowo pod władzą Sumerów, Akadów, Asyryjczyków. Największego znaczenia nabrało Mari pod rządami Amorytów na przełomie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdobyte ok. 1757 r. p.n.e. przez Hammurabiego, stopniowo popadało w ruinę.

Polityka wewnętrzna

Rim-Sin był kontynuatorem systemu gospodarczego istniejącego jeszcze w czasach III dynastii z Ur, rozwijając państwowy sektor gospodarczy, podporządkowując go władzy królewskiej i jej administracji i minimalizując znaczenie majątków prywatnych powstałych na przełomie XX i XIX wieku p.n.e. Z rozwiązań tych korzystał późniejszy władca Hammurabi.

Qatna (dziś Tell el-Meszrife w Syrii) - starożytne miasto nad Orontesem. W 1 połowie II tys. p.n.e. jedno z najsilniejszych amoryckich miast-państw w południowej Syrii.

Samsu-iluna (1749-1712 p.n.e. - chronologia średnia) - siódmy król Babilonii ze słynnej I dynastii z Babilonu, syn i następca Hammurabiego. Początek jego panowania nie był pomyślny, ponieważ Kasyci wtargnęli do kraju z pogranicza Elamu i zdobyli Uruk i Ur. W 1721 p.n.e. Samsu-iluna utracił panowanie nad południem Sumeru, gdzie na dwieście lat władzę przejęła tzw. dynastia z Kraju Nadmorskiego. Od panowania Samsu-iluny imperium stworzone przez Hammurabiego weszło w fazę schyłkową.

Przypisy

Marek Stępień, Kodeks ..., s. 22

Bibliografia

P.Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień Władcy i wodzowie starożytności , wyd. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998 ISBN 83-02-06971-X

Marek Stępień, Kodeks Hammurabiego, Wydawnictwo ALFA, Warszawa 2000, s. 158-159.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Hammurabi (1792-1750 p.n.e. - chronologia średnia) - – szósty, najsłynniejszy król z I dynastii z Babilonu, syn i następca Sin-muballita, twórca potęgi państwa starobabilońskiego, autor Kodeksu Praw.