Riszon le-Cijjon - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 31°57′40″N 34°48′38″E / 31.96111, 34.81056

Riszon le-Syjon (często nazywane w skrócie Riszon; hebr. ראשון לציון, Rishon LeTsiyyon ; arab. ريشون لتصيون, Riszun Litsijjun; pol. dosł. Pierwszy w Syjonie; oficjalna pisownia w ang. Rishon LeZion) – miasto położone w Dystrykcie Centralnym w Izraelu. Jest to czwarte pod względem liczby mieszkańców miasto Izraela. W 2006 żyło w nim 222 tys. ludzi.

Sean Paul, właściwie Sean Paul Ryan Francis Henriques (ur. 9 stycznia 1973 w Kingston na Jamajce) – jamajski wykonawca muzyki dancehall, ocierający się o reggae, DJ i freestylowiec.
Wesołe miasteczko, park rozrywki, lunapark - to teren, na którym zgromadzone są urządzenia rekreacyjne, takie jak karuzele, kolejki górskie, diabelski młyn, beczka śmiechu, zjeżdżalnie, huśtawki, strzelnice, trampolina, symulatory ruchu, pałac strachów i inne obiekty służące rozrywce. Program wesołego miasteczka jest często uzupełniony o punkty gastronomiczne, sklepy z zabawkami, upominkami itp. Wesołe miasteczka podzielić można na trzy główne kategorie: przyjezdne (kilka karuzel i punktów z grami zręcznościowymi), parki rozrywki (stawiające na ilość i intensywność atrakcji) oraz parki tematyczne (stawiające na ilość i bogactwo dekoracji w kilku różnych tematach skupionych w różnych miejscach parku).

Położenie

Leży na równinie Szaron w aglomeracji miejskiej Gusz Dan, w otoczeniu miast Ness Ziona, Lod, Cholon i Bat Jam, miasteczek Beer Ya'aqov, Bet Dagan i Azor, kibuców Palmachim, Netser Sereni, moszawów Gan Soreq, Neta'im, Nir Zvi, Ahi'ezer i Mishmar HaShiv'a, oraz wioski Kfar Chabad.

Geografia

Miasto zajmuje powierzchnię 58,704 km². Jest położone na nadmorskich wydmach na wybrzeżu Morza Śródziemnego, pomiędzy dużymi miastami Ness Ziona, Lod, Holon i Bat Yam w obrębie aglomeracji miejskiej Gusz Dan.

Droga ekspresowa 42 (hebr.: כביש 42) - jest drogą ekspresową w Izraelu, łączącą miasto Aszdod na południu z miastem Riszon Le-Cijon na północy.
Autostrada 4 (hebr.: כביש 4) - droga ekspresowa i autostrada położona w Izraelu. Biegnie ona wzdłuż całej przybrzeżnej równiny przy Morzu Śródziemnym, od przejścia granicznego ze Strefą Gazy (na południu) do przejścia granicznego z Libanem (na północy). Do Porozumienia z Oslo w 1993 droga przebiegała przez Strefę Gazy do przejscia granicznego z Egiptem.

Od wschodniej strony z miastem graniczy strefa przemysłowa Tzrifin, w której obrębie znajduje się duża baza szkoleniowa Sił Obronnych Izraela.

Klimat

Riszon le-Syjon ma klimat śródziemnomorski, który charakteryzuje się upalnymi i suchymi latami oraz chłodnymi i deszczowymi zimami. Wiosna rozpoczyna się w marcu, a w drugiej połowie maja rozpoczyna się lato. Średnia temperatura latem wynosi 29°C, a zimą 15 °C. Zimą zdarza się spadek temperatury do 1 °C. Największe opady deszczu występują pomiędzy listopadem a marcem. Suma rocznych opadów atmosferycznych wynosi 560 mm.

Klimat śródziemnomorski – rodzaj klimatu podzwrotnikowego, występujący nad Morzem Śródziemnym (stąd jego nazwa), w Kalifornii, RPA, na południu Australii oraz u wybrzeży Chile w Ameryce Południowej. Jego charakterystyczną cechą są ciepłe i suche lata powyżej 20 stopni C oraz łagodne zimy powyżej 0 stopni, a także fakt, że występuje głównie bezpośrednio nad morzem lub oceanem, zazwyczaj na zachodnim wybrzeżu, a bardzo rzadko w głębi lądu. Klimat ten sprzyja rolnictwu i turystyce masowej.
Alanis Nadine Morissette (ur. 1 czerwca 1974 w Ottawie) - kanadyjska piosenkarka, autorka tekstów oraz aktorka. Gra na harmonijce ustnej, instrumentach klawiszowych, flecie i gitarze.

Temperatura w kolejnych miesiącach roku (w °C) - średnia pomiarów z lat 1981-2000: Źródło danych: Israel Central Bureau of Statistics.

Historia

Osada została założona 31 lipca 1882 przez grupę dziesięciu żydowskich pionierów z syjonistycznej organizacji Chowewej Syjon, którzy przyjechali do Palestyny z Charkowa w Rosji (współcześnie na Ukrainie). Na czele pionierów stał Zalman Dawid Levonti. Zakupili oni 835 akrów (3,5 km²) ziemi od Arabów z pobliskiej wioski Ayun Kara.

Sting, właśc. Gordon Matthew Sumner (ur. 2 października 1951 w Wallsend) – brytyjski muzyk, kompozytor i wokalista, odznaczony tytułem komandora Orderu Imperium Brytyjskiego. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku lider, główny kompozytor i gitarzysta basowy grupy muzycznej The Police.
Ogród zoologiczny, zoo – urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nim związanymi, gdzie są przetrzymywane oraz eksponowane publicznie przez co najmniej 7 dni w roku, żywe zwierzęta gatunków dziko występujących, z wyjątkiem:

Była to druga współczesna żydowska osada założona w Palestynie - pierwszą była Petah Tikwa. Jej nazwę zaczerpnięto z biblijnego tekstu z Księgi Izajasza 41:27

Pionierzy stanęli przed licznymi trudnościami. Tutejsza gleba była piaszczysta, brakowało dostępu do wody, natomiast osadnicy nie posiadali żadnego doświadczenia rolniczego. Otrzymali oni jednak wsparcie ze strony nowo przybyłej grupy młodych żydowskich idealistów z grupy Bilu. Byli wśród nich Fani Belkind, Israel Belkind, Shimshon Belkind, Yoel Drubin, Dr. Haim Hissin i David Yudilovich. W 1883 wykopano pierwszą studnię, która do dzisiaj stanowi zabytek i ciekawostkę turystyczną. W 1886 powstała tutaj pierwsza szkoła hebrajska. W 1885 mieszkający tutaj Zeev Abramowicz po raz pierwszy użył współczesną flagę państwa Izraela. W 1889 w Riszon le-Cijjon ułożono współczesny hymn państwa Izraela.

Kibuc (hebr. קִבּוּץ) – spółdzielcze gospodarstwo rolne w Izraelu, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną. Pomimo że inne kraje miały spółdzielcze gospodarstwa, to jednak nigdzie nie zostały one tak rozwinięte jak w Izraelu. Kibuce odegrały znaczącą rolę przy tworzeniu państwa Izrael i nadal odgrywają znaczącą rolę w narodowej gospodarce.
Borys Gelfand, ros. Борис Абрамович Гельфанд (ur. 24 czerwca 1968 w Mińsku) – białoruski szachista reprezentujący Izrael, arcymistrz od 1989 roku.

Winiarnia Carmel-Mizrahi Winery w Riszon le-Syjon około 1890

Dalszym rozwojem osady żywo zainteresował się Baron Edmond James de Rothschild, który wysłał swoich administratorów aby zapoznali się z warunkami i możliwościami rozwoju. W następnych latach uczyniono znaczny postęp w rozwoju upraw rolniczych, hodowli cytrusów, uprawie winnicy i produkcji wina. W 1889 z pomocą barona Rothschilda założono winiarnię Carmel-Mizrahi Winery, z której w krótkim czasie rozwinął się największy w Izraelu producent wina Carmel. Przewodniczącym związku zawodowego pracowników winnicy był Dawid Ben Gurion.

Temperatura – jedna z podstawowych ) w termodynamice, będąca miarą stopnia nagrzania ciał. Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.
Kubik - popularna nazwa metra sześciennego, miary objętości. Stosowana zazwyczaj do określania objętości drewna "netto", to znaczy bez pustej przestrzeni, która może znajdować się pomiędzy złożonymi w stos kłodami. Tym kubik odróżnia się od metra przestrzennego, w którym - w odniesieniu do drewna - uwzględnione są wolne przestrzenie wewnątrz stosu (1 metr przestrzenny drewna na stosie to zazwyczaj ok. 0,65 kubika).

W 1890 w Riszon le-Cijjon żyło 259 mieszkańców, w 1895 było 380 i w 1900 526 mieszkańców. Rozwój miasta był jednak przez cały czas mocno ograniczany przez brak wystarczającej ilości wody. W tym celu Baron Rothschild przysłał tutaj specjalistów, którzy wykryli zasoby wody na głębokości 42 metrów pod ziemią. Poziom wody gruntowej był jednak zróżnicowany i nowe studnie wykopano na głębokościach 20 i 25 metrów.

Droga ekspresowa 44 (hebr.: כביש 44) - jest drogą ekspresową w centralnej części Izraela, łączącą miasto Holon i aglomerację miejską Gusz Dan z miastami Ramla i Lod oraz rejonem Szefeli.
Koszykówka – dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć punkty umieszczając piłkę w koszu. Jest jedną z najpopularniejszych i najchętniej oglądanych dyscyplin na świecie. Za początek narodzin tej gry kontaktowej uważa się grudzień 1891 roku, a za jej twórcę uznaje się Jamesa Naismitha.

W 1950 Riszon le-Syjon otrzymało prawa miejskie.

Demografia

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 225,8 tys. mieszkańców, wszyscy Żydzi.

Populacja miasta pod względem wieku:

Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Riszon le-Syjon ma liczne osiedla mieszkaniowe: (1) w Starym Mieście są Nahalat Yehuda, Neve Hillel, Bnot Hayil, Abramovich, Katzenelson, Remez i Rishonim, (2) w południowej dzielnicy są Revivim, Kidmat Rishon, Ne'urim, Rambam, Neve Hadarim, HaShomer, Kfar Arye, Mishor HaNof i Kiryat Simha, oraz (3) w zachodniej dzielnicy są Neve Elyahu, Ne'ot Shikma, Neve Dekalim, Neve Hof, Neve Yam, Kiryat Rishon, Kiryat Cramim, Kiryat Ganim, Ne'ot Ashalim i Kiryat Hatanei Pras Nobel.

FIAT, Fabbrica Italiana di Automobili Torino (pl. Włoska Fabryka Samochodów w Turynie) – włoski koncern motoryzacyjny, mający swą siedzibę w Turynie. Znany głównie z produkcji pod swoją marką popularnych samochodów osobowych i dostawczych.
Cytrus (Citrus L.) – rodzaj roślin z rodziny rutowatych wywodzący się z Azji południowo-wschodniej. Nadal trwają spory dotyczące systematyki w obrębie taksonu, co powoduje, że wyróżnia się w nim od kilkudziesięciu do niemal 200 gatunków. Gatunkiem typowym jest Citrus medica L..

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)