Rośliny trujące - Polski Serwis Naukowy

Ciemiężyca zielona, cała roślina jest trująca

Rośliny trujące – rośliny zawierające tylko w niektórych swoich częściach lub w całym organizmie roślinnym substancje trujące, toksyczne dla człowieka i zwierząt, mogą to być takie substancje chemiczne jak np.: alkaloidy i glikozydy.

Starzec błotny (Senecio congestus (R. Br.) DC.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Występuje na północy Azji, Europy oraz Ameryki Północnej. W Polsce rzadki gatunek rodzimy, występuje głownie na północy kraju.

Jaskier polny, jaskier odłogowy (Ranunculus arvensis L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). W stanie dzikim występuje w Azji, Europie i Afryce Północnej. W Polsce jest archeofitem (antropofit zadomowiony).

Liczne gatunki roślin w większym lub mniejszym stopniu zawierają substancje trujące dla człowieka, jak i zwierząt, zarówno domowych, jak i dzikich. Trucizny te chronią rośliny głównie przed zjadaniem przez zwierzęta roślinożerne, czasami przed niektórymi pasożytami i chorobami.

Wężymord niski (Scorzonera humilis) – gatunek byliny należącej do rodziny astrowatych. Występuje w Środkowiej Europie, na północy do południowej Skandynawii i w południowej Europie. W Polsce rośnie na całym obszarze nizinnym i niższych partiach górskich, wyżej bardzo rzadko. Roślina do 40 cm wysokości, prawie naga.

Dziurawiec kosmaty (Hypericum hirsutum L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny dziurawcowatych. Występuje w południowej i środkowej Europie. W Polsce występuje tylko na południu, także jako gatunek zawleczony.

Rośliny trujące często można rozpoznać po nieprzyjemnym zapachu lub ostrym, piekącym smaku. Zwierzęta na ogół rozpoznają rośliny trujące i omijają je – jednak nie zawsze. Ludzie nauczyli się doświadczalnie rozpoznawać rośliny trujące, w większości zbadano chemiczny skład ich trucizn i oddziaływanie na ludzi i zwierzęta. Lista roślin trujących i i zawartość w nich substancji trujących nie jest jednak jeszcze zamknięta.

Cyklamen purpurowy, syn. cyklamen europejski (Cyclamen purpurascens Mill.) – gatunek rośliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Pochodzi z południowej i środkowej Europy. W Polsce dziko rosnące okazy są rzadkością. Znane są dwa stanowiska w Górach Kaczawskich. Jest uprawiany jako roślina ozdobna, czasami dziczeje (kenofit).

Obrazki plamiste (Arum maculatum L.) – gatunek byliny z rodziny obrazkowatych. Roślina w Polsce dość rzadka, występuje na zachodzie i południu kraju.

Niektóre rośliny tracą swe własności trujące po wysuszeniu – siano nie ma już własności trujących, niektóre zachowują je po wysuszeniu i długotrwałym nawet przechowywaniu. Różny jest też rozkład trucizn w roślinie. U wielu gatunków występują one w różnym stopniu w całej roślinie, u niektórych gatunków trujące są tylko określone części rośliny, np. korzenie, nasiona, ziele. Ilość trującej substancji w roślinie zależy też od wielu czynników, m.in. od pory roku (np. zimowit jesienny najbardziej trujący jest na wiosnę), od nasłonecznienia, gleby, wilgotności, itp.

Jemioła pospolita, jemioła biała, strzęśla (Viscum album L.) – gatunek rośliny z rodziny sandałowcowatych (Santalaceae; czasem zaliczana do rodziny (lub podrodziny) jemiołowatych). Występuje na terenie niemal całej Europy oraz w południowej i zachodniej Azji. W Polsce gatunek często spotykany. Jest to roślina półpasożytnicza, sama syntetyzuje substancje odżywcze, podczas gdy wodę i sole mineralne pobiera od drzewa-żywiciela. Potrzeby jemioły są znikome wobec możliwości gospodarza i z reguły jemioły krzywdy mu nie czynią. Wyjątkiem mogą być drzewa masowo porażone jemiołą i dodatkowo osłabione (np. drzewa rosnące w warunkach suszy miejskiej). Jemioła jest rośliną leczniczą. Odgrywała też ważną rolę w dawnych wierzeniach i obyczajach, rolę taką w niektórych krajach zachowała także współcześnie.

Ostróżka tatrzańska (Delphinium oxysepalum) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Endemit zachodniokarpacki. Jedynymi miejscami na świecie, gdzie rośnie dziko to: Tatry, Tatry Niżne, Chocz, Mała Fatra. Roślina rzadka. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.

Różna jest też wrażliwość zwierząt na te same trucizny, np. cis pospolity jest znacznie bardziej trujący dla koni, niż dla innych zwierząt roślinożernych. Przebieg zatrucia zależy od ilości spożytej rośliny i sposobu spożycia. Także rośliny słabo trujące mogą spowodować ciężkie zatrucie, a nawet śmierć, gdy zostały spożyte w większych ilościach.

Tojad dzióbaty (Aconitum variegatum L.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. Występuje w środkowej, południowej i wschodniej Europie oraz w Turcji. W Polsce występuje głównie w Karpatach i Sudetach, poza nimi jeszcze na przedgórzu Sudetów, na Wyżynie Małopolskiej i Lubelskiej, na Pojezierzu Kaszubskim i Pobrzeżu Gdańskim.

Kalina koralowa (Viburnum opulus L.) – gatunek krzewu należący do rodziny piżmaczkowatych (Adoxaceae), czasem zaliczany do monotypowej rodziny kalinowatych (Viburnaceae), dawniej także do przewiertniowatych (Caprifoliaceae).

Wiele roślin leczniczych jest równocześnie roślinami trującymi – wszystko zależy od dawki i od sposobu użycia. Nawet niektóre rośliny uprawne, uprawiane dla celów spożywczych są trujące (szczególnie rośliny przyprawowe), gdy zostaną wykorzystane w niewłaściwy sposób, lub w nadmiernych ilościach.

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) – gatunek byliny z rodziny makowatych (Papaveraceae Juss.). Jedyny gatunek w monotypowym rodzaju glistnik (Chelidonium). Pospolity w Europie i basenie Morza Śródziemnego. Występuje też w Ameryce Północnej, przewieziony tam przez osadników jako zioło lecznicze na choroby skóry. W Polsce jest pospolity na całym obszarze.

Jałowiec pospolity (Juniperus communis L.) – gatunek zawsze zielonego krzewu lub drzewa należący do rodziny cyprysowatych. Występuje na półkuli północnej od południowych krańców Arktyki po ok. 30°N w Europie, Azji i Ameryce Północnej.

Zawartość trucizn w roślinach zmienia się też w czasie ich cyklu rozwojowego. U niektórych gatunków np. można spożywać młode pędy, podczas, gdy dorosłe okazy są trujące (lub odwrotnie). Wiele jest też roślin trujących wśród roślin ozdobnych.

Krajowe rośliny trujące dziko rosnące oraz uprawne

Lista wymienionych poniżej krajowych gatunków roślin trujących jest najobszerniejszą w fachowej literaturze. Obejmuje wszystkie dziko rosnące gatunki roślin naczyniowych oraz większość roślin uprawnych. Z bardzo licznej i dynamicznie rozszerzającej się listy roślin ozdobnych obcego pochodzenia uwzględnione są tylko bardziej rozpowszechnione w uprawie gatunki. Wśród autorów opracowań, na podstawie których sporządzona została lista istnieją pewne rozbieżności, co do zaliczania niektórych gatunków do roślin trujących. Niektóre z wymienionych poniżej gatunków cytowane są tylko przez jednego, lub dwóch z autorów tekstów źródłowych.

Rośliny przyprawowe - rośliny zawierające silne substancje aromatyczne, dzięki którym mogą być stosowane jako przyprawy. Zalicza się je do ziół i roślin uprawnych.

Rośliny lecznicze - najczęściej rośliny lądowe, zawierające substancje czynne, stosowane w medycynie i ziołolecznictwie. Z niektórych części tych roślin wyrabia się leki (np. z korzeni, łodyg, liści, kwiatów). Na świecie poznano ok. 2 500 gatunków roślin leczniczych, u nas rośnie ich ok. 400, w praktyce stosowane jest ok. 200. Zdecydowana większość z nich to rośliny naczyniowe, nieliczne należą do paprotników, porostów i glonów. Niektóre z gatunków ziół stosowane dawniej w ludowej medycynie, obecnie nie są już używane.

[edytuj] Indeks:

[edytuj] A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U V W Z Ź Ż

A

arnika górska (Arnica montana)

B

bagno zwyczajne (Ledum palustre) – ziele, szczególnie młode liście

bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium) – liście, nasiona

blekot pospolity (Aethusa cynapium) – cała roślina

bluszcz pospolity (Hedera helix)

bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea) – ziele

bodziszek czerwony (Geranium sanguineum) – cała roślina

buk pospolity (Fagus sylvatica) – orzechy, liście

bukszpan zwyczajny (Buxus sempervirens)

bylica austriacka (Artemisia austriaca)

bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum)

bylica piołun (Artemisia absinthium) – ziele, kwiaty

bylica polna (Artemisia campestris)

bylica pontyjska (Artemisia pontica)

bylica pospolita (Artemisia vulgaris) – ziele, kwiaty

C

cebulica dwulistna (Scilla bifolia) – cała roślina

cebulica syberyjska (Scilla cernua = S. sibirica)

chamedafne północna (Chamaedaphne calyculata)

chrzan pospolity (Armoracia rusticana) – liście trujące dla krów

cieciorka pstra (Coronilla varia) – ziele

ciemiernik biały (Helleborus niger)

ciemiernik cuchnący (Helleborus foetidus) – cała roślina

ciemiernik czarny (Helleborus niger) – cała roślina

ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens)

ciemiernik gajowy (Helleborus dumetorum)

ciemiernik zielony (Helleborus viridis) – cała roślina

ciemiężyca biała (Veratrum album) – cała roślina

ciemiężyca czarna (Veratrum nigrum) – cała roślina

ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum) – cała roślina

ciemiężyk białokwiatowy (Cynanchum vincetoxicum) – cała roślina

ciemiężyk drobnokwiatowy (Vincetoxinum hirundinaria)

cis pospolity (Taxus baccata) – cała roślina z wyjątkiem osnówki nasion

cyklamen europejski (Cyclamen europaeum = C. purpurascens )

czeremcha zwyczajna (Padum avium) – liście, kora, kwiaty, nasiona, owoce

czermień błotna (Calla palustris) – cała roślina

czerniec gronkowy (Actaea spicata) – korzenie, sok, owoce

czworolist pospolity (Paris quadrifolia) – cała roślina

czyściec leśny (Stachys sylvatica) – ziele

czyściec prosty (Stachys recta) – ziele

czyściec roczny (Stachys annua) – ziele

D

dyptam jesionolistny (Dictamnus albus) – korzeń

dziurawiec czteroboczny (Hypericum maculatum) – ziele

dziurawiec kosmaty (Hypericum hirsutum) – ziele

dziurawiec rozesłany (Hypericum humifusum) – ziele

dziurawiec skąpolistny (Hypericum montanum) – ziele

dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – ziele

F

farbownik lekarski (Anchusa officinalis) – ziele

G

glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus) – cała roślina

gnidosz błotny (Pedicularis palustris) – ziele, nasiona

gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica) – ziele, nasiona

gorczyca biała (Brassica hirta, Sinapsis alba ) – ziele, szczególnie nasiona

gorczyca czarna (Brassica nigra) – ziele, szczególnie nasiona

gorczyca polna (Brassica arvensis, Sinapsis arvensis) – ziele, szczególnie nasiona

gorczyca sarepska (Brassica juncea ) – ziele, szczególnie nasiona

goryczka trojeściowa (Gentiana asclepiadea) – cała roślina

goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe) – cała roślina

grążel żółty (Nuphar lutea) – kłącze i kwiaty

groszek żółty (Lathurus pratensis) – cała roślina, głównie nasiona i kwiaty

gryka tatarka (Fagopyrum tataricum) – cała roślina

gryka zwyczajna (Fagopyrum sagitatum) – ziele

grzybień biały lilia wodna (Nymphatea alba) – cała roślina

grzybień północny (Nymphatea candida) – cała roślina

gwiazdnica pospolita (Stellaria media) – ziele

gwiazdnica trawiasta (Stellaria graminea) – cała roślina

I

iwa rzepieniolistna (Iva xanthifolia)

J

jałowiec pospolity (Juniperus communis) – pędy, owoce, szpilki

jałowiec sawina (Juniperus sabina) – pędy, owoce, szpilki

janowiec barwierski (Genista tinctoria) – ziele, nasiona

janowiec ciernisty (Genista germanica) – ziele, nasiona

jaskier Baudota (Ranunculus baudoti = R. peltatus)

jaskier bluszczolistny (Ranunculus hederaceus = Batriachum hederaceus)

jaskier bulwkowy (Ranunculus bulbosus) – cała roślina

jaskier fałszywy (Ranunculus fallax)

jaskier gajowy (Ranunculus nemorosus = R. serpens)

jaskier iliryjski (Ranunculus illyricus) – cała roślina

jaskier jadowity (Ranunculus sceleratus)

jaskier kaszubski (Ranunculus cassubicus)

jaskier kosmaty (Ranunculus lanuginosus)

jaskier krążkolistny (Ranunculus circinatus)

jaskier leżący (Ranunculus reptans)

jaskier lodnikowy (Ranunculus glacialis)

jaskier ostry (Ranumculus acris) – cała roślina

jaskier platanolistny (Ranunculus platanifolius)

jaskier płomiennik (Ranunculus flammula) – cała roślina

jaskier polny (Ranunculus arvensis) – cała roślina

jaskier rozłogowy (Ranunculus repens) – cała roślina

jaskier różnolistny (Ranunculus auricomus) – cała roślina

jaskier rzeczny (Ranunculus fluitans)

jaskier sardyński (Ranunculus sardosus)

jaskier skalny (Ranunculus oreophilus)

jaskier skąpopręcikowy (Ranunculus trichophyllus)

jaskier Stevena (Ranunculus strigulosus)

jaskier tarczowaty (Ranunculus peltatus)

jaskier wielki (Ranunculus lingua) – cała roślina

jaskier wielkokwiatowy (Ranunculus polyanthemos) – cała roślina

jaskier wiosenny, ziarnopłon wiosenny (Ranunculus aquaticus = Ficaria verna )

jaskier wodny (Ranunculus aquaticus)

jasnota różowa (Lamium amplexicaule) – ziele

jastrzębiec kosmaczek (Hieracium pilosella) – ziele

jemioła jodłowa (Viscum abietes) – cała roślina

jemioła pospolita (Viscum album) – cała roślina

jemioła rozpierzchła (Viscum laxum) – cała roślina

jodła pospolita (Abies alba) – igły, gałązki, żywica

K

kalina hordowina (Viburnum lantana) – kora, liście, owoce

kalina koralowa (Viburnum opulus) – kora, liście, owoce

kanianka koniczynowa (Cuscuta trifolii = C. epithymum ssp. trifolii)

kanianka lnowa (Cuscuta epilinum) – cała roślina

kanianka macierzankowa (Cuscuta epithymum) – cała roślina

kanianka pospolita (Cuscuta europaea) – cała roślina

kąkol polny (Agrostema githago) – głównie nasiona i korzenie

kielisznik zaroślowy (Calystegia sepium) – cała roślina

kłosówka wełnista (Holcus lanatus) – cała roślina

knieć błotna kaczeniec błotny (Caltha palustris) – ziele

knieć górska (Caltha laeta)

knieć różkowata kaczeniec różkowaty (Caltha cornuta) – ziele

kokornak powojnikowaty (Aristolochia climatis) – cała roślina

kokorycz pełna (Corydalis solida) – cała roślina

kokorycz pusta (Corydalis cava) – cała roślina

kokorycz wątła (Corydalis intermedia) – cała roślina

kokoryczka okółkowa (Polygonatum verticillatum) – ziele

kokoryczka wielokwiatowa (Polygonatum multiflorum) – cała roślina

kokoryczka wonna (Polygonatum odoratum) – cała roślina

kolcowój szkarłatny (Lycium barbarum) – cała roślina

komosa biała (Chenopodium album) – ziele

komosa mierzliwa (Chenopodium vulvaria)

komosa murowa (Chenopodium murale)

komosa piżmowa (Chenopodium ambrosioides) – ziele

komosa wielkolistna (Chenopodium hybridum) – ziele

komosa wonna (Chenopodium botrys) – ziele

konitrut błotny (Gratiola officinalis) – cała roślina

konopie siewne (Cannabis sativa) – ziele, szczególnie niedojrzałe nasiona

konwalia majowa (Convallaria majalis) – ziele, kwiaty

konwalijka dwulistna (Maianthemum bifolium) – ziele

kopytnik pospolity (Asarum europaeum) – kłącze i liście

kosaciec żółty (Iris pseudoacorus) – kłącze, liście, łodyga

kosatka kielichowata (Tofieldia calyculata)

kozibród łąkowy (Tragopogon pratensis)

kropidło piszczałkowate (Oenanthe fistulosa) – cała roślina

kropidło wodne (Oenanthe aquatica) – cała roślina

kruszyna pospolita (Frangula alnus) – kora

krwawnik pospolity (Achillea millefolium) – ziele

kurzyślad polny (Anagallis arvensis) – ziele

L

len przeczyszczający (Linum catharcticum) – ziele, nasiona

ligustr pospolity (Ligustrum vulgare) – liście, owoce

lilia biała (Lillium candidum)

lilia bulwkowata ( Lilium bulbiferum) – cała roślina

lilia złotogłów (Lilium martagon) – cała roślina

lnica bluszczykowata (Linaria cymbalaria)

lnica mała (Linaria minor) – ziele

lnica oszczepowata (Linaria elatine)

lnica pospolita lnianka pospolita (Linaria vulgaris) – ziele

lobelia jeziorna (Lobelia dortmanna) – ziele

lobelia przylądkowa stroiczka przylądkowa (Lobelia erinus)

lulecznica kraińska (Scopolia carniolica) – kłącze, liście

lulek czarny (Hyoscyamus niger) – cała roślina

Ł

łoboda ogrodowa (Atriplex hortensis) – ziele, nasiona

łubin trwały (Lupinus polyphyllus)

łubin żółty (Lupinus luteus)

łyszczec baldachogronowy (Gypsophila fastigiata) – cała roślina

łyszczec wiechowaty (Gypsophila paniculata) – cała roślina

M

mak lekarski (Papaver somniferum) – cały pęd nadziemny z wyjątkiem dojrzałych nasion, szczególnie sok mleczny z niedojrzałych makówek

mak piaskowy (Papaver argemone) – cała roślina

mak polny (Papaver rhoeas) – ziele, nasiona

mak wątpliwy (Papaver dubium) – ziele, nasiona

manna mielec (Glyceria maxima, Glyceria aquatica) – cała roślina

marek szerokolistny (Sium latifolium) – cała roślina

mięta długolistna (Mentha longifolia) – ziele

mięta polej (Mentha pulegium) –ziele

miłek jesienny (Adonis autumnalis) – cała roślina

miłek letni (Adonis aestivalis) – cała roślina

miłek szkarłatny (Adonis flammea) – cała roślina

miłek wiosenny (Adonis vernalis) – cała roślina

mlecz polny (Sonchus arvensis) – cała roślina

mlecz zwyczajny (Sonchus oleraceus) – cała roślina

modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifolia) – liście i młode gałązki

mydlnica lekarska (Saponaria officinalis) – cała roślina

N

naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea) – liście

naparstnica wełnista (Digitalis lanata)

naparstnica zwyczajna (Digitalia grandiflora) – liście

naparstnica żółta (Digitalis lutea) – ziele

nawłoć kanadyjska (Solidago canadensis) – ziele

nawłoć pospolita (Solidago virgaurea) – ziele

nerecznica krótkoostna (Dryopteris carthusiana = D. spinulosa)

nerecznica samcza (Dryopteis filix-mas) – kłącze

niecierpek pospolity (Impatiens noli) – ziele, nasiona

nostrzyk biały (Melilotus alba) – nasiona, strąki

nostrzyk żółty nostrzyk lekarski (Melilotus officinalis) – cała roślina

O

obrazki plamiste (Arum maculatum) – cała roślina

obrazki wschodnie (Arum orientale = A. alpinum)

oman szlachtawa (Inula conyza) – cała roślina

orlica pospolita (Pteridium aquilinum) – cała roślina

orlik pospolity (Aquilegia vulgaris) – całe ziele, najbardziej nasiona

ostróżeczka ogrodowa (Consolida ajacis)

ostróżeczka polna (Consolida regalis)

ostróżka ogrodowa (Delphinium ajacis) – ziele

ostróżka polna (Delphinium consolida) – ziele

ostróżka tatrzańska (Delphinium oxysepalum)

ostróżka wielkokwiatowa (Delphinium grandiflorum) – ziele

ostróżka wyniosła (Delphinium elatum)

ostróżka wyniosła (Delphinium elatum) – ziele

ostrzeń górski (Cynoglossum germanicum)

ostrzeń pospolity (Cynoglossum officinale) – korzeń, ziele

P

parzydło leśne (Aruncus dioicus)

pełnik europejski (Trollius europaeus) – ziele

perłówka zwisła (Melica nutans) – cała roślina

piwonia lekarska (Paeonia officinalis = P. lactiflora)

pluskwica cuchnąca (Cimifuga foetida) – cała roślina

pluskwica europejska (Cimicifuga europaea)

pokrzyk wilcza jagoda (Atropa bella-donna)

popłoch pospolity (Onopordum acanthium)

potocznik wąskolistny (Berula erecta = Sium erectum)

powojnik pnący (Clematis vitalba) – młode pędy i liście

powojnik prosty (Clematis recta) – młode pędy i liście

powój polny (Convolvulus arvensis) – cała roślina

poziewnik dwudzielny (Galeopsis bifida) – ziele, nasiona

poziewnik polny (Galeopsis ladanum) – ziele, nasiona

poziewnik pstry (Galeopsis speciosa) – ziele, nasiona

poziewnik szorstki (Galeopsis tetrachit) – ziele, nasiona

przebiśnieg pospolity, śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis) – cała roślina

przegorzan kulisty (Echinops sphaerocephalus)

przelot alpejski (Anthyllis alpetris)

przestęp biały (Bryonia alba) – korzeń, nasiona

przestęp dwupienny (Bryonia dioica) – korzeń, nasiona

przylaszczka pospolita (Hepatica nobiles) – ziele

psianka czarna (Solanum nirum)

psianka kosmata (Solanum luteum)

psianka skrzydlata (Solanum alatum)

psianka słodkogórz (Solanum dulcamara) – zielone części rośliny

pszeniec gajowy (Melampyrum nemorosum) – ziele, nasiona

pszeniec grzebieniasty (Melampyrum cristatum) – ziele, nasiona

pszeniec leśny (Melampyrum sylvaticum)

pszeniec polski (Melampyrum polonicum)

pszeniec różowy (Melampyrum arvense) – ziele, nasiona

pszeniec zwyczajny (Melampyrum pratense) – ziele, nasiona

pszonak drobnokwiatowy (Erysimum cheiranthoides) – ziele

pszonak obłączasty (Erysimum repandum)

R

rącznik pospolity (Ricinus communis) – cała roślina

rdest ostrogorzki (Polygonum hydropiper) – cała roślina

rdest plamisty (Polygonum persicaria) – ziele

rdestówka powojowata (Fallopia convolvulus) – cała roślina

robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia) – kwiaty, liście, kora, nasiona

rojnik murowy (Sempervivum tectorum)

rozchodnik ostry (Sedum acre) – ziele

różanecznik alpejski (Rhododendron ferrugineum) – liście i młode gałązki

różanecznik katawbijski (Rhododendron catawbiense) – liście i młode gałązki

różanecznik żółty (Rhododendron luteum = Rh. Flavum = Azalia pontica) – liście i młode gałązki

rudbekia owłosiona (Rudbeckia hirta)

rukiew wodna (Nasturtium officinale) – ziele

rumian psi (Anthemis cotula)

ruta zwyczajna (Ruta graveolens)

rutewka mniejsza (Thalictrum minus) – cała roślina

rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegifolium) – cała roślina

rutewka pojedyncza (Thalictrum simplex) – cała roślina

rutewka wąskolistna (Thalictrum lucidum) – cała roślina

rutewka żółta (Thalictrum flavum) – cała roślina

rutwica lekarska (Galega officinalis) – ziele, nasiona

rzepicha leśna (Rorippa sylvestris) – cała roślina

rzepień kolczasty (Xanthium spinosum) – ziele, nasiona

rzepień pospolity (Xanthium strumarium) – ziele, nasiona

rzepień włoski rzepień brzegowy (Xanthium riparium) – ziele, nasiona

rzeżucha gorzka (Cardamine amara) – ziele

rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis) – ziele

rzodkiew świrzepa (Raphanus raphanistrum) – ziele, szczególnie nasiona

rzodkiew zwyczajna (Raphanus sativus) – ziele, szczególnie nasiona

S

sadziec konopiasty (Eupatorium cannabinum) – cała roślina

sałata jadowita (Lactuca virosa = L. agrestis) – ziele

sałata kompasowa (Lactuca serriola = L. scariola) – ziele

sałata siewna (Lactuca sativa)

sałatnik leśny (Mycelis muralis) – cała roślina

sasanka dzwonkowata (Pulsatilla patens) – cała roślina

sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis) – cała roślina

sasanka otwarta (Pulsatilla patens)

sasanka wiosenna (Pulsatilla vernalis) – cała roślina

sasanka zwyczajna (Pulsatilla vulgaris = Anemone pulsatilla) – cała roślina

sit siny (Juncus inflexus) – cała roślina

siwiec pomarańczowy (Glaucum corniculatum) – cała roślina

siwiec żółty (Glaucium flavum) – cała roślina

skrzyp bagienny (Equisetum fluviatile) – ziele

skrzyp błotny (Equisetum palustre) – ziele

skrzyp łąkowy (Equisetum pratense) – ziele

skrzyp polny (Equisetum arvense) – ziele

solanka kolczysta (Salsola kali) – ziele

starzec bagienny (Senecio paludosus) – cała roślina

starzec błotny (Senecio tubicaulis) – cała roślina

starzec Jakubek (Senecio jacobea) – cała roślina

starzec leśny (Senecio sylvaticus) – cała roślina

starzec wiosenny (Senecio vernalis) – cała roślina

starzec zwyczajny (Senecio vulgaris) – cała roślina

stulicha psia stulisz właściwy(Descurainia sophia) – ziele, szczególnie nasiona

stulisz lekarski (Sisymbrium officinale) – ziele

stulisz pannoński, stulisz szczotkowaty (Sisymbrium altissimum) – ziele

sumak octowiec (Rhus typhina)

szachownica cesarska (Fritillaria imperialis)

szachownica kostkowata (Fritillaria meleagris) – cała roślina

szakłak pospolity (Rhamnus cathartica) – owoce, kora

szalej jadowity (Cicuta virosa) – cała roślina

szczaw polny (Rumex acetosella) – ziele, szczególnie liście

szczodrzeniec czerniejący (Cytisus nigricans) – cała roślina

szczodrzeniec rozesłany (Cytisus ratisbonensis) – ziele

szczodrzeniec ruski (Cytisus ruthenicus) – ziele

szczodrzyk czerniejący szczodrzeniec czerniejący (Lembotropis nigricans = Cytisus nigricans)

szczodrzyk miotlasty (Lembotropis scoparius = Sarothamus scoparius)

szczwół plamisty (Conium maculatum) – cała roślina

szczyr roczny (Mercurialis annua) – cała roślina

szczyr trwały (Mercurialis perennis) – cała roślina

szelężnik mniejszy (Alectorolophus minor = Rhinanthus minor) – cała roślina

szelężnik większy (Alectorolophus glaber = Rhinanthus maior) – ziele, nasiona

szelężnik włochaty (Rhinanthus alectorolophus = Alectorolophus hirsutus)

Ś

śniedek baldaszkowy (Ornithogalum umbellatum) – cała roślina

śnieżyca przebiśnieg (Leucojum nivalis)

śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum) – cała roślina

świbka błotna (Triglochin palustre) – ziele

świbka morska (Triglochin maritimum) – ziele

świbka wodna (Triglochin maritimum)

świerząbek bulwiasty (Chaerophyllum bulbosum) – ziele

świerząbek gajowy (Chaeropyllum temulum = Ch. temulum) – ziele

świerząbek korzenny (Chaerophyllum aromaticum) – korzeń

świerząbek orzęsiony (Chaerophyllum hirsutum) – ziele

świetlik Kernera (Euphrasia picta)

świetlik łąkowy (Euphrasia rostkoviana) – ziele

świetlik wyprężony (Euphrasia stricta) – ziele

T

tłustosz pospolity (Pinguicula vulgaris) – ziele

tobołki polne (Thlaspi arvense) – ziele, nasiona

tojad dzióbaty (Aconitum variegatum)

tojad mocny Aconitum napellus = A. firmum) – cała roślina

tojad mołdawski (Aconitum moldawicum = A. lycoctomum)

tojad pstry (Aconitum variegatum = A. gracile)

tojad tęgi (Aconitum firmum) – cała roślina

tojad wiechowaty (Aconitum paniculatum)

tomka wonna (Anthoxanthum odoratum) – ziele

trędownik bulwiasty (Scrophularia nodosa) – cała roślina

trędownik omszony (Scrophularia scopoli)

trędownik oskrzydlony (Scrophularia umbrosa = S. alata) – ziele

trędownik wiosenny (Scrophularia vernalis)

trojeść amerykańska (Asclepias syriaca)

trybula leśna (Anthriscus sylvestris) – ziele

trybula pospolita (Anthriscus caucalis) – ziele

trzęślica modra (Molinia caerulea) – cała roślina, zwłaszcza kłoski kwiatowe

trzmielina brodawkowata (Euonymus verrucosa) – pędy nadziemne, nasiona

trzmielina zwyczajna (Euonymus europaea) – pędy nadziemne, nasiona

turzyca brzegowa (Carex riparia) – cała roślina

turzyca owłosiona (Carex hirta) – cała roślina

tytoń bakun (Nicotiana rustica)

tytoń szlachetny (Nicotiana tabacum)

W

wawrzynek główkowy (Daphne cneorum) – liście, kora, kwiaty, owoce

wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum) – liście, kora, kwiaty, owoce

wąkrota zwyczajna (Hydrocotyle vulgaris) – ziele

wężymord niski (Scorzonera humilis) – cała roślina

wiciokrzew czarny (Lonicera nigra)

wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum)

wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium)

wiciokrzew suchodrzew (Lonicera xylosteum)

widlicz cyprysowaty (Diphasiastrum tristachyum = Lycopodium tristachyum = Distachium tristachyum)

widlicz spłaszczony (Diphasiastrum complanatum = Lycopodium complanatum = Diphasium complanatum)

widłak alpejski (Lycopodium alpinum) – ziele

widłak goździsty (Lycopodium clavatum) – ziele

widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum) – ziele

widłak spłaszczony (Lycopodium complanatum) – ziele

widłak wroniec (Lycopodium) – ziele

wilczomlecz błotny (Euphorbia palustris) – ziele, szczególnie sok mleczny

wilczomlecz błyszczący (Euphorbia lucida)

wilczomlecz kątowaty (Euphorbia angulata)

wilczomlecz lancetowaty (Euphorbia esula) – ziele, szczególnie sok mleczny

wilczomlecz migdałolistny (Euphorbia amygdaloides)

wilczomlecz obrotny (Euphorbia helioscopia) – ziele, szczególnie sok mleczny

wilczomlecz obrzeżony (Euphorbia marginata)

wilczomlecz ogrodowy (Euphorbia peplus) – ziele, szczególnie sok mleczny

wilczomlecz plamisty (Euphorbia maculata)

wilczomlecz rozesłany (Euphorbia humifusa)

wilczomlecz sierpowaty (Euphorbia falcata)

wilczomlecz skoczek (Euphorbia lathyrus)

wilczomlecz sosnka (Euphorbia cyparissias) – ziele, szczególnie sok mleczny

wilczomlecz sztywny (Euphorbia stricta)

wilczomlecz włosisty (Euphorbia villosa)

wilczypieprz roczny (Thymelaea passerina)

wroniec widlasty (Huperzia selago)

wrotycz pospolity (Tanaceum vulgare)

wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare) – ziele, kwiaty

wyka drobnokwiatowa (Vicia hirsuta) – ziele, nasiona

wyka ptasia (Vicia cracca) – ziele, nasiona

wyka wąskolistna (Vicia angustifolia) – ziele, nasiona

wyżlin polny (Antirrhinum orontium) – ziele

Z

zawilec gajowy (Anemone nemorosa) – cała roślina

zawilec narcyzowy (Anemone narsissiflora) – cała roślina

zawilec wielkokwiatowy (Anemone sylvestris) – cała roślina

zawilec żółty (Anemone ranunculoides) – cała roślina

zdrojówka rutewkowata (Isopyrum thalictroides) – cała roślina

ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna) – cała roślina

ziemniak (Solanum tuberosum) – cały pęd oraz zielone bulwy

zimowit jesienny (Colchicum autumnale) – cała roślina

złotokap zwyczajny (Laburnum anagyroides)

Ż

żabieniec babka wodna (Alisma plantago-aquatica) – cała roślina

żarnowiec miotlasty (Cytisus scoparius = Sarothamnus scoparius) – ziele, nasiona

żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare) – cała roślina

życica roczna (Lolium temulentum)

żywotnik zachodni (Thuja occidentalis)

Zobacz też

grzyby trujące

zatrucie

Przypisy

Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
↑ Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-200-2415-3.
Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.