Robert Crippen - Polski Serwis Naukowy

Robert Laurel Crippen

Robert Laurel Crippen (ur. 11 września 1937 w Beaumont, stan Teksas) – inżynier i pilot wojskowy, astronauta amerykański.

Wykształcenie oraz służba wojskowa

Szkołę średnią (New Caney High School) ukończył w New Caney, stan Teksas.

1960 – został absolwentem University of Texas w Austin uzyskując licencjat z inżynierii lotniczej i kosmicznej. Na uczelni przeszedł szkolenie wojskowe dla oficerów rezerwy sił morskich (ROTC - Reserve Officers' Training Corps). Po studiach rozpoczął czynną służbę wojskową w bazie lotniczej Pensacola na Florydzie. Realizował program przewidziany dla pilotów lotnictwa morskiego (Naval Aviation Officer Program).

1962 – po uzupełnieniu przeszkolenia w bazach Whiting Field na Florydzie oraz Chase Field w Beeville (Teksas) Crippen zdobył uprawnienia pilota marynarki wojennej i został skierowany do służby na lotniskowcu USS Independence. Przez 2,5 roku latał na samolocie szturmowym A-4 w składzie 72 eskadry.

1965 – w bazie Edwards (Kalifornia) ukończył Aerokosmiczną Szkołę dla Pilotów Doświadczalnych (USAF Aerospace Research Pilot School). Do momentu zakwalifikowania się do programu MOL, był instruktorem w tej szkole.

Jako pilot wylatał 6 500 godzin, z czego ponad 5 500 z nich na samolotach z napędem odrzutowym.

Teksas (ang. Texas) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.
National Aeronautics and Space Administration (NASA) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act.

Jest członkiem Amerykańskiego Instytutu Aeronautyki i Astronautyki (AIAA - American Institute of Aeronautics and Astronautics), Amerykańskiego Towarzystwa Astronautycznego (American Astronautical Society) oraz międzynarodowego Towarzystwa Pilotów Doświadczalnych (Society Experimental Test Pilots).

Kariera astronauty

1966 - 17 czerwca został jednym z pięciu pilotów doświadczalnych wybranych do programu sił powietrznych MOL (Manned Orbiting Laboratory). W tej drugiej już grupie pilotów zakwalifikowanych do tego programu znaleźli się również późniejsi astronauci programu Space Shuttle: Karol Bobko, Charles Fullerton, Henry Hartsfield i Robert Overmyer. Zespół astronautów przygotowanych do programu MOL został rozwiązany w sierpniu 1969.

1969 – 13 sierpnia został przyjęty do 7 grupy astronautów NASA (NASA-7) i rozpoczął przeszkolenie podstawowe.

1972 – dowodził trzyosobowym zespołem, który przeprowadził eksperyment SMETA (Skylab Medical Experiments Altitude Test) polegający na 56-dniowej symulacji planowanego lotu na stację orbitalną Skylab. Poza Crippenem udział w nim wzięli także Karol Bobko i William Thornton. Test pozwolił na opracowanie niektórych elementów wyposażenia, wypracowanie metodyki pracy załogi oraz uzyskanie szeregu istotnych danych medycznych.

1973-1975 – był członkiem naziemnych ekip wspierających wszystkie trzy załogowe misje na stację Skylab. W podobnym charakterze pracował w lipcu 1975 podczas radziecko-amerykańskiej misji ASTP (Apollo-Soyuz Test Project).

1978 – 17 marca został mianowany pilotem doświadczalnego lotu STS-1, pierwszej załogowej misji programu Space Shuttle.

1981-1984 – uczestniczył w czterech lotach kosmicznych: jako pilot w STS-1 (12-14 kwietnia 1981) oraz jako dowódca misji STS-7 (18-24 czerwca 1983), STS-41-C (6-13 kwietnia 1984) oraz STS-41-G (5-13 października 1984).

1986-1989 – miał być dowódcą misji STS-62-A zaplanowanej na lato 1986, ale po katastrofie Challengera lot został odwołany. Krótko po tym został zastępcą dyrektora wydziału eksploatacji wahadłowca NASA w Centrum Kosmicznym im. Johna F. Kennedy'ego. Odpowiadał za przygotowanie ich do lotu i transport promów z bazy lotniczej Edwards w Kalifornii do KSC.

1990-1992 – pełnił funkcję dyrektora programu Space Shuttle w kwaterze głównej NASA w Waszyngtonie. 31 grudnia 1991 opuścił korpus astronautów NASA.

1992-1995 – był dyrektorem KSC. Odpowiadał za realizację programu lotów wahadłowców.

Jurij Aleksiejewicz Gagarin, ros. Юрий Алексеевич Гагарин (wym. ˈjurʲɪj ɐlʲɪˈksʲeɪvʲɪtɕ gɐˈgarʲɪn) (ur. 9 marca 1934 w Kłuszynie, zginął 27 marca 1968 w okolicach Kirżacza) – radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie, Bohater Związku Radzieckiego i kawaler Orderu Lenina.
Lista zawiera nazwiska wszystkich astronautów i kosmonautów, którzy uczestniczyli w locie kosmicznym, bądź wystartowali do lotu w kosmos. Wyjątkowo uzupełniono ją o astronautów:

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)