Robert Gascoyne-Cecil, 3. markiz Salisbury

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Roberta Gascoyne-Cecil, 3. markiza Salisbury

Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, 3. markiz Salisbury KG, GCVO (ur. 3 lutego 1830 w Hatfield, zm. 22 sierpnia 1903 tamże), wielokrotny minister spraw zagranicznych i premier Wielkiej Brytanii w latach 1885-1886, 1886-1892 i 1895-1902. W czasie trzeciej kadencji Salisbury'ego trwała II wojna burska i zmarła królowa Wiktoria. Zastąpił Benjamina Disraeliego jako przywódca konserwatystów.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Przewodniczący Izby Lordów (ang. Leader of the House of Lords) - stanowisko rządowe i równocześnie parlamentarne istniejące w systemie politycznym Wielkiej Brytanii. Zadaniem przewodniczącego jest dbanie o to, aby program polityczny rządu, w szczególności projekty ustaw pochodzące od partii lub koalicji rządzącej, były we właściwy sposób procedowane na forum Izby. Podstawowym służącym temu instrumentem jest ustalanie porządku obrad Izby, stanowiące najważniejszą kompetencję przewodniczącego.

Życie i kariera polityczna

Wczesne lata życia

Lord Robert Cecil był drugim synem Jamesa Gascoyne-Cecila, 2. markiza Salisbury, i Frances Mary Gascoyne, córki Bambera Gascoyne'a. Robert miał starszego brata, Jamesa, wicehrabiego Cranborne. W latach 1840-1845 Robert pobierał nauki w Eton College. W latach 1847-1849 studiował w Christ Church na Uniwersytecie w Oksfordzie. Uzyskał tam honorowe odznaczenie czwartej klasy za osiągnięcia w matematyce. W 1848 r. został sekretarzem Oxford Union, a w 1849 r. skarbnikiem stowarzyszenia. W latach 1851-1853 przebywał w Australii. Po powrocie do Wielkiej Brytanii w 1853 r. został członkiem elitarnego stowarzyszenia All Souls College. W tym samym roku został wybrany do Izby Gmin z ramienia Partii Konserwatywnej jako reprezentant okręgu Stamford.

Burowie (Boerowie; boer czyt.: bur w języku niderlandzkim oznacza chłop, rolnik, farmer) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej, w XVII i XVIII wieku. W mniejszej ilości mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.
Lord Randolph Henry Spencer Churchill (ur. 13 lutego 1849 na Wilton Terrace nr 3 w Londynie, zm. 24 stycznia 1895 w Londynie), brytyjski arystokrata i polityk, młodszy syn Johna Spencera-Churchilla, 7. księcia Marlborough, i lady Frances Vane, córki 3. markiza Londonderry, brat 8. księcia Marlborough, ojciec Winstona Churchilla.

Początki kariery politycznej

Swoją pierwszą mowę w parlamencie wygłosił 7 kwietnia 1854 r. podczas drugiego czytania projektu ustawy o Uniwersytecie w Oksfordzie. Był przeciwny wojnie krymskiej i 1855 r. głosował za wotum nieufności wobec rządu Aberdeena. Następnie poparł gabinet Palmerstona, ale w 1857 r. znalazł się grupie deputowanych, którzy chcieli obalić rząd za jego zaangażowanie w sprawy chińskie. Podczas rządów liberałów w latach 1859-1866 należał do najaktywniejszych deputowanych opozycji. Pisał również na tematy polityczne do gazet. W 1865 r. zmarł jego starszy brat i Robert, teraz z tytułem wicehrabiego Cranborne, został dziedzicem tytułu markiza Salisbury.

Christ Church (w dosłownym tłumaczeniu Kościół Chrystusa) - jedno z kolegiów wchodzących w skład University of Oxford. Powstało w 1546 roku i od początku jest bardzo ściśle powiązane z Kościołem Anglii. Kaplica kolegium jest zarazem katedrą anglikańskiej diecezji Oksfordu. Dziekan katedry pełni równocześnie rolę dziekana kolegium i pochodzi z nominacji królewskiej.
James Edward Hubert Gascoyne-Cecil, 4. markiz Salisbury KG, GCVO, CB (ur. 23 października 1861 w Londynie, zm. 4 kwietnia 1947), brytyjski arystokrata i polityk, najstarszy syn trzykrotnego premiera Wielkiej Brytanii Roberta Gascoyne-Cecila, 3. markiza Salisbury, i Georginy Alderson, córki sir Edwarda Aldersona.

Wybory powszechne 1866 r. wygrani konserwatyści i Cranborne objął tekę ministra ds. Indii w trzecim rządzie Derby'ego. 6 lipca tegoż roku wszedł w skład Tajnej Rady. Przez 9 miesięcy Cranborne należał do najaktywniejszych członków gabinetu. W 1867 r. sprzeciwił się projektowi reformy wyborczej przedstawionemu przez Kanclerza Skarbu Disraeliego i wystąpił z rządu. Spór na tle tego projektu doprowadził do podziałów w łonie konserwatystów i upadku rządu Derby'ego (1868 r.). Nowym premierem został Disraeli, który doprowadził do uchwalenia ustawy. Cranborne nie wszedł w skład jego gabinetu, który przetrwał do końca 1868 r., kiedy w wyborach powszechnych zwyciężyli liberałowie, a premierem został William Ewart Gladstone. W tym samym roku zmarł ojciec Roberta, który teraz jako 3. markiz Salisbury, zasiadł w Izbie Lordów.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Frederick Arthur Stanley, 16. hrabia Derby KG, GCB, GCVO (określany często jako Lord Stanley of Preston; ur. 15 stycznia 1841 w Londynie, zm. 14 czerwca 1908 w Holwood w hrabstwie Kent) - brytyjski polityk, w latach 1878-1880 brytyjski minister wojny, a w latach 1888-1893 gubernator generalny Kanady. Dziś pamiętany przede wszystkim jako fundator Pucharu Stanleya, najważniejszego trofeum w północnoamerykańskim hokeju na lodzie.

Będąc w opozycji Salisbury był gorącym krytykiem działań liberalnego rządu. Na forum Izby Lordów krytykował każdy projekt ustawy przedstawiony przez rząd. W latach 1868-1871 był również prezesem Great Eastern Railway, a od 1869 r. kanclerzem Uniwersytetu Oksfordzkiego. W 1874 r. liberałowie przegrali wybory i Disraeli stanął na czele swojego drugiego gabinetu. Salisbury ponownie objął w nim resort indyjski, co było pewną niespodzianką, gdyż relacje ministra z premierem były dość chłodne. Uległy one jednak znacznej poprawie w następnych latach. Jako minister ds. Indii Salisbury musiał przeciwdziałać klęsce głodu w Bengalu oraz rosyjskiej infiltracji w Afganistanie. W grudniu 1876 r. Salisbury był brytyjskim delegatem na kongres monarstw w Stambule, na którym miano decydować w kwestii bułgarskiej. Zadaniem Salisbury'ego było zachowanie jedności państwa tureckiego i zagwarantowanie jak największych swobód chrześcijanom. Propozycja markiza powołania specjalnej komisji ds. reorganizacji zarządu nad Bułgarią została przez Turków odrzucona. W styczniu 1877 r. Salisbury opuścił Stambuł. W kwietniu wybuchła wojna rosyjsko-turecka, która zakończyła się klęską imperium osmańskiego. Zaniepokojone wzrostem rosyjskiej potęgi pozostałe mocarstwa doprowadziły w 1878 r. do zwołania kongresu w Berlinie.

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.
Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą[potrzebne źródło].

Tymczasem do dymisji podał się minister spraw zagranicznych lord Derby. 1 kwietnia 1878 r. jego miejsce zajął Salisbury. Markiz od dawna wykazywał zainteresowanie politykę zagraniczną. Pisał na ten temat liczne artykuły do "Quarterly Review" (jeden z nich dotyczył powstania styczniowego). Przemawiając w 1865 r. w Stamford powiedział, że brytyjska polityka zagraniczna powinna polegać na odegraniu naszej roli z honorem. Na kogresie berlińskim Salisbury doprowadził do zawarcia "honorowego pokoju", na mocy którego Wielka Brytania otrzymała Cypr. Za swoje zasługi Salisbury został odznaczony Orderem Podwiązki.

Lord Tajnej Pieczęci (ang. Lord Privy Seal) zajmuje piąte miejsce w hierarchii Wielkich Urzędników Państwowych Wielkiej Brytanii. Zajmował się opieką nad królewską Tajną Pieczęcią (Privy Seal). Obecnie jest to urząd bez poważniejszych zadań i obowiązków.
Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

W 1880 r. konserwatyści przegrali wybory i Gladstone po raz drugi stanął na czele liberalnego rządu. Disraeli, kreowany w 1876 r. hrabią Beaconsfield, przeżył porażkę swojej partii tylko o rok. Po jego śmierci w 1881 r. nowym liderem konserwatysów w Izbie Lordów został lord Salisbury. W owym czasie partie polityczne posiadały własnych liderów w obu izbach więc o faktyczne przewodnictwo nad partią Salisbury musiał walczyć z liderem konserwatystów w Izbie Gmin, Staffordem Northcotem. Z tego starcia Salisbury wyszedł zwycięsko. W 1885 r. krytykowani za swoją politykę wewnętrzną i zagraniczną liberałowie przegrali wybory i 23 czerwca 1885 r. lord Salisbury stanął na czele rządu Jej Królewskiej Mości.

Ministerstwo handlu i przemysłu (ang. Secretary of State for Trade and Industry), brytyjski urząd ministerialny powstały w 1963 r. jego poprzednikiem był przewodniczący Zarządu Handlu (President of the Board of Trade), powstały w 1672 r.
Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Premier Wielkiej Brytanii

Konserwatyści nie uzyskali jednak większości głosów w Izbie Gmin i Salisbury stanął na czele rządu mniejszościowego. Od razu musiał stanowić czoła konfliktowi wśród konserwatywnych deputowanych w Izbie Gmin, gdzie ambitny i popularny lord Randolph Churchill, ogłosił, że nie będzie służył pod Northcotem jako przezwodniczącym Izby. Salisbury stanął po stronie Churchilla i Northcote musiał zadowolić się tytułem hrabiego Iddesleigh i urzędem pierwszego lorda skarbu. Salisbury objął również resort spraw zagranicznych co było pierwszym takim przypadkiem w historii Wielkiej Brytanii. Salisbury'emu udało się zabezpieczyć brytyjskie Indie przed zakusami Rosji (zawarcie traktatu na mocy którego Rosjanie wycofali się z Afganistanu) i Francji (aneksja Birmy). Brytyjczycy poparli również secesję Bułgarii od Turcji. Politykę wewnętrzną zdominowała natomiast kwestia Home Rule w Irlandii, popierana przez liberałów, krytykowana przez konserwatystów. Salisbury uznał, że na czele mniejszościowego rządu wiele nie zdziała i 27 stycznia 1886 r. podał rząd do dymisji.

Order Podwiązki (The Most Noble Order of the Garter) – najwyższe cywilne i wojskowe odznaczenie Wielkiej Brytanii oraz jeden z orderów domowych panującej w tym kraju dynastii. W hierarchii starszeństwa orderów świata zajmuje drugie miejsce po papieskim Orderze Chrystusa.
Edward Herbert Gascoyne-Cecil (12 lipca 1867 - 13 grudnia 1918), brytyjski arystokrata i wojskowy, młodszy syn premiera Wielkiej Brytanii Roberta Gascoyne-Cecila, 3. markiza Salisbury i Georginy Alderson, córki sir Edwarda Aldersona.

Lord Salisbury

Premierem ponownie został Gladstone, który rozpoczął procedurę uchwalania ustawy o irlandzkim Home Rule. Ustawa napotkała jednak na opór w szeregach liberałów. Kilku liberalnych deputowanych założyło Partię Liberalno-Unionistyczną i głosowało przeciwko ustawie. Gabinet Gladstone'a rychło utracił poparcie w Izbie Gmin i upadł w lipcu 1886 r. 26 lipca premierem ponownie został Salisbury, którego wspierali zarówno konserwatyści jak i liberalni unioniści. Drugi rząd Salisburyego przetrwał do 1892 r. W tym czasie Brytyjczycy rozpoczęli kolonizację Rodezji oraz obszarów nad Zatoką Gwinejską, co wywołało konflikt z Francją.

Ministerstwo Kolonii (ang. Secretary of State for the Colonies), brytyjski urząd ministerialny. Powstał w 1768 r. Po utracie Stanów Zjednoczonych urząd przestał istnieć, a jego kompetencje przejęło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a później Ministerstwo Wojny i Kolonii. Ministerstwo powstało ponownie w 1854 r. W 1966 r., po uzyskaniu niepodległości przez większość brytyjskich kolonii, Ministerstwo ds. kolonii połączono z Ministerstwem ds. Wspólnoty Narodów.
Przewodniczący Izby Gmin (ang. Leader of the House of Commons) - członek brytyjskiego gabinetu odpowiedzialny za koordynację realizacji polityki rządu w Izbie Gmin. Nie należy mylić tego stanowiska ze spikerem Izby Gmin - przewodniczący (a właściwie lider, tłumacząc dosłownie) nie prowadzi obrad Izby i, w przeciwieństwie do spikera, nie ma do niego zastosowania wymóg apolityczności i bezstronności. Wprost przeciwnie - jest wysokim funkcjonariuszem rządu i partii rządzącej. Przewodniczący jest mianowany przez premiera na zasadach identycznych jak inni członkowie gabinetu i cieszy się analogicznymi przywilejami. Przy obsadzie tego stanowiska nie jest wymagana akceptacja samej Izby.

W kwestiach wewnętrznych podjęto próbę reformy Izby Lordów przedstawiając w 1888 r. projekt wprowadzenia do Izby 50 parów dożywotnich kreowanych spośród sędziów, oficerów armii i floty, urzędników, dyplomatów oraz byłych gubernatorów kolonii. Ustawa została uchwalona w drugim czytaniu, ale wkrótce zrezygnowano z jej wykonania. W 1887 r. uchwalono Crimes Act a w 1891 r. Free Education Act. W 1889 r. Salisbury powołał radę hrabstwa Londynu. W tymże roku uchwalono Naval Defence Act, na mocy którego przeznaczono na flotę 20 milionów funtów w przeciągu 4 lat.

Grover Cleveland (ur. 18 marca 1837 w Caldwell, New Jersey, zm. 24 czerwca 1908 w Princeton, New Jersey) – dwudziesty drugi (1885-1889) i dwudziesty czwarty prezydent USA (1893-1897), przedstawiciel konserwatywnego skrzydła Partii Demokratycznej
Wiktoria z rodu Welfów, właściwie: Aleksandryna Wiktoria (ang. Alexandrina Victoria) (ur. 24 maja 1819 w Londynie, zm. 22 stycznia 1901 w Cowes na wyspie Wight) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii przez 63 lata (od 20 czerwca 1837). Od 1 stycznia 1877 r. także cesarzowa Indii. Żona księcia Alberta Sachsen-Coburg-Gotha. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.

Trzecia kadencja

Konserwatyści przegrali wybory w 1892 r. i do władzy powrócili dopiero w 1895 r. Salisbury po raz trzeci został premierem i był nim do 1902 r. Ponownie objął kierownictwo nad Foreign Office. W tym czasie Wielka Brytania znalazła się na krawędzi wojny z czterema innymi wielkimi mocarstwami, ale w każdym z tych przypadków do wojny ostatecznie nie doszło. Najpierw był konflikt ze Stanami Zjednoczonymi, który wybuchł w 1885 r. w związku ze sporem granicznym między Wenezuelą a brytyjską Gujaną. Brytyjczycy odrzucili propozycję mediacji co prezydent USA Cleveland uznał za naruszenie doktryny Monroe'a. Kryzys nasił się po wybuchu wojny amerykańsko-hiszpańskiej. Ostatecznie jednak zaangażowanie Wielkiej Brytanii w spory z innymi mocarstwami pozwoliły Amerykanom przeforsować swoją wizję granicy gujańsko-wenezuelskiej.

Przewodniczący Rady Samorządu Lokalnego (en. President of the Local Government Board) powstał w 1871 r. Zastąpił zlikwidowaną Radę Praw Biednych oraz przejął część kompetencji Zarządu Handlu oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Rada została zlikwidowana w 1919 r., a jej kompetencje przejęło Ministerstwo Zdrowia.
Minister ds. Szkocji (ang. Secretary of State for Scotland, gael. Rùnaire Stàite na h-Alba), brytyjski urząd ministerialny powstały po unii Anglii i Szkocji w 1707 r. Został zniesiony po jakobickim powstaniu w 1746 r. Od tej pory sprawami Szkocji zajmowało się Home Office. Swoje odrębne ministerstwo Szkocja otrzymała ponownie w 1885 r.

Konflikt z Rosją o podział wpływów w Chinach rozwiązano na drodze pokojowej przyznając Rosji kontrolę nad Mandżurią. Poważniejszy był konflikt z Francją, który wybuchł w 1898 r., kiedy Francuzi dotarli do Faszody nad Nilem, co Brytyjczycy uznali za naruszenie swojej strefy wpływów i zagrozili wojną. Francuzi ostatecznie wycofali się z Faszody. Konflikt z Niemcami był związany z II wojną burską, która wybuchła w 1899 r. Niemcy udzieliły oficjalnego poparcia Burom. Do wojny brytyjsko-niemieckiej ostatecznie nie doszło a wojna zakończyła się w 1902 r. wchłonięciem burskich republik przez brytyjską Afrykę Południową.

George Hamilton-Gordon, 4. hrabia Aberdeen KG, KT (ur. 28 stycznia 1784 w Edynburgu, zm. 14 grudnia 1860 w Londynie) – polityk brytyjski związany z umiarkowanym odłamem konserwatystów, najpierw minister spraw zagranicznych (lata 1828-1830 i 1841-1846) oraz minister wojny i kolonii (lata 1834-1835), a następnie premier Wielkiej Brytanii (lata 1852-1855).
Izba Lordów (ang. House of Lords) – izba wyższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego, który oprócz tego składa się też z Izby Gmin i Suwerena (panującej rodziny królewskiej). Nie jest to ciało wybieralne, lecz jego skład i struktura jest uwarunkowana wielowiekową tradycją.

Mniej ważne wydarzenia zaszły w polityce wewnętrznej. Salisbury bezskutecznie usiłował tam rozwiązać problem irlandzki, ale nie zdecydował się na wprowadzienie Home Rule na Szmaragdowej Wyspie. Po wyborach powszechnych 1900 r. konserwatywna większość w Izbie Gmin została wzmocniona. Salisbury został wówczas Lordem Tajnej Pieczęci. Resort spraw zagranicznych objął lord Lansdowne, jednak po specjalnym nadzorem Salisburyego i to premierowi można przypisać podpisanie w 1902 r. traktatu brytyjsko-japońskiego. W 1901 r. zmarła królowa Wiktoria. Po zakończeniu wojny burskiej 11 lipca 1902 r. schorowany markiz zrezygnował ze stanowiska premiera. Zastąpił go jego siostrzeniec, Arthur Balfour.

Główny Sekretarz Irlandii (ang. Chief Secretary of Ireland), jeden z najważniejszych urzędników brytyjskiej administracji w Irlandii (tzw. "administracji Zamku Dublińskiego"). Druga osoba po Lordzie Namiestniku.
Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Salisbury do końca życia pozostał markizem, chociaż królowa Wiktoria dwukrotnie, w 1886 i 1892 r., proponowała mu tytuł książęcy. Były premier zmarł już w 1903 r. Był ostatnim premierem brytyjskim, który sprawował swój urząd jako członek Izby Lordów. Pozostawił po sobie majątek warty 310 336 funtów szterlingów.

Wojna krymska (1853-1856) – wojna między Imperium Rosyjskim a imperium osmańskim i jego sprzymierzeńcami (Wielką Brytanią, Francją i Sardynią). Była pierwszym w historii konfliktem zbrojnym, którego przebieg relacjonowano na bieżąco i który uwieczniono na fotografiach.
All Souls College w Oksfordzie, (Kolegium Wszystkich Świętych w Oksfordzie, pełna nazwa: ang. College of All Souls of Faithful Departed of Oxford, pl. Kolegium Wszystkich Dusz Wiernych Zmarłych w Oksfordzie) - kolegium Uniwersytetu w Oksfordzie, założone przez króla Anglii Henryka VI i Henryka Chichele (profesora w New College w Oksfordzie i Arcybiskupa Canterbury), 20 maja 1438 na intencję zbawienia dusz Anglików poległych w wojnie stuletniej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)