Robert Rauschenberg - Polski Serwis Naukowy

Robert Rauschenberg (ur. 22 października 1925 w Port Arthur, zm. 12 maja 2008 w Lee County na Florydzie) – amerykański artysta, który wywarł bardzo duży wpływ na sztukę amerykańską po II wojnie światowej. Zajmował się malarstwem, rzeźbą, instalacją, scenografią, teatrem i happeningiem. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.

Scenografia - plastyczna oprawa filmu, sztuki teatralnej, widowiska operowego, baletowego lub telewizyjnego. Składa się z dekoracji, kostiumów, rekwizytów, charakteryzacji postaci i oświetlenia.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Życie

Riding Bikes, Berlin 1998.

Był jedynym dzieckiem Dory i Ernesta Rauschenbergów. Studiował w Kansas City Art Institute i Académie Julian w Paryżu. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych podjął studia na Black Mountain College w Nowym Jorku. Zaczął tam tworzyć prace przeciwstawiające się dziełom ekspresjonizmu abstrakcyjnego i rozpoczynające epokę pop-artu.

Whisky (z gaelickiego: uisge beatha - woda życia; w pisowni irlandzkiej i amerykańskiej Whiskey), to napój alkoholowy kojarzony najczęściej ze Szkocją, produkowany również w Irlandii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i innych krajach.

Floryda, ang. State of Florida – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią. Teren jest nizinny, płaski lub pofałdowany, liczne jeziora i bagna, głównie na południu; 2/3 stanu pokrywają tereny leśne.

Kariera

Początkowo malował monochromatyczne obrazy (białe i czarne), stopniowo wprowadzając kolor (zaczął od czerwieni, która sprawiała mu najwięcej problemów). Swoje pierwsze wystawy miał w 1951 roku w Betty Parsons Gallery oraz w 1954 w Charles Egan Gallery na Manhattanie.

Symboliczny początek pop-artu to 1953 rok, kiedy Rauschenberg wymazał gumką rysunek Willema de Kooninga. De Kooning wiedząc o zamiarach swojego kolegi, sprzedał mu rysunek za butelkę whisky. Mimo to akt Rauschenberga był szeroko komentowany i budził wiele emocji.

Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.

Happening (z ang. "dzianie się", "zdarzenie") – zorganizowane wydarzenie o charakterze artystycznym, ograniczone czasowo, mające swoją dramaturgię, tworzącą logiczną lub nie narrację, lub jako zestaw znaków: haseł, obrazów, gestów, przedmiotów, postaci w przestrzeni.

W czasie studiów dorabiał jako śmieciarz – stąd jego późniejsze zainteresowanie przedmiotami. Zaczął je wprowadzać do swoich obrazów, które z czasem stały się przestrzennymi "combine painting", jak sam nazywał je artysta. Wykorzystywał wycinki z gazet, przedmioty znalezione na ulicy i plaży, wypchane zwierzęta. W swoich dziełach umieszczał wizerunki znanych polityków i produktów (np. butelki Coca-Coli w "Coca Cola Plan" z 1958). Źródeł jego inspiracji można szukać w działaniach dadaistów. Jego najsłynniejsze prace z tego okresu to "Canyon" (1959) i "Monogram" (1959). W 1959 roku wziął udział razem z Jasperem Johnsem w Happeningu Allana Kaprowa "Eighteen Happenings in Six Parts". Jako pierwszy Amerykanin w historii otrzymał główną nagrodę za malarstwo na Biennale w Wenecji w 1964. Od 1962 wykonywał swoje obrazy w technice sitodruku, zaczął używać naturalnych barwników oraz zwracał w swoich dziełach uwagę na ochronę środowiska.

Port Arthur - miasto w USA, w południowo-wschodniej części stanu Teksas, nad jeziorem Sabine, w zespole miejskim Beaumont-Port Arthur-Orange, zw. Złotym Trójkątem (tworzący okręg petrochemiczny). Około 57,7 tys. mieszkańców. Miejsce urodzenia Janis Joplin.

Dadaizm (dada) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości, takie jak religia, moralność i honor. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.

W 1997 w Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku odbyła się wielka retrospektywa jego twórczości.

Życie osobiste

Swoją żonę, Susan Weil, poznał w Paryżu. Gdy ten związek się zakończył, Rauschenberg nawiązał romanse z innymi artystami – Cy'em Twomblym oraz Jasperem Johnsem. Artykuł Jonathana Davida Katza Lovers and Divers sugeruje, że w związek z Twomblym artysta zaangażował się jeszcze podczas trwania małżeństwa z Weil.

Coca-cola (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii powszechnie znana jako Coke) to marka bezalkoholowego napoju gazowanego firmy The Coca-Cola Company. Powstała pod koniec XIX wieku i jest obecnie jedną z najpopularniejszych marek na świecie. Od 1960 roku charakterystyczny kształt butelki jest także prawnie zastrzeżony. Skład Coca-coli: woda, cukier, dwutlenek węgla, a dodatkowo: karmel E150d (jako barwnik), kwas ortofosforowy (E338, jako regulator kwasowości), aromaty, kofeina. Bardzo podobny skład ma napój Pepsi-Cola. Coca-cola jest jedną z ikon kultury masowej XX wieku.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Robert Rauschenberg

Dzieła Roberta Rauschenberga (ang.)

Przypisy

[1] Richard Wood Massi, Captain Cook's first voyage: an Interview with Morton Feldman. Dostęp: 30 sierpnia 2009 r. (ang.)
[2] LOVERS AND DIVERS: INTERPICTORAL DIALOG IN THE WORK OF JASPER JOHNS AND ROBERT RAUSCHENBERG. Dostęp: 30 sierpnia 2009 r. (ang.)